Fonio

De aanduiding fonio wordt gebruikt voor twee soorten graan uit het geslacht Digitaria: Digitaria iburua en vooral Digitaria exilis. Deze soorten worden al lange tijd in (Noord-)West-Afrika geteeld. In Europa wordt fonio in toenemende mate gewaardeerd omdat het glutenvrij en gezond is en bovendien eenvoudig op een duurzame manier geteeld kan worden.

Fonio groeit goed op arme en droge grond, en groeit bovendien snel.^[1] Het is om die reden in sommige Noordelijke en Westelijke Afrikaanse landen een populair gewas en wordt op lokale markten verhandeld. Fonio heeft kleine korrels, net als gierst en teff, en het kaf van de korrels scheiden (via wannen) is niet eenvoudig. De productie is niet groot.

Fonio geldt als een smakelijke graansoort en heeft wel wat weg van quinoa. Het bevat diverse essentiële aminozuren, zoals methionine en cysteïne, die niet in maïs, rijst, tarwe en andere graansoorten voorkomen. Het eiwitgehalte is hoger dan dat van zilvervliesrijst. Ook is het rijk aan vezels en de mineralen calcium, magnesium, mangaan en zink. Het bevat geen gluten.

Hoewel fonio vanwege de hoge temperaturen goed gedijt in Afrika en zelfs in woestijngebieden is te telen, neemt de vraag daar af en wordt het verdrongen door andere granen. In Europa groeide de belangstelling en werd het in 2018 toegelaten tot de Europese markt. Het wordt in Nederland vooral in biologische winkels verkocht. In de moderne Europese keuken kan het graan gebruikt worden als vervanging van couscous of een ander graan(product).