Fort de la Chartreuse
| Fort de la Chartreuse | ||
|---|---|---|
![]() | ||
binnenplaats met kazernegebouwen | ||
| Locatie | Luik, | |
| Coördinaten | 50° 38′ NB, 5° 36′ OL | |
| Algemeen | ||
| Stijl | Hollandse militaire bouwkunst | |
| Bouwmateriaal | baksteen | |
| Eigenaar | privé | |
| Gebouwd in | 1817-1823 | |
| Gebouwd door | Verenigd Koninkrijk der Nederlanden | |
![]() | ||
Bouwplan fort | ||
Fort de La Chartreuse is een fort opgericht voor de verdediging van de Belgische stad Luik. Het werd in 1817 in opdracht van Willem I gebouwd op de Mont Cornillon en kwam na de Belgische Revolutie in 1830 in handen van de nieuwe Belgische staat.
Geschiedenis
De heuvel Mont Cornillon in Luik was sinds 1124 de locatie van een klooster van premonstratenzers. In 1360 namen de kartuizermonniken het klooster over, die ook de naam aan het latere fort gaven. Het kartuizerklooster had door haar ligging op een heuvel een strategisch belang tijdens de Franse beschieting van Luik in 1691. De Kartuizers verlieten het klooster in 1793. De strategische heuvel werd in 1794 tijdens de Eerste Coalitieoorlog nog gebruikt door de Habsburgse leger in de verdedigingslinie langs Maas en Ourthe tijdens de Franse opmars.
In 1817 tot 1823 werd het huidige fort gebouwd in opdracht van koning Willem I der Nederlanden als onderdeel van de Wellingtonbarriere. Het was een van de grootste Nederlandse werken en had na voltooiing een garnizoen van 3000 manschappen en 112 stuks geschut. [1]
Na de Belgische Omwenteling kwam het fort in Belgische handen. De bomvrije kazerne in het reduit werd uitgebreid met twee verdiepingen.[1]
Door de bouw van een nieuwe fortengordel rond Luik in 1888 verloor het fort zijn waarde. De vesting werd als verdedigingswerk gedeclasseerd[1] in 1891 en omgevormd tot kazerne.
Het fort speelde een rol bij de verdediging van Luik in de Eerste Wereldoorlog. Na hevige straatgevechten in Queue-du-Bois werden op 7 augustus 1914 de heuvels ten oosten van Chartreuse veroverd, men trof er lege dorpen aan, de bevolking was gevlucht. De volgende ochtend werd Chartreuse bezet en trokken de Duitsers via twee niet vernietigde bruggen Luik binnen.
Tijdens de bezetting werd het fort gebruikt als gevangenis en werden 48 gevangenen gefusilleerd en begraven op het terrein. Naast de ingang van het fort staat een monument met de namen van de slachtoffers.[2]
In de periode tussen de eerste en tweede wereldoorlog was het fort in gebruik door het Belgische leger. Er waren ongeveer 2000 man gestationeerd in het fort en omliggende gebouwen.[2]
Ook in de Tweede Wereldoorlog werd het fort door de Duitsers gebruikt als gevangenis.[2] Na de bevrijding werden de gebouwen van 26 september 1944 tot 5 juli 1945 ingenomen door het 28th General Hospital. Een medische eenheid van de landmacht van de Verenigde Staten.[3]
Vanaf 1982 begonnen de eenheden die gestationeerd waren op de site naar andere kazernes te verhuizen maar het duurde nog tot begin 1988 tot alle militairen waren verdwenen. Met de leegstand begon ook het verval van de gebouwen en heeft de natuur het overgenomen.[1]
Tegenwoordig
Tegenwoordig is dit verlaten fort populair bij urban explorers[4] en wordt gebruikt als fotolocatie. De staat van het pand gaat sinds 2010 hard achteruit en de bovenetages zijn niet veilig meer te betreden.
Galerij
Naslagwerken
- (fr) Thierry Brasseur (1993) La Chartreuse : forteresse hollandaise en sursis.
- (fr) Thierry Brasseur (1994) La Chartreuse de Liège.
- 1 2 3 4 Ross, David, Luik, fort de Chartreuse. suider-frontier.nl (21-10-2017). Geraadpleegd op 16-02-2022.
- 1 2 3 Robert, Luik - Fort de la Chartreuse. oorlogsgebied.nl. Gearchiveerd op 17/08/2018. Geraadpleegd op 13/11/2025.
- ↑ (fr) Meijers, R., La Chartreuse. clham.org (31/05/2008). Gearchiveerd op 03/07/2008. Geraadpleegd op 13/11/2025.
- ↑ Van der Sluis, Frens, Urbex: Fort Chartreuse Luik - Urban exploring locaties en foto's. urbexcrew.nl (21/05/2021). Geraadpleegd op 13/11/2025.





