Grote pimpernel
| Grote pimpernel | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||
| Sanguisorba officinalis L. (1753) | ||||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||||
Grote pimpernel op  Wikispecies | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
Grote pimpernel (Sanguisorba officinalis, synoniem: Poterium officinale) is een plantensoort uit de rozenfamilie (Rosaceae).
Determinatie
Grote pimpernel is een vaste, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 30–120 cm. Ze schiet op uit dikke, vertakte ondergrondse stengels. De plant vormt een rozet van maximaal veertien blaadjes, waaruit verschillende bloemstelen opschieten met bolvormige bloemhoofden die in de loop van de bloei uitgroeien tot langwerpige donkerrode aren zonder kroonblaadjes. De soort bloeit van juni tot september.
Ecologie
Grote pimpernel komt voor op vochtige, mesotrofe, minerotrofe, licht bemeste grond, vaak op plekken met basische kwel. Dikwijls op mengbodems van zandige rivierklei, zandig laagveen, kleiig zand en kleiig veen, ook op leem en laagveen. Langs waterkanten, bergweiden, schrale hooilanden, vloeiweiden, periodiek overstroomde gronden zoals uiterwaarden en schrale stroken hooiland tussen petgaten, in bermen, op rivierdijken en spoordijken. Belangrijk is dat groeiplaatsen niet in de zomer gemaaid worden.
De plant dient als waardplant voor vlinders als het pimpernelblauwtje en het donker pimpernelblauwtje.
Syntaxonomie
In de syntaxonomie staat grote pimpernel te boek als kensoort voor de klasse van matig voedselrijke graslanden (Molinio-Arrhenatheretea).
Het is tevens een indicatorsoort voor het mesofiel hooiland (hu) subtype 'Grote pimpernelgrasland', een karteringseenheid in de Biologische Waarderingskaart (BWK) van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Verspreiding
Grote pimpernel komt in grote delen van Europa voor in vochtige graslanden met vooral een kleiachtige ondergrond. In Nederland is de soort vrij zeldzaam in Midden-Brabant, Midden-Limburg, Noordwest-Overijssel en langs de Overijsselse Vecht. In andere gebieden is de aanwezigheid zeer zeldzaam of nihil. In Vlaanderen komt de plant voor langs de rivieren en in de vloeiweiden van Lommel.
Bescherming
De soort staat in Nederland te boek als stabiel sinds 1950 of toegenomen. In Vlaanderen is ze volgens de Rode Lijst achteruitgaand en in Wallonië wordt ze bedreigd.
Toepassingen
Grote pimpernel wordt in de volksgeneeskunde gebruikt als bloedstelpend middel voor zowel in- als uitwendige bloedingen.
Fotogalerij
Grote pimpernel
Met eierleggend donker pimpernelblauwtje
Bloeiwijze
Externe links
- Grote pimpernel op Flora van Nederland
- Grote pimpernel in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen: