Samenwerkende Hulporganisaties

De Samenwerkende Hulporganisaties (SHO), bekend als Giro555, is een Nederlands samenwerkingsverband van hulporganisaties om humanitaire hulp te bieden aan mensen in rampgebieden.

Via gezamenlijke inzamelingsacties wordt centraal geld ingezameld om directe hulp te bieden aan slachtoffers van natuurrampen, conflicten en andere humanitaire crises. Het initiatief bestaat sinds 1984 en wordt gedragen door een coalitie van hulporganisaties.

De eerste keer dat Nederland een Nationale Actie hield was in 1984 vanwege hongersnood in Afrika. Dit initiatief kreeg een vervolg in 1987 toen Afrika Nu! werd georganiseerd. In 1989 zijn negen ontwikkelingsorganisaties een verdergaande samenwerking aangegaan onder de naam: de Samenwerkende Hulporganisaties en in 2009 werd een formele stichting opgericht om de samenwerking te formaliseren.

Sinds de start van de samenwerking zijn 49 Nationale Acties georganiseerd. Zo organiseerde de samenwerkende hulporganisatie Giro555-acties voor o.a. Bam (Iran), Darfur, de aardbeving en tsunami in de Indische Oceaan op tweede kerstdag 2004. De Tsunami in 2004 leverde een recordbedrag van € 208 miljoen op. In 2010 voerde de samenwerkende hulorganisaties actie voor Haïti waarmee ruim € 111 miljoen werd opgehaald. In 2022 opende Giro555 voor Oekraïne, met een actieopbrengst van € 184 miljoen is dit de een-na grootste actie ooit. Ook de Giro555-actie voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië in 2023 bracht een groot bedrag van € 123 miljoen op.

Negen hulporganisaties hebben zich verenigd in de stichting Samenwerkende Hulporganisates. Deze deelnemende organisaties bundelen bij uitzonderlijke humanitaire rampen hun krachten in fondsenwerving en verantwoorden gezamenlijk over de besteding van de fondsen aan het publiek.^[1]

Bij grote rampen kunnen ook gastorganisaties deelnemen, wanneer zij additionele hulp van toegevoegde waarde kunnen bieden en voldoen aan strenge criteria om efficiënte en effectieve hulp te kunnen waarborgen.^[1]

De vaste deelnemende organisaties aan Giro555 zijn:

• CARE Nederland
• Cordaid
• Kerk in Actie
• Het Nederlandse Rode Kruis
• Oxfam Novib
• Plan International Nederland
• Stichting Vluchteling
• UNICEF
• World Vision

Voorheen deelnemende organisaties zijn:

• Artsen zonder Grenzen (tot 15 februari 2006) ^[2]
• Save the Children (tot 2024)^[3]
• Tear (tot begin 2012)
• Terre des Hommes (tot juli 2025)

De IBAN van Giro555: NL08 INGB 0000 0005 55. Diverse banken hebben echter een snelkoppeling gemaakt binnen hun omgeving, waardoor gevers in Nederland kunnen volstaan met het invoeren van 555.

Het televisieprogramma TROS Radar beweerde in de uitzending van 9 mei 2005 naar aanleiding van de hulpactie voor het door een aardbeving en tsunami getroffen Azië dat veel gedoneerd geld niet op de plaats van bestemming kwam.^[4] SHO ontkende dit en verweet TROS Radar een tekortschietende journalistiek.^[5]

Volgens de SHO gelden er strenge regels om als organisatie deel te nemen aan Giro555. Zo moeten organisaties het keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving bezitten. Aan de besteding van de SHO-gelden zijn ook regels verbonden, bijvoorbeeld over de zogenaamde apparaatskosten. Dit zijn kosten die een organisatie maakt voor onder andere het beoordelen van projectvoorstellen, administratie, evaluatie, controle en rapportages. Deze kosten mogen niet hoger zijn dan 7%.^[6] De SHO geeft aan maar een klein secretariaat te hebben. Het voorzitterschap en het actievoorzitterschap rouleert onder de deelnemende Hulporganisaties. Tijdens een Nationale Actie wordt een beroep gedaan op de medewerkers van de organisaties van de actievoorzitter en de overige deelnemers en er werken vrijwilligers mee.^[6]

Veel bedrijven verlenen daarbij belangeloos hun medewerking. Media maken en zenden kosteloos televisie en radiospots uit. Levranciers leveren hun diensten tegen aangepaste tarieven. Werving zoals T-shirts wordt ook vaak gratis gegeven. Banken en betalingsproviders rekenen normaal gesproken transactiekosten, maar deze kosten worden niet of in mindere mate in rekening gebracht voor Giro555.

• In september 2017 werd hulp gevraagd aan de slachtoffers van de orkaan Irma op het eiland Sint Maarten. Voor deze actie is niet Giro555, maar Giro 5125 gebruikt, aangezien deze alleen door het Rode Kruis werd georganiseerd en de overige organisaties niet of nauwelijks operationeel zijn op Sint Maarten. De landelijke radio- en televisieactie hiervoor werd op 15 september 2017 gehouden. In totaal werd met deze actie € 19.900.000,- opgehaald.
• In september 2023 vonden twee rampen na elkaar plaats. Op 8 september werd Marokko getroffen door een aardbeving en op 12 september werd Libië getroffen door een zware storm. Voor beide rampen werd door het Rode Kruis een apart gironummer geopend, Giro 6868 voor Marokko en Giro 7447 voor Libië. Voorafgaand aan alle voetbalwedstrijden die na de rampen gespeeld werden, werd 1 minuut stilte gehouden ter nagedachtenis aan alle slachtoffers. Voor Marokko werd op 15 september ook een tv-actie gehouden, Samen voor Marokko. In dit programma werden verhalen verteld van nabestaanden van slachtoffers. Verder konden mensen doneren op Giro 6868.
• Begin april 2025 waren er twee zware aardbevingen in Myanmar en Thailand. Hiervoor werd Giro 7244 geopend door het Rode Kruis.

• Belgisch Consortium voor Noodhulpsituaties (12-12), het Belgische equivalent van Giro555 / de samenwerkende hulporganisaties
• Emergency Appeal Alliance, een koepel van allianties waarin Giro555 en buitenlandse equivalenten zich hebben verenigd om kennis en ervaring te delen met elkaar.

• Website Giro555 | de samenwerkende hulpoorganisaties