Groot Mijdrechtstraat 81

Groot Mijdrechtstraat 81
Gebouw in 2006
Locatie
Plaats	Mijdrecht Groot Mijdrechtstraat
Adres	Groot Mijdrechtstraat 81, 3641 RV Mijdrecht
Onderdeel van	Beschermingsprogramma Wederopbouw 1959-1965
Status en tijdlijn
Start bouw	1963
Gereed	1967
Oorspr. functie	fabricage was
Huidig gebruik	leegstand
Architectuur
Stijlperiode	brutalisme
Bouwkundige informatie
Architect(en)	Huig Maaskant
Opdrachtgever(s)	Johnson Wax
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	rijksmonument
Monumentnummer	532261
Lijst van rijksmonumenten in Mijdrecht
Portaal    Civiele techniek en bouwkunde

Groot Mijdrechtstraat 81, Mijdrecht is een opvallend gebouw aan de Groot Mijdrechtstraat in Mijdrecht, gemeente De Ronde Venen. Het stond bekend als Johnson Wax (JW).

JW had voor de Nederlandse vestiging een gebouw nodig, dat makkelijk te bereiken was. Hun blik viel op een perceel aan dan de Provinciale weg 201 voor wat betreft infrastructuur een gunstige plek had. JW had voor haar gebouwen in de Verenigde Staten de bekende architect Frank Lloyd Wright ingeschakeld om aan te geven dat de behalve de interesse voor de doelmatigheid ook oog hadden voor architectonische kunst. JW wilde ook in Nederland een opvallend gebouw en schakelde daarvoor Huig Maaskant in. Maaskant ontwierp in basis twee gebouwen, een magazijn en fabriek in de vorm van een grote rechthoek (137 x 112 meter) met daaraan gekoppeld een kantoor en verkoopeenheid in de vorm van een boemerang (125 meter lang). Het fabrieksgebouw werd in de loop der jaren onder verbouwingen steeds gewoner qua uitdrukking; het kantoor viel steeds meer op binnen de bouwstijl brutalisme. In mei 1963 ging de eerste paal onder begeleiding van burgemeester Johannes van der Haar de grond in. JW had er 20 miljoen gulden in gestoken. ^[1] Niet ieder bouwbedrijf bleek voldoende gespecialiseerde werknemers te hebben om een dergelijk gebouw op de wereld te zetten. ^[2]

De boemerang was en is het meest in het oog springend gedeelte. Dit wordt nog versterkt door de plaatsing boven een kunstmatige vijver (de fabriek staat op de grond), die in afwijking van het gebouw strikt rechthoekig is. De boemerang rijst op uit het water door pilotis (betonnen kolommen en jukken), die de vleugels van de boemerang ondersteunen. Die boemerang heeft een zichtbare betonnen boven- en onderkant welke geschieden worden door een grote glaspartij. De uiteinden van de boemerang zijn afgrond en steken nog voor een behoorlijk deel buiten die pilotis uit. Het centrum van de vleugels is door middel van een loopbrug (een versmalde vorm van de boemerang) verbonden met de fabriek. Van bovenaf is te zien dat het als een soort vissenstaart aan het gebouw gekoppeld is.

Het gebouw werd in 2015 tot rijksmonument verklaard. Daarvoor was het vermoedelijk een gemeentelijk monument. Het stond in 2013 op de lijst van het Beschermingsprogramma Wederopbouw 1959-1965

^[3] JW was toen al lang vertrokken. Dan is men al jaren bezig om te kijken wat men met het gebouw aan moet. Het is een specifiek gebouw, dat voor wat ontwerp modern aandoet, maar door ingevoerde strengere veiligheidseisen moeilijk te moderniseren is. De omschrijving voor dit rijksmonument is zeer summier:

Kantoorgebouw met tussenlid en vijver

— Monumentenregister

.

De schrijvers Arjen den Boer, Martijn Haan, Martjan Kuit, Teun Meurs en fotograaf Bart van Hoek namen het gebouw mee in hun boek Bruut - Atlas van het brutalisme in Nederland (2023, ISBN 9789462585379), waarin de top-100 binnen die bouwstijl te vinden is. Binnen de Top-20 uit dat boek werd het verkozen tot nummer 5. Zij meldden dat de vorm van het gebouw en pilotis geënt zijn op het toenmalige pijlvormige logo van het bedrijf. De vleugel is opgetrokken uit een combinatie van gestort gewapend en voorgespannen beton met daarin verwerkt, de opening van glas is staal. Ook haalden ze architectuurjournalist Karel Wiekart aan, die het in de jaren zeventig een on-Hollands gebouw vonden, gelijkend op het werk van Oscar Niemeyer in Brasilia. Hun korte omschrijving haalde ze uit het verleden en luidde:

Boemerang boven een vijver

— Bruut - Atlas van het brutalisme

Zie de categorie Groot Mijdrechtstraat 81, Mijdrecht van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.