Erwin Lensink
Erwin Lensink (Winterswijk,[1] circa 1981[2]), beter bekend als de "waxinelichthoudergooier", is een Nederlandse complotdenker en radicale republikein.
Zijn levensloop kreeg een ingrijpende wending door het overlijden van zijn moeder in 2008. Hij raakte betrokken bij meerdere conflicten met de Nederlandse autoriteiten. In 2010 werd hij landelijk bekend toen hij tijdens Prinsjesdag een waxinelichthouder naar de Gouden Koets gooide. Dit waxinelichthouderincident leidde tot een proces wegens geweldpleging en smaad tegen het koningshuis. Zijn langdurige voorarrest en de poging van het Openbaar Ministerie om hem gedwongen te laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis veroorzaakten een publiek debat over proportionaliteit en de omgang met politiek gemotiveerde incidenten. De zaak werd een symbool voor discussies over monarchiekritiek, burgerlijke ongehoorzaamheid en de grenzen van strafrechtelijke reactie op relatief ongevaarlijke protestacties. Lensink werd sindsdien door de autoriteiten gezien als potentieel gewelddadige eenling.
De jaren die volgden op dit waxinelichthouderincident bleven gekleurd door zijn botsingen met de overheid en gedwongen opnamen, een gevolg van zijn onconventionele pogingen zijn gedachtegoed onder de publieke aandacht te brengen. Sinds 2014 probeert hij de politiek in te gaan, eerst via de Piratenpartij, later door oprichting van zijn eigen partij, de Oranje Republikeinse Democratische Alliantie.
Gedachtegoed
Erwin Lensink profileert zich sinds het waxinelichthouderincident vooral als fel anti-monarchist en complotdenker. In interviews, eigen websites en procesverklaringen schetst hij het Nederlandse koningshuis als een onrechtmatig en corrupte macht die volgens hem achter politieke misstanden en doofpotaffaires zou zitten. Zijn betoog combineert republikeinse ideeën (afschaffing van de monarchie en volledige parlementaire soevereiniteit) met elementen van samenzweringstheorieën over elite-netwerken en pedofilie-schandalen. Het is geen samenhangend politiek programma, maar een mix van radicale afkeer van erfelijk koningschap en wantrouwen tegenover overheid, justitie en gevestigde media, waarmee hij vooral aandacht vraagt voor zijn overtuiging dat de monarchie fundamenteel ondemocratisch en schadelijk is voor de rechtsstaat.
Levensloop
Erwin Lensink werd geboren in Winterswijk en groeide op met twee jongere broers. Het ouderlijk boerenbedrijf ging in 1983 failliet tijdens de toenmalige economische crisis, wat volgens hem ingrijpende gevolgen had voor het gezin, in het bijzonder voor zijn moeder.[3][1]
Hij behaalde in Breda een hbo-diploma in management en toerisme en werkte vanaf eind jaren negentig circa tien jaar parttime in de logistiek en horeca bij voetbalvereniging De Graafschap. In 2007 liep hij stage bij een hotel in Antwerpen, waar hij zich begon te verdiepen in het internationale bankensysteem, dat hij al vóór de val van Lehman Brothers als gebrekkig beschouwde.[3][1]
Na het overlijden van zijn moeder in 2008 koppelde hij persoonlijke ervaringen aan maatschappelijke en economische thema’s. Hij stelde dat schulden wereldwijd tot zelfdodingen leiden en bekritiseerde zowel de inzet van prinses Máxima voor microkredieten als de bankreddingen door de Nederlandse staat, waarbij volgens hem ten onrechte belastinggeld werd ingezet terwijl gezinnen als het zijne geen steun ontvingen.[3][1]
Eerste aanvaringen met de autoriteiten
Lensink eiste de door Karst Tates uitgevoerde aanslag op Koninginnedag 2009 op.[4] In 2010 parkeerde hij zijn auto voor het politiebureau in Lichtenvoorde om aangifte te doen van diefstal, hoogverraad en oplichting door de koninklijke familie en werd daarbij aangehouden wegens wangedrag. Datzelfde jaar werd hij vervolgd voor het beledigen en mishandelen van een politieagente tijdens een poging de opening van een theater door de koningin in Doetinchem te verstoren.[5] Zodoende had Lensink ten tijde van het incident met de waxinelichthouder reeds meerdere confrontaties met de autoriteiten achter de rug.[6]
Incident met waxinelichthouder
Op 21 september 2010 verkreeg Lensink nationale bekendheid doordat hij een waxinelichthouder gooide naar de Gouden Koets die in het kader van Prinsjesdag door Den Haag reed. Dit deed hij uit de overtuiging dat de erfopvolging van het koninklijk huis niet klopt. Lensink volgt de lezing dat De Ranitz de biologische vader van Wilhelmina zou zijn, waardoor de monarch onwettig zou zijn.[7]
Na zijn arrestatie werd hij maandenlang in voorarrest gehouden. Zijn behandeling leidde tot veel kritiek, met name op internet, want velen waren van mening dat de autoriteiten overdreven reageerden, gezien de relatieve onschuld van het incident.[4] Er ging een petitie rond om Lensink vrij te laten en het republikeinse genootschap Pro Republica diende een klacht in bij Amnesty International en Human Rights Watch. Micha Kats website klokkenluideronline.nl riep Lensink uit tot ‘held van het volk’ en GroenLinks-parlementariër Tofik Dibi stelde er Kamervragen over.[3]
Lensink zat in het Pieter Baan Centrum en in de extra beveiligde inrichting van de PI Vught.[8] Het PBC dat hem onderzocht concludeerde dat hij aan een waanstoornis leed. Het publiek debat bereikte een hoogtepunt toen het Openbaar Ministerie op basis van de conclusies van het PBC verzocht om Lensink ontoerekeningsvatbaar te verklaren en een opname in een psychiatrisch ziekenhuis aan te vragen.[4] In de eerste aanleg van de rechtszaak werd het verzoek van het OM gehonoreerd.[9] Bij hoger beroep werd dit echter teruggedraaid en werd Lensink uiteindelijk veroordeeld tot 5 maanden cel.[2][6]
Lensink heeft sindsdien meerdere keren zonder succes geageerd tegen het bestaan van het Nederlandse koningshuis. Zo brak hij in 2014 in bij de rechtzaak tegen oud-topambtenaar Joris Demmink omdat hij bewijsmateriaal tegen het koningshuis wilde leveren.[10] Een maand later werd hij in Duitsland aangehouden omdat hij daar met bord protesteerde tegen het toen aldaar bezoekende koningspaar en de monarchie.[11]
Politiek
In 2014 stelde Lensink, tegen de wens van de Piratenpartij, een lijst samen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Nijmegen.[12][13] Een compromis om onder de blanco aanduiding ‘Lijst 12’ mee te doen kwam te laat bij de Raad van State, waarna zijn lijst met 182 stemmen geen zetel behaalde.[14][15][11]
In 2015 richtte hij de Oranje Republikeinse Democratische Alliantie der Oranje Republikeinse Piraten (ORDA) op en probeerde deel te nemen aan statenverkiezingen in Gelderland en aan de waterschapsverkiezingen voor Rivierenland en voor Rijn en IJssel. Toen hij niet toegelaten werd ging hij tegen deze besluiten in beroep bij de Raad van State en wraakte de staatsraden, maar kreeg nul op het rekest.[16]
In 2022 mislukten pogingen om in Den Haag en Utrecht deel te nemen wegens gebrek aan ondersteuningsverklaringen.[17][18][19] Bij de Provinciale Statenverkiezingen 2023 voor Zuid-Holland tekende hij bezwaar aan tegen de uitslag, die hij als gemanipuleerd beschouwde.[19] In 2025 werd ORDA ingeschreven voor de Tweede Kamerverkiezingen, al achtte een analyse de kans klein dat de partij op het stembiljet zou verschijnen.[20]
Veroordelingen
Sinds 2009 lopen de aanvaringen met justitie en (gedwongen) opnamen als een rode draad door Lensinks leven. Uit onderzoek dat in 2011 gepubliceerd werd door Vrij Nederland zou blijken dat hij in de war was en dat hij een gewelddadige obsessie zou hebben met het Nederlands koningshuis.[21][6] De autoriteiten zouden hem in elk geval sinds het waxinelichthouderincident als prototype 'potentieel gewelddadige eenling' en een radicale republikein geprofileerd hebben.[22][23]
In de periode van 2014 tot 2017 werd Lensink meerdere malen veroordeeld tot deels voorwaardelijke gevangenisstraffen en boetes voor diverse vergrijpen die sinds omstreeks 2010 hebben plaatsgevonden. Zo werd hij veroordeeld voor het beledigen en stalken van een vrouw, waarvan overigens niet duidelijk werd waarom hij deze vrouw als slachtoffer had uitgekozen[24][25]; en hij werd veroordeeld voor misdraging tegen een agent in Winterswijk. Hij werd voorts veroordeeld wegens mishandeling van zijn vader, bedreiging van zijn broer, en voor het onnodig bellen van alarmnummer 112. Hij ging tegen verschillende veroordelingen in beroep en reageerde met wrakingsverzoeken.[26]
In 2017 werd Lensink vanwege ernstige psychische problemen opgenomen in een kliniek.[27] Hijzelf was ervan overtuigd dat de overheid hem op die manier de mond wilde snoeren omdat hij weet zou hebben van zaken die niet door de beugel kunnen.[26]
Externe link
- Belinfante, Marc, Wie is de gooier van de waxinelichthouder?. EenVandaag (28 april 2011). Televisie-uitzending van de Avrotros over de achtergrond van Lensink.
- 1 2 3 4 Smit, Pieter, 'Ik had een actie nodig om de aandacht te trekken'. De Volkskrant (11 februari 2013).
- 1 2 Waxinegooier: 'Ik ben niet gestoord'. De Volkskrant (11 februari 2013). Geraadpleegd op 4 september 2025 – via Algemeen Dagblad.
- 1 2 3 4 Griend, Robert van de; Lensink, Harry, De carrière van een dorpsgek. Vrij Nederland (9 september 2011).
- 1 2 3 (en) Buuren, J. van.(2016). "Fixated Individuals and the state's response: networked security". In M. Fredholm (Ed.), Understanding lone actor terrorism. London: Routledge. p.9
- ↑ Prediker, Waxinelichthouder. Sargasso (21 september 2011).
- 1 2 3 Buuren, J. van (2 november 2016), Doelwit Den Haag? : complotconstructies en systeemhaat in Nederland 2000-2014. , Universiteit Leiden. pp.224-5
- ↑ ECLI:NL:RBSGR:2011:BT1745: Rechtbank 's-Gravenhage, eerste aanleg - meervoudig strafrecht overig - Uitspraken.nl. www.uitspraken.nl. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Esselink, Domien, Waxinelichtwerper slaat opnieuw toe - zegt hij zelf. Algemeen Dagblad (2 december 2015). Geraadpleegd op 11 september 2025.
- ↑ Waxinelichthoudergooier uit Piratenpartij. Omroep West (9 februari 2014). Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ Waxinelichthoudergooier verstoort rechtszaak Demmink. Nu.nl (11 april 2014).
- 1 2 Waxinelichthoudergooier in Duitsland opgepakt. Het Parool (27 mei 2014).
- ↑ Walstra, Esther, De Kandidaat: Waxinelichthoudergooier gaat voor zetel. Binnenlands Bestuur (20 februari 2014). Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Gooier waxinelichthouder verkiesbaar in Nijmegen. Nu.nl (8 februari 2014). Geraadpleegd op 11 september 2025.
- ↑ Rubingh, Joshua, (persbericht) Erwin Lensink verder als lijst 12. Piratenpartij (4 mei 2015). Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Kiesraad - Verkiezingsuitslagen. www.verkiezingsuitslagen.nl. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Waxinelichthoudergooier uitgesloten van verkiezingen. Binnenlands Bestuur (16 februari 2015). Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Waxinelichtgooier wilde Haagse politiek in, maar werd afgewezen. www.omroepwest.nl (4 februari 2022). Geraadpleegd op 4 september 2025.
- ↑ Hoekstra, Diane, Waxinelichtgooier kan niet meedoen met verkiezingen in Utrecht, deze 20 partijen doen wel mee. Algemeen Dagblad (4 februari 2022). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- 1 2 Definitieve uitslag verkiezingen 2023 voor Zuid-Holland. Rodi.nl (24 maart 2023). Geraadpleegd op 11 september 2025.
- ↑ Cokema, P. J., Daar komen de 'nieuwe' partijen. Sargasso (29 juli 2025). Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ Klomp, Chris, Ophef over rechtspraak: whataboutMaxisme. Chris Klomp (8 december 2023).
- ↑ Logtenberg, Hugo, "Vrijgezel, gefrustreerd en gevaarlijk", NRC, 23 april 2013. Geraadpleegd op 9 september 2025.
- ↑ Sluis, Ilan, Politie jaagt op 'lone wolf'. NOS (23 april 2013). Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ Celstraf voor waxinelichthoudergooier om stalking. nos.nl (30 december 2014). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- ↑ Waxinelichthoudergooier opnieuw in de cel. BN DeStem (30 december 2014). Geraadpleegd op 11 september 2025.
- 1 2 Klomp, Chris, Waxinelichthoudergooier loopt opnieuw tegen veroordeling aan. De Gelderlander (2 februari 2017). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- ↑ Erwin Lensink wraakt rechtbank tijdens zitting voor vernielingen in Achterhoek. Tubantia (10 april 2017). Geraadpleegd op 11 september 2025.