Giuseppa Bolognara Calcagno
| Giuseppa Bolognaro Calcagno | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Bijnaam | Peppa de kanonierster | |||
| Geboren | 19 maart 1841 Barcellona Pozzo di Gotto, koninkrijk der Beide Siciliën | |||
| Overleden | 1884 provincie Messina, koninkrijk Italië | |||
| Nationaliteit |  Italië | |||
| Beroep | Dienstbode | |||
| Bekend van | Opstand van Catania tegen het Bourbonregime | |||
| Zie ook | Geschiedenis van Sicilië; Risorgimento | |||
| ||||
Giuseppa Bolognara Calcagno (Barcellona Pozzo di Gotto, 19 maart 1841 – provincie Messina, 1884) was een revolutionair tijdens de eenmaking van Italië.[1] Zij onderscheidde zich in de volksopstand van 1860 in Catania tegen het Huis Bourbon in het koninkrijk der Beide Siciliën. Haar patriottische heldendaden maken deel uit van het Siciliaanse luik van de eenmaking van Italië.[2]
Haar bijnaam is Peppa la cannoniera in het Italiaans of Peppa 'a Cannunera in het Siciliaans, wat betekent Peppa de kanonierster.
Levensloop
Bolognara werd geboren als buitenechtelijk kind van Antonino Mazzeo, een handelaar in citrusvruchten in Barcellona Pozzo di Gotto, gelegen nabij de stad Messina op Sicilië. Zij werd te vondeling gelegd. Haar naam Bolognara, ook wel Bolognari, is de naam van haar voedstermoeder; de naam Calcagno is deze van de bazin van het weeshuis.
Zij had een moeilijke jeugd in Catania. Ze werkte er als dienstbode en had een relatie met een jongere stalknecht Vanni genaamd. Op 31 mei 1860 vernamen de inwoners van Catania dat de Roodhemden van Garibaldi het Bourbonregime hadden verjaagd in Palermo. Spontaan brak er een volksopstand uit in Catania, ter ondersteuning van Garibaldi’s revolutie. De opstandelingen stonden onder leiding van kolonel Giuseppe Poulot. De Bourbontroepen in Catania, ten getale van 2.000, zaten verschanst in en rond de universiteit. Ze stonden onder bevel van generaal Clary. De rebellen waren slecht gewapend en de Bourbonsoldaten hielden stand.
Bolognara en Vanni vochten met een groepje eerst aan de Piazetta Ogninella en dan aan de Piazza San Placido. Op de Piazza San Placido maakten ze een kanon buit, toen de Bourbonsoldaten niet opletten. Bolognara wilde het kanon zo plaatsen zodat ze het oorlogsschip in de haven konden treffen. Op hun weg naar de haven botsten ze op twee squadrons van lansiers. De lansiers vuurden. Er vielen doden bij de rebellen onder wie Vanni. Anderen sloegen op de vlucht. Het verhaal wil dat Bolognara alleen bij het kanon achter bleef. Als list liet ze wat buskruit opbranden aan de mond van het kanon.[3] De lansiers dachten dat het afvuren mislukt was en chargeerden. Op dat moment schoot Bolognara op de lansiers, met doden en gekwetsten als gevolg. Generaal Clary beval de terugtrekking uit Catania op 3 juni 1860.
Na de opstand in Catania vocht Bolognara nog mee in Syracuse. Ze werkte er als cantinière. Soms verkleedde ze zich als mannelijke soldaat.
Het eengemaakte koninkrijk Italië beloonde Bolognara met de Zilveren Medaille voor Dapperheid, alsook een maandelijks pensioen van 9 dukaten. Na een paar jaren stopte Catania de uitbetalingen en kochten ze het pensioen af met een eenmalige gift van 216 dukaten.[4]
In 1876 verhuisde Bolognara van Catania naar de provincie Messina. Ze geraakte in de vergetelheid. Woekeraars troggelden haar het pensioengeld af dat ze bezat. Ze overleed in armoede vermoedelijk in het jaar 1884, volgens de historicus Vincenzo Finocchiaro.
Eerbetoon
- Voor het gemeentehuis van Barcellona Pozzo di Gotto staat een beeld van haar.
- Zij wordt als heldin opgevoerd in verhalen verteld op Sicilië.[5]
- ↑ (it) Finocchiaro, Vincenzo; Circuito Musei del Centro di Milano, Bolognara Giuseppa. Dizionario Rosi, Dizionario del Risorgimento Nazionale - Tomo 2. Civiche Raccolte Storiche, Milaan (1931). Gearchiveerd op 28 februari 2014. Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
- ↑ (it) Peppa 'a Cannunera. Miti e Leggende.
- ↑ (it) Fiume, Giovanna, Calcagno Giuseppa (Peppa la Cannoniera) (Dall'Unità d'Italia alla prima guerra mondiale (1861-1914)). Il portale del Risorgimento. Ministero per i beni e le attività culturali, Rome (2011).
- ↑ (it) Schiro, Samuele, Peppa 'a Cannunera, la condottiera siciliana che guidò una rivoluzione. Palermo Viva (2023).
- ↑ (it) Universo Donna (WayBack Machine). La Valle dei Templi, quotidiano di attualità, politica, satira e approfondimento (2010). Gearchiveerd op 13 augustus 2014. Geraadpleegd op 29 augustus 2025.