Een flankspelopening is in het schaken een schaakopening die niet begint met de opmars van de witte koningspion of de witte damepion; de partij begint dus niet met 1.e2-e4, met 1.e2-e3, met 1.d2-d4 of met 1.d2-d3.
Er zijn zestien mogelijke zetten om een flankspel te beginnen: twaalf pionzetten en vier paardzetten.
Het flankspel kent twee vaak gespeelde openingen: de Engelse opening en de Rétiopening.
De grote flankspelen
De grote flankspelen zijn:
Overige flankspelen
Hieronder worden de overige flankspelen genoemd.
Benko-opening
| Benko-opening | 1.g3 |
| Laskervariant | 1.g3 h5 |
| Aljechinvariant | 1.g3 e5 2.Pf3 g5 |
| Bückergambiet | 1.g3 e5 2.Lg2 d5 3.b4 |
Nimzo-Larsenaanval
| Nimzo-Larsenaanval | 1.b3 |
| Ringelbachgambiet |
1.b3 e6 2.Lb2 f5 3.e4 |
| Moderne variant | 1.b3 e5 |
| Indische variant | 1.b3 Pf6 |
| Klassieke variant | 1.b3 d5 |
| Engelse variant | 1.b3 c5 |
| Hollandse variant | 1.b3 f5 |
| Poolse variant | 1.b3 b5 |
| Symmetrische variant | 1.b3 b6 |
Sokolskyopening
| Sokolskyopening | 1.b4 |
| Outflankvariant | 1.b4 c6 |
| Birminghamgambiet |
1.b4 c5 |
| Hoofdvariant | 1.b4 Pf6 |
| Hoofdvariant, Stabenovvariant | 1.b4 Pf6 2.Lb2 Ld6 |
| Hoofdvariant, Koningsindische variant | 1.b4 Pf6 2.Lb2 g6 |
| Hoofdvariant, Klassieke variant | 1.b4 Pf6 2.Lb2 d5 |
| Hoofdvariant, Dame-Indische variant | 1.b4 Pf6 2.Lb2 d6 |
| Hoofdvariant, Hollandse variant | 1.b4 Pf6 2.Lb2 d6 3.c4 f5 |
| Ruilvariant | 1.b4 e5 2.Lb2 Lb4 |
| Meybohmgambiet | 1.b4 e5 2.Lb2 Lb4 3.f4 ef |
| Sokolskygambiet |
1.b4 e5 2.Lb2 f6 3.e4 Lb4 |
| Kucharkowskyvariant | 1.b4 e5 2.Lb2 f6 3.e4 Lb4 4.f4 |
| Schifflergambiet |
1.b4 f5 2.Lb2 e6 3.e4 |
Kleinere flankspelen
Van de kleinere flankspelen worden de beginzetten volgens de drie gulden regels als inferieur beschouwd; ze worden dan ook zelden gespeeld.
| Anderssenopening | 1.a3 |
| Wareopening | 1.a4 |
| Basman-, Global- of Clemenzopening | 1.h3 |
| Desprez- of Kádasopening | 1.h4 |
| Saragossaopening | 1.c3 |
| Barnesopening | 1.f3 |
| Tartakower flankspel of Amaropening | 1.Ph3 |
| Durkinopening | 1.Pa3 |