Egelantier (Haarlem)

Egelantier
Egelantier
Locatie
Plaats Haarlem
Adres Gasthuisvest 47Bewerken op Wikidata
Coördinaten 52° 23 NB, 4° 38 OL
Bijbehorend Verwey Museum Haarlem, Poortje van Elisabeth Gasthuis, Gasthuispoort met Tudorboog, ABC Architectuurcentrum HaarlemBewerken op Wikidata
Status en tijdlijn
Gereed 1871Bewerken op Wikidata
Opening 1581[1]
Sluiting 1991
Oorspr. functie Ziekenhuis
Huidig gebruik Kunst & cultuur
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 19096 19096
Detailkaart
Egelantier (Haarlem)
Egelantier
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Egelantier, het voormalige Sint Elisabeth Gasthuis of Groote Gasthuis, en van 1973 tot 1991 Elisabeth Gasthuis (EG), is een voormalig ziekenhuiscomplex aan de Gasthuisvest in de Nederlandse stad Haarlem. Het gebouwencomplex huisvestte omstreeks 1990 onder meer Museum Haarlem en het ABC Architectuurcentrum.[2]

Door de stadsbrand van 1576 werd het Oude Gasthuis op de Botermarkt in de as gelegd, net als een groot deel van de rest van de stad. Hierna mocht er van het stadsbestuur een nieuw ziekenhuis aan de Gasthuisvest en het Groot Heiligland gebouwd worden dat in 1581 officieel in gebruik werd genomen.[3]

In 1973 verhuisde het ziekenhuis naar Schalkwijk en veranderde de naam in Elisabeth Gasthuis (EG). Dit ziekenhuis is in 1991 gefuseerd met twee andere ziekenhuizen tot het Kennemer Gasthuis, dat op zijn beurt in 2015 fuseerde met het Spaarne Ziekenhuis tot het Spaarne Gasthuis.

In juni 2021 werd bekend dat de ontwikkelcombinatie van Lingotto en Amsterdam Village Company het gebouw had verworven nadat het door de gemeente te koop was gezet. Plan was het gebouw tot boetiekhotel met 95 kamers te transformeren. Ook zouden een cultureel programma, een café-restaurant en tien woningen voor kunstenaars in het gebouw worden gerealiseerd. Het ontwerp van deze renovatieplannen was van de hand van MNNR architects in samenwerking met archivolt architecten.[4] Deze plannen zijn mislukt omdat de ontwikkelaar het plan niet rond kreeg.[5]

In oktober 2025 werd bekend dat de gemeente Haarlem de Egelantier heeft toegewezen als nieuwe locatie voor het Frans Hals Museum.[6]