Gebouw Leidsch Dagblad

Gebouw Leidsch Dagblad
Gebouw Leidsch Dagblad in 2010
Locatie
Plaats	Witte Singel 1, Leiden
Adres	Witte Singel 1
Status en tijdlijn
Start bouw	1916
Gereed	1917
Oorspr. functie	Krantenredactie en drukkerij
Huidig gebruik	Kantongerecht
Bouwkundige informatie
Architect(en)	Willem Marinus Dudok met assistentie van J.J.P. Oud
Prijzen en erkenningen
Monumentstatus	Rijksmonument
Monumentnummer	515086
video-impressie
Portaal    Civiele techniek en bouwkunde

Het Gebouw Leidsch Dagblad is een kantoorgebouw aan de Witte Singel 1 in Leiden. Het is in 1916-1917 ontworpen door architect Willem Marinus Dudok voor het Leidsch Dagblad in opdracht van George Henri Sijthoff. De dagelijkse leiding over de bouw was in handen van architect J.J.P. Oud, op dat moment lid van kunstenaarsgroep De Stijl en bekend van Café de Unie in Rotterdam. Het gebouw bood plaats aan de redactie. Erachter lag de hal voor de drukkerij.

De Nederlandse architect en stedebouwkundige Dudok ontwierp de meeste wijken, scholen en gemeentelijke gebouwen voor de gemeente Hilversum en bepaalde daarmee in belangrijke mate het gezicht van deze stad. Vóór deze periode ontwierp hij een tweetal gebouwen in Leiden: de Hoogere Burger School aan de Burggravenlaan 2 - nu onderdeel van het Bonaventuracollege - en dit gebouw voor het Leidsch Dagblad.

Dudok was gebonden aan de driehoekige vorm van het beschikbare terrein, gelegen bij de Haagweg en tussen Maliebaan en Witte Singel. Hij ontwierp een opvallend gebouw, samengesteld uit een hoog, vierkant hoofdgebouw met een driehoek aan de zijde van de Witte Singel en een rechthoek die parallel liep aan het water langs de Maliebaan. Het gebouw was specifiek toegesneden op gebruik door de redactie en drukkerij van het Leidsch Dagblad, dat sinds de oprichting in 1860 aan de Doezastraat 1 was gevestigd.

Het gebouw is onder meer bezienswaardig vanwege de door W.C. Brouwer ontworpen ornamenten, die samen met de glas-in-loodramen refereren aan de functie van het gebouw en de krant in het algemeen. Zo verwijzen de hanen aan de buitenzijde van het gebouw naar het nieuws dat in alle vroegte wordt verspreid. Aan de zijkanten van de hoofdingang verbeeldde Brouwer in aardewerk de werkzaamheden van de journalist: spreken en schrijven. De ramen in de grote zaal beneden tonen drie aspecten van de krant: kritiek, nieuws en advertentie. Sierlijke smeedijzeren letters gaven de naam van de krant aan, en markeerden de ingang naar de 'tijdingzaal'. Hier kon het publiek het laatste nieuws alvast lezen.

In 1992 werd de drukkerij gesloten. De krant werd voortaan in Haarlem gedrukt, bij het Haarlems Dagblad. Eind jaren negentig vertrok ook de redactie van de krant uit het pand. Na een periode van leegstand werd de drukkerij gesloopt. en maakte plaats voor een modern kantoorpand behorend tot het als rijksmonument aangewezen Leidsch Dagblad-gebouw. Het verbouwde en uitgebreide geheel kwam in 2000 in gebruik als Kantongerecht Leiden bij de Rechtbank Den Haag en de reclassering.

• 
  De hanen: symbool van vroege nieuws
• 
  Smeedijzeren letters: Ingang tydingzaal

• Leidsch Dagblad Gebouw – 1917, Rijnlands Architectuur Platform

Zie de categorie Witte Singel 1, Leiden van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.