Essayeur
Een essayeur is een keurmeester of toetser[1] die het gehalte aan zilver of goud in legeringen bepaalt.
Geschiedenis
Methode
De oudste methode is om een toetssteen over het materiaal te halen. De kleur van het dunne streepje dat achterblijft op de toetssteen wordt vergeleken met de kleur van bekende zilver- en goudgehaltes.
Zowel voor zilver als voor goud zijn er modernere methodes. Zilverlegeringen worden opgelost in salpeterzuur en dan getitreerd met een oplossing van keukenzout. Het zuivere gehalte van goud wordt bepaald door cupelleren. Het gehalte van edelmetaal wordt uitgedrukt in millièmes, bij goudlegeringen in karaat.
Nederland
Vanaf 1815 had de Rijksoverheid een essaydienst die het gehalte van goud- en zilverwerken en munten waarborgde. Dat gold tot 1 maart 1987 voor de controle op het edelmetaalgehalte van platina, gouden en zilveren werken[2] en voor het slaan van munten van edelmetaal; daarna alleen nog voor die munten, tot 15 juni 1994.[3]
Door de privatisering van de Dienst voor het waarborgen van edelmetaal werken in 1987 ontstond Waarborg Platina, Goud en Zilver N.V. te Gouda) en uit de verzelfstandiging van de Rijksmunt in 1994 kwam Koninklijke Nederlandse Munt N.V. voort.
Als chemisch analist is de essayeur belast met de kwaliteitscontrole van aangeleverd platina-, goud- en zilverwerk. Na goedkeuring wordt het voorzien van het verplichte wettelijke gehalteteken naast het meesterteken van de maker. Na keuring bij de Munt kan het edelmetaal voor de muntslag in aanmerking komen, voorzien van het muntmeesterteken voor de wettelijke betaalmiddelen uit de Muntwet. Voor andere edelmetalen voorwerpen van de Munt gelden de eisen volgens de Waarborgwet 1986. Op 1 maart 1987 trad een nieuwe Waarborgwet in werking en is de oude waarborgdienst (overheidsdienst) onder leiding van de eerste algemeen directeur Mr. Eric L. Daae en financieel directeur Carlos A. Trinidad omgezet in de nieuwe Waarborg Platina Goud en Zilver N.V. Verantwoordelijke minister van Financiën was Onno Ruding.
Goudkeurmeester WaarborgHolland, de opvolger van de rijksdienst, maakte eind maart 2016 een doorstart, nadat er eerder sprake was van een faillissement. WaarborgHolland was jarenlang monopolist in het keuren van goud, zilver en platina. Een concurrerend bedrijf is Edelmetaal Waarborg uit Joure.[4]