Grote of Sint-Michaëlskerk (Middelharnis)

Grote of Sint-Michaëlskerk
Locatie
Land	Nederland
Plaats	Middelharnis
Adres	Ring 15
Coördinaten	51° 45′ NB, 4° 10′ OL
Status en tijdlijn
Status	in gebruik
Gebouwd in	1450 (Juliaans)
Monumentale status	rijksmonument (4 september 1973)[1]
Monument­nummer	29750
Bouwkundige informatie
Bouw­materiaal	baksteen, hout, glas
Kerkprovincie en -genootschap
Denominatie	Protestantse Kerk in Nederland
Portaal    Christendom

De Grote of Sint Michaëlskerk (ook Hervormde kerk) is een 15e-eeuws kerkgebouw van de Protestantse Kerk in Nederland, gevestigd in Middelharnis op het eiland Goeree-Overflakkee in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Het schip en de toren van de kerk staan sinds 1973 op de monumentenlijst.

De bakstenen gotische kerk is een kerk met een kruisvormige plattegrond, met een zes verdiepingen tellende toren en bovenin een balustrade. Het interieur is bedekt met een houten tongewelf.

Het dorp Middelharnis ontstond in een polder in de Rijn-Maas-Scheldedelta, die in 1465 werd drooggelegd door de Sint-Michielsabdij in Antwerpen. De abdij koos Michiel de aartsengel als patroonheilige van de kerk in Middelharnis.

Het laatgotische koor dateert van rond 1450, terwijl het schip en transept tussen 1450 en 1475 werden voltooid. Rond 1500 werd de noordelijke zijbeuk toegevoegd, van het schip gescheiden door zuilen met bladerige kapitelen. Er hangt een klok uit 1521 in de toren, die waarschijnlijk tussen 1475 en 1520 werd gebouwd. De oorspronkelijke torenspits met peervormige bekroning werd in 1811 verwijderd. De kerk brandde volledig af in 1904, waarna ze werd gerestaureerd onder leiding van J. Verheul. Er was een tweede brand in 1948.

Het grootste deel van het kerkinterieur, waaronder de orgels, werd vernield door de branden van 1904 en 1948. In 1877 plaatste het orgelbouwbedrijf Maarschalkerweerd een orgel in de kerk, dat oorspronkelijk in 1842 door dezelfde bouwer was vervaardigd voor de St. Willibrorduskerk in Utrecht. Het orgel dat in 1948 in de vlammen opging, was eveneens een werk van Maarschalkerweerd en stamde uit 1905. Dit instrument beschikte over twee manualen (klavieren) en een pedaal, en was voorzien van pneumatische tracturen. Nadat de kerk volledig was herbouwd, installeerde Ernst Leeflang in 1952 een nieuw orgel. Zowel de kerk als het orgel werden op woensdag 2 april 1952 ingewijd. Tussen 2012 en 2013 vond een omvangrijke restauratie plaats, uitgevoerd door Consultare Orgelbouw in samenwerking met het bedrijf Škrabl.

• 
  De Grote Kerk in Middelharnis
• 
  Het Leeflang-orgel
• 
  Het middenschip met achterin het koor

• Monumenten in Nederland. Zuid-Holland. (2004).

• Lijst van rijksmonumenten in Middelharnis

• Geschiedenis van de Grote of St. Michaëlskerk op de website van de Hervormde Gemeente Middelharnis
• Documentaire over de kerk van Omroep Archipel op YouTube

Zie de categorie Nederlands Hervormde Kerk, Middelharnis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

1. ↑ Rijksmonumentenregister.