Frans de Potter
| Frans de Potter | ||
|---|---|---|
![]() | ||
Frans de Potter ca. 1900 | ||
| Persoonlijke gegevens | ||
| Geboortedatum | 4 januari 1834 | |
| Geboorteplaats | Gent | |
| Overlijdensdatum | 15 augustus 1904 | |
| Overlijdensplaats | Gent | |
| Nationaliteit | Belg | |
| Beroep | schrijver, redacteur, dichter, letterkundige, geschiedkundige | |
| Religie | Katholicisme | |
| Lid van | Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren,[1] Davidsfonds, Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde | |
| Academische achtergrond | ||
| Archieflocatie(s) | Letterenhuis[2] | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied(en) | Geschiedenis, Volkskunde, Letterkunde | |
| Bekende werken | -Gent, van den Oudsten Tijd tot Heden. Geschiedkundige Beschrijving der Stad -Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen (met Jan Broeckaert) | |
| Dbnl-profiel | ||
Frans de Potter (Gent, 4 januari 1834 - Gent, 15 augustus 1904) was een Vlaamse schrijver, redacteur, dichter, letterkundige en geschiedkundige. Met meer dan tweehonderd werken op zijn naam was deze autodidact een van de meest bedrijvige schrijvers van zijn tijd.[3] Een van zijn bekendste werken is de Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, die hij tussen 1864 en 1884 samen met Jan Broeckaert in 46 delen uitbracht. In 1883 werd hij ridder in de Leopoldsorde.
Persoonlijk leven
De ouders van de Potter konden hem enkel lager onderwijs laten volgen. Door zelfstudie wist hij zich op den duur een positie te verwerven in de kring van Gentse oudheidkundigen, letterkundigen en historici zoals Prudens van Duyse, Jules de Saint-Genois en Ferdinand Snellaert.
Hij trouwde op 18 februari 1860 met Coleta Francisca Duyckers. Ze kregen samen zes kinderen.
Carrière
Naast zijn historisch en literair werk was de Potter ook journalistiek actief. Vanaf 1856 was hij in Gent hoofdopsteller van De Beurzen-Courant, die in 1870 werd omgedoopt tot De Nieuwe Beurzen-Courant en in 1871 tot het Fondsenblad.[4] In 1877 werd hij adjunct-archivaris in het Rijksarchief van Gent.
In 1874 publiceerde hij een oproep om een katholieke tegenhanger van het liberaal geworden Willemsfonds te stichten en in 1875 was hij te Leuven betrokken bij de oprichting van het Davidsfonds. Hij was het die van tevoren al vond dat het genoemd moest worden naar Jan Baptist David. In 1878 stichtte hij De Vlaamsche Wacht, veertiendaagsch tijdschrift voor Nederlandsche letteren, kunst, wetenschap en bibliographie.
In 1886 was hij in Gent medestichter van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal en Letterkunde. Van 1886 tot 1904 was hij werkzaam als secretaris van deze academie. Datzelfde jaar stond hij in Gent tevens mede aan de wieg van het tijdschrift Het Belfort.
Politiek
Hoewel de Potter in 1861 nog lid was van het Vlaamsch Liberaal Komiteit werd hij als polemist actief met antiliberale geschriften. In 1872 was hij kandidaat voor de katholieke partij bij de gemeenteraadsverkiezingen in Gent. Toen de Liberalen in 1878 na de verkiezingen aan de macht kwamen, werd de Potter bij het Rijksarchief ontslagen als adjunct-archivaris.
Erkenning
In 1883 werd de Potter ridder in de Leopoldsorde. In 1931 werd in Gent een straat naar hem genoemd in de buurt van het Sint-Pietersstation, in het verlengde van de Rijsenbergstraat.[5]
Werken
De Potter liet een uitgebreid oeuvre van meer dan 200 werken na. Zijn historische studie "Gent, van den oudsten tijd tot heden. Geschiedkundige beschrijving der stad", die van 1882 tot 1890 in acht delen verscheen, werd "een onvergankelijk monument" genoemd. Zijn roman "De arme dichter" werd bekroond door het Antwerpse genootschap De Olijftak. Ook de geschiedenis van Kortrijk beschreef hij in vier delen.
Als schrijver
Selectie
- Walter de Gek (1854) (historische roman)
- De Arme Dichter (1856) (roman)
- Geschiedenis der Vlaamsche letterkunde in België sedert het begin der XIXe eeuw (1858)
- Robert van Valois te Gent. Historische roman uit de XIVe eeuw (1862)
- Jacob van Artevelde (1863) (cantate)
- Jacob van Artevelde (1865)
- Aardigheden uit den ouden tijd (1868)
- Stoet der Pacificatie van Gent (1876)
- Het boekje van St. Macharius, verhaal van zijn leven, dood en vereering, met eene korte beschrijving van 't groote jubelfeest, gevierd te Gent in 1767 (1867).
- Geschiedenis van het Schependom in de Belgische Gewesten. Van de vroegste tijden tot het einde der XVIIIe eeuw. Deel XXXIII van de Mémoires de l'Académie royale de Belgique (1882)
- Gedichten (1889)
- Gent, van den Oudsten Tijd tot Heden. Geschiedkundige Beschrijving der Stad. Deel I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII (1882-1890)
Als samensteller
Selectie
Met Jan Broeckaert
- Broeckaert, Jan, Historische schets der gemeenten Overmeire en Uitbergen. Truyts (1863) – via Google Books. (Samen met Frans de Potter herzien en uitgebreid in 1890)
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, eerste deel: Aalter, Afsnee, Asper, Astene, Baaigem, Bachte-Maria-Leerne, Balegem, Bellem, Bottelaere, St.-Denijs-Westrem, Destelbergen, Desteldonk. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, tweede deel: Deurle, Dikkelvenne, Drongen, Eeke, Evergem. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, derde deel: Gaver, Gentbrugge, Gontrode, Gijzenzele, Gottem, Grammene, Hansbeke, Heusden, Knesselare, St.-Martens-Latem, Landegem, Landskouter. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, vierde deel: Ledeberg, St.-Martens-Leerne, Lemberge, Loochristi, Loo-ten-Hulle, Lovendegem, Machelen, Mariakerke, Meigem, Melle, Melsen, Mendonk. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, vijfde deel: Merelbeke, Merendre, Moerbeke, Moortzele, Munte, Nazareth, Nevele. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, zesde deel: Olsene, Oostakker, Oosterzele, Oostwinkel, Petegem, De Pinte, Poeke, Poezele, Ronsele, Schelderode, Scheldewindeke, Semmerzake, Sleidinge, Ursel, Vinderhoute. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, zevende deel: Vinkt, Vosselare, Vurste, Waarschoot, Wachtebeke, Winkel, Wondelgem, Wontergem, Zaffelare. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, achtste deel: Zevergem, Zeveneeken, Zeveren, Zomergem, Zulte, Zwijnaarde. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der gemeente Merelbeke. Annoot-Braeckman (1867) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Statistische Verhandeling over den Stoffelijken en Zedelijken Toestand der Gemeente Nazareth, in: Bekroonde Memoriën en andere Gedenkschriften door de koninklijke Academie van België. Deel 21. Hayez (1869) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, twaalfde deel: Gottem, Grammene, Olsene, Poeke, Ursel, Wontergem, Zulte. Annoot-Braeckman (1870) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Antoon Van Dijck en zijne werken, in: Mémoires couronnés et autres mémoires publiés par l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique. Tome 24. Hayez (1873) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der Stad Aalst, voorgegaan van eene historische schets van 't Voormalige Land van Aalst. Eerste deel. Annoot-Braeckman (1873) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der Stad Aalst, voorgegaan van eene historische schets van 't Voormalige Land van Aalst. Tweede deel. Annoot-Braeckman (1875) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der Stad Aalst, voorgegaan van eene historische schets van 't Voormalige Land van Aalst. Derde deel. Annoot-Braeckman (1875) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der Stad Aalst, voorgegaan van eene historische schets van 't Voormalige Land van Aalst. Vierde deel. Annoot-Braeckman (1876) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, derde reeks: Arrondissement St.-Nicolaas. Bazel, Belsele, Beveren, Burcht, Daknam, Doel. Annoot-Braeckman (1877) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, derde reeks: Arrondissement St.-Nicolaas. Derde deel: Meerdonk, Melsele, Nieuwkerke, St.-Pauwels, Rupelmonde, Sinaai. Annoot-Braeckman (1879) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis der stad Lokeren. Annoot-Braeckman (1884) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van Exaarde. Annoot-Braeckman (1878) – via Google Books.
- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, vierde reeks: Arrondissement Dendermonde, tweede deel: Massemen-Westrem, Mespelare, Moerzeke, Opdorp, Oudegem, Overmere, Schellebelle, Schoonaarde, Serskamp, Uitbergen, Waasmunster. Annoot-Braeckman (1890) – via Google Books.
Externe link
Bronnen
- "Biografsch woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche letterkunde" (1888-1891), p. 624-625. Jos van den Brande & J. G. Frederiks
Referenties
- ↑ Guido Gezellearchief.
- ↑ http://www.archiefbank.be/dlnk/AE_12636.
- ↑ Siffer, A. (1904). Frans de Potter. Dietsche Warande en Belfort: p327. “Mag er ooit iemand tot voorbeeld van werkzaamheid gesteld worden, zeker is het de heer Frans de Potter. Werkzaamheid, onverpoosde arbeid zijn de kenmerken geweest van zijn leven. Meer dan 200 boekdeelen zijn daar om van zijne ongeëvenaarde werkzaamheid getuigenis af te leggen”.
- ↑ De Potter, Frans. Encyclopedie van de Vlaamse Beweging (2025). Geraadpleegd op 24 september 2025 – via encyclopedievlaamsebeweging.be.
- ↑ Frans de Potterstraat. Inventaris Onroerend Erfgoed. Geraadpleegd op 3 maart 2025.
