Grote Veld
| Grote Veld | ||
|---|---|---|
| Natuurgebied | ||
  | ||
| Situering | ||
| Locatie | Vorden | |
| Coördinaten | 52° 8′ NB, 6° 20′ OL | |
| Informatie | ||
| Oppervlakte | 4,18 km² | |
| Beheer | Natuurmonumenten | |
Het Grote Veld is een natuurgebied in de Nederlandse provincie Gelderland.
Eeuwenlang was het een groot heideveld waar je kilometers ver kon kijken. Rond 1920 is het bebost, met name naaldbos is toentertijd aangeplant.
Vereniging Natuurmonumenten, eigenaar van meer dan de helft van de gronden in het Grote Veld, spant zich in om het in stand te houden als en waar nodig om te vormen tot een gevarieerd natuurgebied.[1]
Ligging en naam
Het Grote Veld, (of het "Groote Veld", zoals het vroeger werd aangeduid), ligt in de Achterhoek, tussen de rivier de Berkel aan de noordkant, de lijn Lochem-Vorden in het zuidoosten en de lijn Vorden-Almen in het zuidwesten.
Het gebied had in 1991 een totale omvang van 420 ha; daarvan was 233 ha eigendom van Natuurmonumenten, 12 ha van Staatsbosbeheer, 15 ha van de gemeente Lochem en 160 ha van het Ministerie van Defensie en particulieren.[2]
Alhoewel een belangrijk deel van het Grote Veld tegenwoordig bedekt is met bos, was het, tot anderhalve eeuw geleden, grotendeels open. Men kon er midden in het gebied zonder moeite de torenspitsen van Lochen en Vorden zien. Het was een (open) "veld" in letterlijke zin, maar vooral in de betekenis van een plek op de heide waar plaggen werden gestoken. Dat plaggen was een gebruik dat in de Achterhoek en grote delen van Oost-Nederland werd uitgeoefend op de uitgestrekte heidevelden die er toen bestonden.[3] Boeren lieten er hun schapen grazen en gebruikten de heideplaggen in hun stallen en schaapskooien; daar werden ze gemengd met dierlijke mest. Uiteindelijk belandden die plaggen op de akkers.[4]
Geschiedenis
Vanaf de 13e eeuw werden de "woeste gronden" beheerd door de marke, een samenwerkingsverband van de boeren rondom de heidevelden. Dat duurde tot de Bataafse Revolutie, eind van de 18e eeuw. Met het einde van de marke-organisatie kwam er ook een einde aan de uitgestrekte, open heidevelden.[5]
Natuur
De schrale bodem van de heide bood een uitstekende groeiplaats voor de struikhei (Calluna vulgaris). Veel andere plantensoorten konden er niet leven. In de vochtigere delen kwam de dophei (Eria tetralix) tot ontwikkeling. Op de hei kwam nog wel de klokjesgentiaan (Gentiana pneumonanthe) voor, en plaatselijk kon men de jeneverbes (Juniperus communis) ontmoeten.[6]
Externe links
- Grote Veld. Natuurmonumenten. Gearchiveerd op 6 augustus 2025. Geraadpleegd op 27 november 2025.
- Groote Veld, Vorden. waarneming.nl. Geraadpleegd op 27 november 2025.
Voetnoten
- ↑ Heidebeheer Grote Veld. Natuurmonumenten. Gearchiveerd op 23 mei 2025. Geraadpleegd op 26 november 2025. Zie ook: Werkzaamheden Grote Veld voor meer leven in bos en op heide. Achterhoek Nieuws vandaag (31 juli 2023). Gearchiveerd op 26 november 2025. Geraadpleegd op 26 november 2025.
- ↑ Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland (1991). Handboek Natuurmonumenten : Complete gids met alle natuur- en wandelgebieden van Nederland. Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland, 's-Graveland, p. 156. ISBN 90 70099 32 2. Het "Handboek Natuurmonumenten" van 2001 spreekt van een oppervlakte van 339 ha ( Vereniging Natuurmonumenten, Buro Kloeg (2001). Natuurwijzer; op stap in meer dan 300 natuurgebieden : de natuurgebieden van Vereniging Natuurmonumenten. Vereniging Natuurmonumenten, 's-Graveland, p. 182. ISBN 90 70099 41 1.)
- ↑ Bors 2008, p. 9.
- ↑ Bors 2008, p. 18.
- ↑ Bors 2008, p. 19.
- ↑ Bors 2008, p. 18–20.
Bronnen
- Bors, Geert, Job Teeuwen (2008). Op en rond Het Groote Veld : de geschiedenis, natuur en cultuur van een Achterhoeks landschap. Diepenmaat Uitgeverij & Ontwerpbureau, Dieren. ISBN 978 90 78115 30 4.