Feng-shuibos

Hakka-dorp met bos in Meizhou

Een feng-shuibos (Chinees: 風水林, pinyin: fēngshuǐlín, 'windwaterbos') is een bestaand of aangelegd bos in China, Zuid-Korea en Taiwan dat een eenheid met een traditioneel dorp vormt en zowel een fysieke bescherming biedt als ook een geestelijke rol speelt in de taoïstische harmonie tussen mens en natuur.

Geschiedenis

Er bestaan meerdere theorieën betreffende het ontstaan van feng-shuibossen. Een daarvan wordt verbonden met een koninklijk begrafenisritueel uit de tijd van de Drie Koninkrijken (220 - 280), waarbij naast het graf uitsluitend pijnbomen en cipressen zouden komen te staan.[1] Toen de Han-Chinezen van het noorden naar het zuiden van het huidige China trokken, betrokken ze bij het ontwerp van het landschap de taoïstische principes van Feng shui om de natuurlijke energie of wind (qi) te verbeteren en ongeluk af te wenden.[2] Hierbij speelden bossen een essentiële rol. Later werd deze gewoonte ook overgenomen door andere volken binnen de Chinese cultuursfeer (Japan, Korea en Thailand).[3] In de 20ste eeuw werden veel feng-shuibossen geheel of gedeeltelijk gekapt voor hout.[4]

Opbouw

Een feng-shuibos is soms een deel van een groter bosgebied, maar meestal kleiner en niet groter dan 5 hectare. Wanneer het bos tegen de koude winterwind beschut, ligt het aan de noord- of noordwestkant van het dorp. Wanneer een dorp aan de voet van een berg of heuvel gelegen is, bevindt zich het bos op de helling en verhindert daardoor erosie.[5] Volgens bepaalde feng-shuiprincipes heeft het ideale dorp een helling aan de windzijde en andere bergen of heuvel aan beiden flanken.[6] De denkbeeldige qi-kanalen die van de helling komen, heten drakenaders en bepalen de plaats van de bomen en ook van begraafplaatsen.[7] In de bossen staan vaak gedenkstenen, altaren en soms ook tempels voor de goden van de aarde.

Ecologische waarde

Door dat het dorpelingen, volgens de traditie, verboden is bomen in een feng-shuibos te vellen, zijn in deze bossen veel verschillende boomsoorten behouden gebleven. Wetenschappelijke onderzoeken vonden een grote biodiversiteit, zowel bij planten als ook bij insecten en vogels.[4][3]