Guyonne de Rieux

Guyonne de Rieux, geboren als Renée de Rieux, (1524 - Laval, 13 december 1567) was een Franse edelvrouw, gravin van Laval. Ze was een uitgesproken hugenote en werd ter dood veroordeeld voor haar aandeel bij de verrassing van Meaux, een complot om de Franse koning Karel IX te ontvoeren en af te zetten.

Renée de Rieux was een dochter van Claude de Rieux, graaf van Harcourt, en Catherine van Laval en een kleindochter van graaf Guy XVI van Laval. In 1545 huwde ze met Louis de Sainte-Maure, markies van Nesle en graaf van Joigny. Twee jaar later erfde Renée van haar oom Guy XVII van Laval het graafschap Laval. Naast gravin van Laval werd ze zo ook gravin van Monfort en van Quintin, burggravin van Rennes, barones van Vitré en dame van tal van heerlijkheden, kortom een van de machtigste en rijkste edelen van Bretagne. Volgens het Bretons erfrecht liet ze de erfgoederen van haar vader aan haar jongere zus Claude, gehuwd met François d'Andelot.

Ze nam toen de voornaam Guyonne aan, de vrouwelijke vorm van Guy, de traditionele voornaam van de heren van Laval. Ze bekwam van koning Hendrik II de toelating om haar goederen alleen te beheren, zonder inspraak van haar echtgenoot. Het koppel leefde intussen gescheiden. Haar echtgenoot Nesle was gewelddadig en aanvaardde niet dat hij geen zeggenschap had over de bezittingen van zijn vrouw. Hij ondernam allerlei stappen om haar te dwingen opnieuw samen te leven. Hij bekwam een vonnis van het Parlement van Bretagne en vroeg vervolgens aan Rome om haar te excommuniceren. Een pauselijk bul hiertoe werd verleend op 20 februari 1557. Deze stap en de invloed van haar schoonbroer en zijn familie dreven Guyonne verder naar het protestantisme.

In 1526 waren de eerste calvinistische predikers actief in Laval. Ze vonden gehoor bij een deel van de bevolking en ook bij de clerus, met name bij een deel van de kanunniken van de kerk van Saint-Tugat. Ook Guyonne ging over naar het protestantisme, maar de stad Laval bleef grotendeels katholiek. Ook in Vitré ondersteunde ze protestantse predikers. Toch waakte ze erover geen maatregelen te nemen tegen de katholieke eredienst.

Omstreeks 1562 slaagde Nesle erin zijn echtgenote gevangen te nemen. Hij liet haar opsluiten in de donjon van Joigny en stelde haar voor als geestesgestoord. Hierdoor kreeg ze de bijnaam Guyonne la folle (de gekke Guyonne). In 1566 wist ze te ontsnappen door haar bewakers om te kopen.

Haar naam werd genoemd in het complot om koning Karel IX en zijn moeder te ontvoeren en om de protestantse leider Lodewijk I van Bourbon-Condé op de troon te plaatsen (de zogenaamde Verrassing van Meaux). Het complot mislukte. Guyonne overleed korte tijd later en werd in alle stilte begraven in de kapittelkerk Saint-Tugat met een katholieke ceremonie. Twee jaar later werd Guyonne postuum berecht en ter dood veroordeeld. Haar bezittingen gingen over naar de zonen van haar zus Claude en François d'Andelot.