Gregor Formanek

Gregor Formanek (Peregu Mare, Roemenië, 18 september 1924 - 2 april 2025) was een Duitse SS'er die van juli 1943 tot februari 1945 kampbewaker in concentratiekamp Sachsenhausen was.

Roemenië was tijdens de Tweede Wereldoorlog verbonden aan het Derde Rijk. Vanaf mei 1943 rekruteerde Roemenië mannen van de Duitse minderheid onder wie Gregor Formanek. Hij werd tewerkgesteld in concentratiekamp Sachsenhausen van juli 1943 tot februari 1945, waar hij kampbewaker werd.

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Gregor Formanek in november 1946 in Fürstenwalde/Spree door de politie gearresteerd. Op 10 juni 1947 werd hij door de militaire rechtbank tot 25 jaren dwangarbeid in een werkkamp veroordeeld wegens misdaden tegen de menselijkheid. Hij zat acht jaren van zijn straf uit en werd in september 1956 vervroegd vrijgelaten.

Na zijn detentie verliet Formanek die Duitse Democratische Republiek (DDR) en vestigde zich in Frankfurt am Main. Hij werkte een aantal decennia als banketbakker in Maintal en daarna als bewaker in een fabriek in Offenbach am Main. In 1989 ging hij met pensioen.

In september 2023 werd bekendgemaakt dat de inmiddels 99-jarige Formanek zich voor de rechtbank in Hanau moest verantwoorden wegens medeplichtigheid aan moord op ongeveer 300 personen gedurende zijn periode als kampbewaker in Sachsenhausen.^[1]

Eind juni 2024 oordeelde de rechtbank eigenlijk dat zijn gezondheid het niet toeliet om terecht te staan.^[2] Echter in december 2024 werd bekend dat de inmiddels 100-jarige Formanek alsnog strafrechtelijk vervolgd kon worden.^[3]

Zo ver is het niet gekomen want Formanek overleed op 2 april 2025.^[4]