F.O. van Gennep

Frederik Onslow van Gennep (Alkmaar, 22 november 1926 - Leiden, 9 januari 1990) was een Nederlands predikant en theoloog.

Van Gennep groeide op in een remonstrants milieu. Door het lezen van de Russische schrijvers Fjodor Dostojevski en Lev Tolstoj kwam hij tot geloof en ging theologie studeren in Amsterdam en Leiden. Hij promoveerde in 1962 cum laude bij prof. dr. E. Smelik aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over de ethische opvattingen van de Franse schrijver en filosoof Albert Camus.^[1]

Hij was hervormd predikant in Leidschendam, en vervolgens van 1969 tot 1979 rector van het theologisch seminarium Hydepark van de Nederlandse Hervormde Kerk in Doorn. Sinds 1979 was hij kerkelijk hoogleraar praktische theologie aan de Universiteit Leiden.^[2]

Van Gennep hield zich vooral bezig met de verhouding tussen cultuur en godsdienst. In zijn inaugurele rede pleitte hij ervoor dat de kerk mensen bij elkaar brengt die elkaars natuurlijke vijanden zijn en hoopte dat een kerkelijke gemeente mensen geborgenheid kan bieden. Hij bepleitte een gelijkwaardige plaats van homoseksuele gemeenteleden in de Hervormde Kerk. Nadat de hervormde synode het door hem geschreven rapport over homoseksualiteit afwees, publiceerde hij dit onder eigen naam: Mensen hebben mensen nodig (1972).^[2]

Van Gennep kwam in 1989 in opspraak toen hij in tijdschrift In de Waagschaal schreef dat hij noch in wonderen noch in de lichamelijke verrijzenis van Christus geloofde. Ondanks protesten kwam er geen tuchtprocedure; maar besloot de hervormde synode tot het schrijven van een pastorale handreiking over de opstanding.

Op 5 september 1989 verscheen zijn magnum opus De terugkeer van de verloren Vader, over de crisis van macht en gezag in de Europese cultuur sinds de Verlichting en het belang van ”mesostructuren”, zoals gezin, familie en kerk, die een buffer vormen tussen het individu en het collectief en zorgen voor geborgenheid en identiteit.

Van Gennep raakte op 31 december 1989 bewusteloos toen hij op het punt stond om naar een kerkdienst in Amsterdam te gaan. Hij overleed negen dagen later op 63-jarige leeftijd.

• Albert Camus: een studie van zijn ethische denken. Amsterdam: Polak & Van Gennep (dissertatie, 1962)
• Mensen hebben mensen nodig: een studie over seksualiteit en nieuwe moraal. Baarn: Bosch & Keuning (1972)
• Katholiciteit en pluraliteit. Den Haag: Universitaire Pers Leiden (inaugurele rede, 1980)
• De terugkeer van de verloren Vader: een theologisch essay over vaderschap en macht in cultuur en christendom. Baarn: Ten Have (1989)