Francis Talbot Day

Francis Talbot Day, (Maresfield, 2 maart 1829 – Cheltenham 10 juli 1889) was een Britse ichtyoloog (vissendeskundige). Hij hield zich voornamelijk bezig met de vissen van Brits-Indië, waar hij als militaire arts (chirurg) meerdere jaren doorbracht. Hij was lid van de Linnean Society of London en de Zoological Society of London.

Francis Talbot Day werd geboren als derde van zeven kinderen in een welgesteld gezin. De familie bezat in Sussex rond de 2000 acres (ca. 8 km²) aan land. Hij bezocht de Shrewsbury School waarna hij vanaf september 1848 geneeskunde studeerde aan het St. George's Hospital in Londen. Zijn opleiding sloot hij daar in 1851 af met het examen waarmee hij het Membership of the Royal College of Surgeons (een diploma in chirurgie) verwierf. Iets later trad hij in militaire dienst en in 1852 scheepte zich in richting Brits-Indië als assistent-arts/chirurg. Daar was hij kortstondig betrokken bij de tweede Anglo-Birmaanse oorlog. Hij wisselde in de daaropvolgende jaren meermaals van militaire eenheid en plaats van stationering. Ondertussen hield hij zich bezig met het verzamelen (vangen, doodschieten en prepareren) en beschrijven van vogels. In 1857, toen hij naar aanleiding van een ziekteverlof enige tijd naar zijn moederland was teruggekeerd, werd hij voor zijn werk aan vogels opgenomen in de Linnean Society of London.

Tijdens zijn tweede verblijf in India van 1858 tot 1864 begon hij zich meer te richten op de ichtyologie. Hij verzamelde, beschreef en tekende de vissen in het gebied rondom Kochi. Toen hij in 1864 opnieuw naar zijn moederland terugkeerde, verwerkte hij zijn reeds van tevoren opgestuurde aantekeningen tot zijn eerste wetenschappelijke artikel The Fishes of Cochin, dat in de Proceedings (tegenwoordig Journal of Zoology) van de Zoological Society of London werd gepubliceerd. Daarin beschreef Day 211 vissoorten. Toen zijn ziekteverlof met een jaar werd verlengd, besloot hij om zijn resultaten in een boek te bundelen, zodat The Fishes of Malabar in 1865 werden gepubliceerd.^[1] Tijdens deze periode werd hij opgenomen in de Zoological Society of London.

Tijdens zijn derde verblijf in India in 1866 ondernam hij eerste pogingen om forellen in de Nilgiri-bergen uit te zetten. Na enkele mislukkingen lukte dat uiteindelijk. Hiervoor werd hij in 1872 geëerd met de zilveren medaille van de Franse Société d'acclimatation (faunavervalsing werd toen niet als probleem opgevat).

In 1867 kreeg hij de Schotse eretitel Professor of Meteria Medica en werd voor zijn onderzoekswerk vrijgesteld van de militaire dienstplicht. Tot dit moment had hij zijn wetenschappelijk werk parallel aan zijn werkzaamheden als militaire chirurg verricht. Hierbij had hij ook geneeskundige onderzoek uitgevoerd en onder meer artikelen over cholera geschreven. Daarna concentreerde hij zich meer op zijn zoölogisch onderzoek en ondernam reizen in verschillende gebieden van Brits Indië (India en Burma) om daar vispopulaties te bestuderen. In 1869 werd hij opgenomen in de Royal Asiatic Society en in 1871 werd hij benoemd tot Inspector-General of Fisheries (hoofdinspecteur van de visserij).

Van mei 1873 en tot en met mei 1874 verbleef Day voor het laatst in India en keerde daarna terug naar het moederland. Hij werkte daarna aan zijn magnum opus The Fishes of India, een publicatie in vier delen die tussen 1876 en 1878 verschenen. In het boek werden 1400 vissoorten beschreven.^[2] Bovendien bracht hij het jaar 1875 door met bezoeken aan natuurhistorische musea binnen Europa naar onder andere Berlijn, Parijs, Den Haag en Leiden. In 1885 werd hij tot ridder van de Orde van het Indische Keizerrijk benoemd. In1888 kreeg hij een eredoctoraat van de Universiteit van Edinburgh. Verder was hij drager van de Orde van de Kroon van Italië en erelid van het Deutscher Fischerei-Verband.

Gedurende zijn hele wetenschappelijke loopbaan was Day voortdurend het mikpunt van kritiek van Albert Günther, hoofd van de zoölogische afdeling met specialisatie reptielen, amfibieën en vissen van het Natural History Museum in Londen. Dit had tot gevolg, dat zijn verzamelingen van vissen en vogels werden verdeeld over meerdere musea. Zo stuurde Day hij een grote collectie naar het Australian Museum, terwijl het Natural History Museum een meer voor de hand liggende ontvanger zou zijn.

In totaal publiceerde Day meer dan 70 wetenschappelijke artikelen en beschreef meer dan 300 vissoorten.

Day was tweemaal getrouwd (1857-1869 en 1872-1873) en werd in beide gevallen weduwnaar. Met zijn eerste vrouw had hij een zoon en een dochter. Francis Day overleed op 10 juni 1889 op 60-jarige leeftijd aan de gevolgen van maagkanker in Cheltenham.