Rood zwenkgras
| Rood zwenkgras | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||||||
| Gewoon rood zwenkgras | ||||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||||||
| Festuca rubra L. (1753) | ||||||||||||||||||||||
 | ||||||||||||||||||||||
| Rood zwenkgras met fijne uitlopers | ||||||||||||||||||||||
.jpg) | ||||||||||||||||||||||
| Gewoon rood zwenkgras | ||||||||||||||||||||||
.jpg) | ||||||||||||||||||||||
| tongetje van gewoon rood zwenkgras | ||||||||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||||||||
Rood zwenkgras op  Wikispecies | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Rood zwenkgras (Festuca rubra) is een plantensoort uit de grassenfamilie (Poaceae).
Determinatie
Rood zwenkgras is een vaste, kruidachtige plant die pollen of losse zoden vormt. De plant bereikt een hoogte van 0,10–1,00 m. Het blad van vegetatieve spruiten is ingerold of min of meer vlak en 0,6–1,3 mm breed. Op het blad zit meestal een vijftal nerven met naast de randen nog twee zeer zwakke nerfjes. De bladschede is meestal behaard en het tongetje is ongeveer 0,2 mm breed.
Rood zwenkgras bloeit in mei met een pluimvormige bloeiwijze. De ongeveer 17 mm lange aartjes hebben vijf tot zeven bloempjes met ongelijke kelkkafjes. Het langste kelkkafje is ongeveer 6 mm en het kortste 4 mm lang. Het onderste kroonkafje (lemma) is 5–8 mm lang en heeft een tot 3 mm lange kafnaald. De meeldraad heeft lichtgele of paarse, 4,5 mm lange helmhokjes. De vrucht is een graanvrucht.
Ondersoorten
Rood zwenkgras is een zeer variabele soort, waarvan vele ondersoorten worden onderscheiden. In Nederland komen de volgende ondersoorten in het wild voor.
- Festuca rubra subsp. commutata
- Festuca rubra subsp. litoralis
- Festuca rubra subsp. megastachys
- Festuca rubra subsp. rubra
Ecologie
Rood zwenkgras heeft een brede ecologische amplitude. Ze komt vooral voor op zandgrond, maar ook veel op leem, klei en veen. Het kan gaan om standplaatsen in de volle zon tot in de halfschaduw.
Syntaxonomie
In de syntaxonomie treedt rood zwenkgras in een hoog aantal syntaxa van verscheidene vegetatieklassen op. Ze geldt als lokale kensoort voor het verbond van Engels gras (Armerion maritimae), een groep van plantengemeenschappen van zilte, zandige bodems op de hogere schorren.
Waardplant
Rood zwenkgras is een waardplant voor de kleine argusvlinder, grote boswachter, voorjaarserebia, heivlinder en de boszandoog.
Ziekten
Rood zwenkgras kan aangetast worden door de schimmelziekte rooddraad (Corticium fuciforme), waardoor de bladpunten afsterven. De ziekte kan herkend worden aan de rode schimmeldraden, die aan de bladpunten ontstaan.
Cultivatie
In de tuinbouw wordt rood zwenkgras gekweekt als sierplant, en in het bijzonder voor de aanleg van gazons.
Gewoon rood zwenkgras
Onder de verkoopnaam 'gewoon rood zwenkgras' worden dikwijls cultivars van de ondersoort Festuca rubra subsp. commutata bedoeld. Deze vormen zeer fijne bladeren en zeer dichte pollen. Het chromosoomgetal is 2n = 28, 42.
Rood zwenkgras met forse uitlopers
Onder de verkoopnaam 'rood zwenkgras met forse uitlopers' worden veelal cultivars van de ondersoort Festuca rubra subsp. rubra bedoeld die lange, ondergrondse uitlopers vormen een minder dichte zode vormen. Ze verdraagt kort maaien minder goed. Ook zijn de bladeren minder fijn. Het chromosoomgetal is 2n = 42.
Rood zwenkgras met fijne uitlopers
Onder verkoopnaam 'rood zwenkgras met fijne uitlopers' worden dikwijls planten verkocht die taxonomisch niet tot rood zwenkgras behoren maar tot (cultivars van) Festuca trichophylla. Deze soort maakt korte ondergrondse uitlopers, vormt een zeer dichte zode en zeer fijne bladeren. Door de uitlopers kan het makkelijk open plekken opvullen. Ze is naast het gebruik voor gazons ook zeer geschikt voor de inzaai van bermen, omdat het zout, dat voor de gladheidbestrijding wordt gebruikt, goed kan verdragen. Het chromosoomgetal is 2n = 56.
Fotogalerij
Bloeiend aartje van roodzwenkgras%252C_roodzwenkgras_zaden.jpg)
Vruchten van gewoon roodzwenkgras.jpg)
Bloeiwijze (met vlindereitjes)
Namen in andere talen
- Gewoon rood zwenkgras
- Duits: Horstrotschwingel
- Engels: Red fescue
- Frans: Fétuque rouge gazonnante
- Rood zwenkgras met forse uitlopers
- Duits: Ausläuferrotschwingel
- Engels: Creeping fescue
- Frans: Fétuque rouge traçante
- Rood zwenkgras met fijne uitlopers
- Duits: Rotschwingel mit kurzen Ausläufern
- Engels: Slender creeping red fescue
- Frans: Fétuque rouge demitraçante
Externe links
- Rood zwenkgras op Ecopedia
- Rood zwenkgras op Flora van Nederland
- Rood zwenkgras in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen: