Erich von Däniken

Erich von Däniken
Erich von Däniken in 2009
Persoonsgegevens
Volledige naam	Erich Anton Paul von Däniken
Geboortedatum	14 april 1935
Geboorteplaats	Zofingen
Overlijdensdatum	10 januari 2026
Overlijdensplaats	Interlaken
Geboorteland	Zwitserland
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Sint-Michielscollege
Beroep	schrijver,[1] ufoloog, sciencefictionschrijver, mythograaf, fotograaf,[2] non-fictieschrijver[1]
Oriënterende gegevens
Invloeden	Peter Kolosimo
Werken
Genre(s)	ideeënliteratuur, esoterie
Thema's	Paleo-SETI-theorie, ufologie, pseudoarcheologie
Bekende werken	zie "Werken"
Uitgeverij(en)	Econ, C. Bertelsmann
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen	Boulderprijs (2006), Ig Nobelprijs (1991), Gouden Baret (2012)[3]
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal    Literatuur Wetenschapsgeschiedenis

Erich von Däniken (Zofingen, 14 april 1935 – Interlaken, 10 januari 2026) was een Zwitsers auteur die het bekendst werd door zijn controversiële ideeën over buitenaardse invloed op menselijke cultuur in de prehistorie, ook bekend als de Paleo-SETI-theorie. Von Däniken had nooit een universitaire studie archeologie of geschiedenis gedaan en was dus een amateur- of hobby-archeoloog. Van origine kwam hij uit een horecafamilie. Terwijl hij hotelmanager was schreef hij zijn eerste boek.

In 1970 werd hij door een rechtbank veroordeeld tot drie en een half jaar gevangenisstraf en een boete van 3.000 Zwitserse frank wegens fraude en vervalsing van documenten. Hij zat één jaar van deze straf uit, voordat hij werd vrijgelaten.

Von Däniken overleed op 10 januari 2026 op 90-jarige leeftijd in een ziekenhuis in het Zwitserse Interlaken.^[4]

Von Däniken opperde dat als er intelligente buitenaardse wezens bestaan en die in het verleden de aarde hebben bezocht, het archeologisch materiaal dat moest kunnen aantonen. In het verlengde hiervan heeft hij ook geopperd dat de evolutie van de mens in het verleden is gemanipuleerd door buitenaardse wezens.

Von Däniken onderbouwde zijn theorieën onder meer als volgt:

• Er zijn zeer veel archeologische artefacten gevonden die een hoge graad van kennis vereisen om te produceren; veel hoger dan men tot nu toe heeft aangenomen dat deze beschavingen hadden. De bekendste voorbeelden hiervan zijn de Nazcalijnen, de standbeelden op Paaseiland en de Egyptische piramiden. Sommige daarvan vereisen ook een vergaande kennis van wiskunde, mechanica, fysica, chemie, bouwkunde, geologie, kosmografie en dergelijke, die de bouwers simpelweg niet konden hebben. Andere vereisten, wilden ze zinvol zijn, dat men een bepaalde vorm van luchtvaart moest beheersen en sommigen zijn zodanig van aard, dat ze zelfs heden ten dage met de huidige kennis en kunde niet of nauwelijks na te maken zijn.
• In prehistorische kunst zijn volgens Von Däniken aanwijzingen te vinden voor het bezoek van buitenaardse wezens.
• Er zijn in de oude literatuur meerdere verwijzingen naar oorlogen die (deels) in de lucht worden uitgevochten, of naar wezens die in 'wagens van vuur' door de hemel reizen. Een voorbeeld hiervan is het visioen van Ezechiël in het Oude Testament (Ezechiël 1:4 - 28 en 3:12 - 14). Von Däniken interpreteert deze als de landing en het vertrek van een ruimtevaartuig.

Hij heeft 40 boeken geschreven (grotendeels aanvullingen op 'Waren de goden kosmonauten?' zijn eerste boek) waarvan in totaal ongeveer 60 miljoen exemplaren zijn verkocht. In 2003 richtte hij het zogenaamde Mystery park op om de mysteries van de wereld aan het grote publiek te tonen, maar dat werd door gebrek aan voldoende bezoekers einde 2006 gesloten. Na een doorstart in 2009 is het nu onder de naam Mystery World onderdeel van het familiepark Jungfrau Park.

De gevestigde wetenschappers beschouwen zijn werk als pseudowetenschap (pseudoarcheologie) of zelfs morosofie en zijn van mening dat zijn conclusies niet worden ondersteund door zijn argumenten. Zijn theorieën vallen onder de paleocontacthypothese (theorieën die stellen dat er in de prehistorie contacten waren tussen mensen en geavanceerde buitenaardse beschavingen). Begin jaren 70 van de 20e eeuw noemden critici hem en verwante auteurs met dergelijke opvattingen "kosmidioten". In de Italiaanse taal ontstond voor dit genre de term fantarcheologia.

Zie ook: Piramidologie.

Onderstaande zijn de in het Nederlands vertaalde werken van Von Däniken.

• Waren de goden kosmonauten? Onopgeloste raadsels uit het verleden (1968, ISBN 9789020215595)
• Terug naar de sterren (1969, ISBN 9789020232530)
• Goud der goden (1972, ISBN 9020232754, ISBN 9789020232752)
• Mijn visie in woord en beeld (1973, ISBN 9789020232820)
• Verschijningen (1974, ISBN 9789026948183)
• Bewijzen (1977, ISBN 9789026949289)
• Profeet van het verleden (1979, ISBN 9789026948190)
• De dag dat de goden kwamen (1984, ISBN 9789021832708)
• De fantastische werkelijkheid (1985, ISBN 9789021835839)
• Zijn wij godenkinderen? (1987, ISBN 9789021837956)
• De ogen van de sfinx (1989, ISBN 9789021801926)
• Signalen uit het Stenen Tijdperk (1991, ISBN 9789024518371)
• De terugkeer van de goden (1992, ISBN 9789024513536)
• Erfenis van de Maya's (1993, ISBN 9789024536313)
• In de schaduw van de piramiden (1995, ISBN 9789024526017)
• Tekens voor de eeuwigheid. De boodschap van Nazca (1997, ISBN 9789024509867)
• In naam van Zeus. Goden-Raadsels-Argonauten (1999, ISBN 9789024534562)
• De goden wáren astronauten (2001, ISBN 9789024544936)
• De odyssee van de goden (2012, ISBN 9789020207132)

• In de vierde Indiana Jones film, Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008), wordt uitgebreid gebruikgemaakt van de theorieën van Erich von Däniken. Andere films die ook gebruik maken van zijn theorieën zijn Stargate (1994) en Prometheus (2012).
• Auteurs als Erich von Däniken en geestverwanten die voor al dan niet vermeende of opgeklopte archeologische raadsels buitenaardse verklaringen zoeken, werden door de Nederlandse auteurs M.H.J.Th. Van der Veer en P. Moerman in Nieuwe sporen naar het verleden (1973) vanwege het pseudo-wetenschappelijk karakter van die verklaringen betiteld als "kosmidioten".
• Het nummer Inca Roads van Frank Zappa is gebaseerd op Von Däniken’s boek Waren de goden kosmonauten?, waarin hij de theorie voorstelt dat de Nazcalijnen in Peru gebruikt werden als landingsbanen voor buitenaardse wezens.

• Peter Kolosimo
• Ancient Aliens

• Erich von Dänikens homepage