Formatie van Samme

De Formatie van Samme is een geologische formatie uit het vroege Carboon (Dinantiaan) in de ondergrond van het Bekken van Bergen in het westen van België. De formatie hoort bij de Belgische Kolenkalk en is genoemd naar het riviertje de Samme.

De formatie bestaat uit lichtgekleurde zandsteen en siltsteen met een matrix van dolomiet. Deze worden afgewisseld met kleilagen. In de basis komen grindlaagjes voor. De formatie vertoont ook sporen van bodemvorming met steenkoollaagjes, fossiele wortels en kalkconcreties.

In de Formatie van Samme komen fossielen van in brakwater levende schelpdieren voor. De formatie is dan ook afgezet in een lagune of kustvlakte.

De ouderdom van de Formatie van Samme is niet precies bekend. Ze valt waarschijnlijk in het Hasteriaan, de onderste subetage van het Tournaisiaan (en daarmee van het Carboon), en misschien ten dele in het Struniaan (bovenste Famenniaan/Devoon). Dat betekent dat ze ergens tussen de 362 en 356 miljoen jaar geleden werd afgezet.

De Formatie van Samme is onderdeel van de Kolenkalk Groep. Binnen die groep ligt ze onder de Formatie van Landelies en deels vertand (gelijktijdig afgezet) met de Formaties van Pont d'Arcole, Hastière en Etroeungt. Al deze formaties hebben een sterker marien karakter dan de Formatie van Samme.

De Formatie van Samme ligt concordant bovenop kleisteenlagen van de Formatie van Franc-Waret (Famenniaan) of kalksteen van de Formatie van Rhisnes (Frasniaan).

De Formatie van Samme bevat drie leden - gesteentepakketten die wegens afwijkende kenmerken lateraal herkenbaar zijn:

• het Lid van Mévergnies in het bovenste deel van de formatie, bestaande uit beige glimmerhoudende zandsteen met een dolomietmatrix;
• het Lid van Feluy: zandige, deels gedolomitiseerde kalksteen met oölietbanken;
• het Lid van Bois de la Rocq in het onderste deel van de formatie, bestaande uit een afwisseling van bontgekleurde lagen conglomeraat, zandsteen, siltsteen en klei.