Freddie Langeler

Freddie Langeler
Algemene informatie
Geboortedatum	4 april 1899
Geboorteplaats	Amsterdam
Overlijdensdatum	19 februari 1948
Overlijdensplaats	Laren
Werk
Beroep	illustrator,[1][2] schrijver, kinderboekenillustrator,[3] stripauteur,[4] kunstschilder,[4] tekenaar,[4] aquarellist,[4] reclamekunstenaar[4]
Werkveld	jeugdliteratuur
Werkplaats	Amsterdam, Blaricum
Actieve periode	1914–1948
Familie
Echtgenoot	Eelco Martinus ten Harmsen van der Beek
Kinderen	Fritzi Harmsen van Beek
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Johanna Frederika Langeler (Amsterdam, 4 april 1899 – Laren, 19 februari 1948), bekend als Freddie Langeler, was een Nederlandse tekenares, illustratrice, boekbandontwerpster en tekstschrijfster.

Langeler huwde in 1926 met de illustrator Eelco Martinus ten Harmsen van der Beek (1897-1953). Zij hadden twee kinderen: een zoon Hein en een dochter, de schrijfster en dichteres Fritzi Harmsen van Beek (1927-2009).

Langeler was autodidact en leerde het vak vooral van haar echtgenoot. Het echtpaar maakte tekeningen voor kinderboeken, zowel in samenwerking als ieder apart. Zij zelf illustreerde ruim honderd kinderboeken, vooral van auteurs als Alfred Listal, A.D. Hildebrand, A.B. van Tienhoven en diens echtgenote Willy Pétillon. Zij ontwierp ook de boekbanden en soms schreef zij zelf de teksten. Tot de bekendste titels behoren de prentenboeken Van de wortelkindertjes, De sterrekindertjes, Sinterklaas Kapoentje, Het zomerfeest en Naar bed, naar bed!.

Zij tekende ook stripverhalen als Bobby den Speurder, op tekst van Clinge Doorenbos (De Telegraaf, 1924), De Lotgevallen van Barendje Kwik aan 't Hof van Koning Suikerbuik op tekst van Karel van Wijdenes (Elck wat Wils, 1935) en Bello Blafmeier (Radiomaandblad, 1938) en werkte jarenlang mee aan de kindertijdschriften Kie-ke-boe en Zonneschijn van Dina Alida Cramer-Schaap. Bekend is ook haar medewerking aan Kamper grappen - Oude verhaaltjes met nieuwe plaatjes, dat in 1924 verscheen bij J.M. Meulenhoff in Amsterdam.

De bekende Flipje-reclameboekjes over "het fruitbaasje van Tiel", een uitgave van de jamfabriek De Betuwe in Tiel, werden vanaf 1936 door het echtpaar gemaakt, hoewel ze uitsluitend op naam stonden van Eelco ten Harmsen van der Beek. Hij maakte de tekeningen en Langeler schreef de teksten op rijm. Ook kleurde zij de tekeningen in, waarbij dochter Fritzi vaak meehielp. Op dezelfde manier maakten zij samen de verhaaltjes over twee konijntjes De Avonturen van Pietje Pluk en Kootje Kwak voor de Provinciale Geldersche Electriciteits-Maatschappij (PGEM).

Langeler overleed op 19 februari 1948 na een kortstondig ziekbed.^[5]

Van 1918 illustreerde Freddie Langeler meerdere kinderboeken voor de Amsterdamse uitgeverij H. Meulenhoff. Hiertoe behoren:

• Hoor! Moeder leest voor door W.B. Ebbinge Wubben-Van Hasselt (1919)

Serie “Jong Holland” (1920):

• De avonturen van Kapitein Rob door Daniel Defoe (1920)

Serie “Zonnige uurtjes”(1918-1927):

• Sprookjes van Bechstein (1918)
• Sprookjes van Perrault
• En toen? Wat grootmoeder en oom vertelden
• Wilh. Hauff: Dwerg Langneus (1926)
• Avonturen van Hanny & Hans door Mevr. Jet de Boer - Van Strien
• Nieuwe anvonturen van Hanny en Hans door Mevr. Jet de Boer – Van Strien (1936)
• Speelgoedstad door Mevr. Jet de Boer - Van Strien (1927)
• Wat er ook nog gebeurde. Nieuwe vertellingen van oom door Ida Heijermans (1936)

Serie “Ons schemeruurtje" (1918-1921):

• A- Dat is Aafje door Bas v.d. Veer (1918)
• By het haardvuur door Volkmann Leander (1920)
• Verteluurtje door Hermanna (1921)

Serie “Kleuter-boekjes" (1921-1924):

• Bont allerlei door P.J. Cohen De Vries (1921)
• Rübezahl-sprookjes navertelt door Hermanna (1921)
• Vertellingen door P.J. Cohen de Vries (1921)
• Tooversprookjes door Mevrouw W.B. Ebbinge Wubben-Van Hasselt (1922)
• Wondere verhalen door Mevrouw W.B. Ebbinge Wubben-Van Hasselt (1923)
• Van alles wat door A.B. van Tienhoven (1924)
• Beppie door J.E. Gorter-Keyser (1924)
• Nancy’s avonturen

Serie “Het boek voor het kind” (1922):

• Het Sinterklaasboek (1922): Omslag en 4 illustraties in kleur en meerdere illustraties in zwart-wit

Serie “Voor broer en zus” 1927):

• Een aardig broek voor broer en zus, geïllustreerd door E.M. ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler
• Wat zou dat zijn voor broer en zus, geïllustreerd door E.M. ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler
• Weer wat anders voor broer en zus, geïllustreerd door E.M. ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler
• Het Sinterklaas-boek voor broer en zus (heruitgave van illustraties uit “Het Sinterklaasboek”)
• Sinterklaas-vertellingen voor broer en zus (heruitgave van illustraties uit “Het Sinterklaasboek”)

Serie “Vrij en blij" (1930-1932):

• Wie leest mee?, geïllustreerd door E.M. ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler (1930)
• Mijn eigen boek, geïllustreerd door E.M. ten Harmsen van der Beek en Freddie Langeler (1932)

Serie “Blauwtjes” (1937):

• Luilekkerland uitstappen , geïllustreerd door Freddie Langeler, J. Pander en E.M. ten Harmsen van der Beek (1937) Heruitgave van Van alles wat (1924)
• Hallo leesuurtje, geïllustreerd door Freddie Langeler, J. Pander en E.M. ten Harmsen van der Beek (1937)
• Kom mee en luister, geïllustreerd door Freddie Langeler, J. Pander en E.M. ten Harmsen van der Beek (1937)
• Kleuter’s verteluurtje, geïllustreerd door Freddie Langeler, J. Pander en E.M. ten Harmsen van der Beek (1937)

Overige uitgaven uit de jaren ’30:

• Voor de kinderwereld door uit Hans ’t Gooi (4 illustraties en omslag in kleur)
• Verhalen van den bergreus naverteld door Hermanna (4 illustraties en omslag in kleur)
• Luister eens door Jet de Boer-Van Strien (4 illustraties en omslag in kleur)

Tussen 1926 en 1940 illustreerde Langeler tien artistieke prentenboeken voor kinderen van 5 tot 8 jaar, uitgegeven door Uitgeverij Gebr. Kluitman in Alkmaar met tien illustraties en een omslag in kleurendruk. Haar tekenstijl sluit aan bij de internationale art deco.

• Van de wortelkindertjes op tekst van Alfred Listal (1926)
• De Zandmannetjes op tekst van Alfred Listal (1926)
• Het Dwergjesfeest op tekst van Alfred Listal (1927)
• Hoe de sterrenkindertjes uit spelen gaan op tekst van Alfred Listal (1927); Heruitgave op tekst van G. van Vladeracken (1938)
• De bruiloft van Kloris en Roosje op tekst van Willy du Saar (1927)
• De schatten van Jantje op tekst van A.B. van Tienhoven (1928)
• Sinterklaas kapoentje op tekst van A.B. van Tienhoven (1928)
• Naar Barbertjesland op tekst van Caroline van Dommelen (1929)
• Jantje in bloembollenland op tekst van Freddie Langeler (1931)
• Het Zomerfeest (1940)

Rond 1977 bewerkte Annemarie Dragt de tekst van Van de wortelkindertjes, Hoe de sterrenkindertjes uit spelen gaan, Sinterklaas kapoentje, Jantje in bloembollenland en Het Zomerfeest ten behoeve van een heruitgave van de illustraties.

Serie “Onder de schemerlamp":

• Spitsbekje verzameld door S. Gruys-Kruseman
• Keesje verzameld door S. Gruys-Kruseman
• De geluk-aanbrenger door S. Gruys-Kruseman (1928)
• De schoenmaker door S. Gruys-Kruseman (1928)

Enkele illustraties uit de serie “Onder de schemerlamp" zijn in 1944 opnieuw afgebeeld in “Zonne rondomme”(1944), “Alom zonneschijn”(1944), “Het zonnetje in huis” (1944) en “Aan de zonzijde” (1944) in de serie “Hoor moeder leest voor”.

Serie: “Moeder’s vertellingen”:

• Om honderd daalders verzameld door N. van Hichtum (1928)
• Baas Casenave verzameld door N. van Hichtum (1929)
• Het feest in het Bosch door N. van Hichtum (1929)
• Jan Trip, Jan Tree door N. van Hichtum (19xx)

Serie “Het knusse verteluurtje”:

• Rozeke en de kaboutertjes verzameld door T. Hellinga-Zwart (1928): omslag en 2 illustraties in kleur; 5 in zwartwit
• Hoe het prinsje leerde spelen door T. Hellinga-Zwart (1929): omslag en 2 illustraties in kleur; 5 in zwartwit
• De avonturen van een rood roosje verzameld door T. Hellinga-Zwart (1930): omslag en 2 illustraties in kleur; 5 in zwartwit
• Het slimme biggetje verzameld door T. Hellinga-Zwart (1930): omslag en 2 illustraties in kleur; 5 in zwartwit

De reeksen “Onder de schemerlamp”, “Moeder’s vertellingen” en “Het knusse verteluurtje” zijn ook gebundeld uitgegeven, voorzien van een alternatieve kleurenomslag.

Overige uitgaven door uitgeverij Gebr. Kluitman uit de jaren ‘20:

• Van muizen en konijntjes op tekst van Freddie Langeler (1927)
• Van apen en beertjes en andere vriendjes door Greta W. van Rijn (1928)
• Het jaartje rond op tekst van Martien Beversluis (1928)

Naar aanleiding van het 125-jarig bestaan van de uitgeverij in 1989 werd Het jaartje rond opnieuw uitgegeven.

Voor de Amsterdamse uitgeverij Van Holkema & Warendorf illustreerde Freddie Langeler onder meer:

• Bakvischjes lief en leed door Emmy Benard (1926)
• Een klein meisje alleen door J.P. Zoomers-Vermeer (1926)
• Benjaminnetje en haar poppen naar Else Ury bewerkt door Stella Mare
• Benjaminnetje’s eerste schooljaar naar Else Ury bewerkt door Stella Mare
• Suikeren Pietje door Marie Schmitz (1930)

Voor de Ansterdamse uitgeverij Hausemann & Hötte illustreerde Freddie Langeler onder meer:

• Het hondenboekje
• Het poezenboekje
• Het berenboekje
• Het muizenboekje