Eric Jan Quakkelsteijn

Eric Jan Quakkelsteijn (Hoek van Holland,^[1] 9 maart 1971) is een Nederlandse kunstenaar en voormalig gedetineerde. Hij werd eind jaren '90 veroordeeld voor een reeks gewelddadige en gewapende overvallen, ontsnapte in 2001 uit de gevangenis en was jarenlang de meest gezochte crimineel in Nederland. In 2007 liep hij opnieuw tegen de lamp, waarna hij tot 2021 opnieuw in detentie verbleef. Quakkelsteijn ontwikkelde zich daar tot kunstenaar.

Quakkelsteijn groeide op in Hoek van Holland en woonde later tot 1999 in de Belgische Ardennen. Hij werd bekend vanwege gewelddadige overvallen op grenswisselkantoren op Station Hoek van Holland Haven in 1998 en Station Rotterdam Centraal in 1999. Hij bracht artisanale explosieven tot ontploffing om zich toegang tot de grenswisselkantoren te verschaffen. Vervolgens maakte hij daarbij – volgens Justitie – als een 'vakman' gebruik van de aanwezige paniek en verwarring die dit veroorzaakte; ook verschafte hij zich met behulp van een semiautomatisch vuurwapen een vluchtweg.

Bij de overval in Hoek van Holland vielen negen lichtgewonden^[2] en was zijn buit aanzienlijk. In Rotterdam viel een gewonde omstander door een schotenwisseling met de aanwezige politieagenten, waarbij door beide partijen tientallen kogels werden afgevuurd.^[3] Voor de GWK-overval in Maastricht in 1997 werd Quakkelsteijn volledig vrijgesproken.^[4]

Na zijn arrestatie werd Quakkelsteijn, zowel door het reguliere hof als in hoger beroep, door het gerechtshof van Den Haag veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf. In december 2001 wist hij echter, samen met medegedetineerde S., te ontsnappen uit het Rotterdamse huis van bewaring De Schie, een van de strengst beveiligde gevangenissen in Nederland. Quakkelsteijn en S. gebruikten daarbij een zelfgemaakte stalen hamer om een gat te maken in het gepantserde glas in de gevel.

Quakkelsteijn meende onterecht te zijn veroordeeld en wilde met de ontsnapping zijn onvrede met het rechtssysteem tonen. Begin 2002 nam hij daarom schriftelijk contact op met zijn advocaat en verzocht deze in beroep te gaan tegen het vonnis. Get landelijk parket dacht daar anders over en beschouwde hem als de meest vuurwapengevaarlijke crimineel van Nederland. Na zijn ontsnapping werden zijn naam en foto daarom vrijgegeven, met toestemming van minister van Justitie Korthals. Ondanks een jarenlange klopjacht bleef Quakkelsteijn op vrije voeten. Medegedetineerde S. werd door de politie in zijn been geschoten en wel aangehouden.

Op 15 mei 2007 maakte het Openbaar Ministerie door middel van een persbericht bekend dat Quakkelsteijn, die op dat moment al vijf en half jaar uit handen van justitie had weten te blijven, bij toeval in Arnhem was gearresteerd.

Op 22 april 2009 maakte RTV Rijnmond bekend dat Quakkelsteijn mogelijk van plan is geweest aanslagen te plegen. Justitie maakt dat op uit de grote hoeveelheden grondstoffen, hulpmiddelen voor explosieven, kaarten en beeldmateriaal die in zijn woning aan de Boelstraat in Rotterdam werden aangetroffen. De politie nam foto's in beslag van Hotel New York, het Botlekgebied en de rechtbank in Rotterdam. Ook de veiligheidsmaatregelen in het centrum van Den Haag tijdens Prinsjesdag kwamen boven water. Verder zou hij een tiental poederbrieven hebben gestuurd naar de AIVD, Shell, de rechtbank Rotterdam en de fractie van Leefbaar Rotterdam. Ook wordt hij verdacht van afpersing en een valse bommelding. Voor de meeste verdenkingen werd Quakkelsteijn vrijgesproken.

Quakkelsteijn zat een gevangenisstraf van veertien jaar uit in de extra beveiligde gevangenis in Vught voor de gewelddadige overvallen. In maart 2010 werd tevens zestien jaar gevangenisstraf geëist voor onder meer het voorbereiden van terroristische aanslagen op doelen in het Botlekgebied en bij de rechtbank in Rotterdam.^[5]

De rechtbank legde hem op 12 april 2010 nogmaals twaalf jaar cel op. Het gerechtshof in Den Haag maakte daar in hoger beroep op 31 oktober 2012 tien jaar cel en zes maanden van. Het hof achtte net als de rechtbank bewezen dat Quakkelsteijn plannen had voor een reeks ernstige misdrijven, zoals moord, brandstichting en ontploffingen. Daarnaast heeft hij poeder- en kogelbrieven verstuurd. Het hof haalde één jaar van de straf af omdat de procedure al zo lang duurde, namelijk sinds 2007. Verder kreeg hij een half jaar korting omdat hij al die tijd in het zwaarste detentieregime van Nederland verbleef: de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Quakkelsteijn kondigde onmiddellijk aan in cassatie te gaan bij de Hoge Raad. In totaal kreeg Quakkelsteijn 24 jaar celstraf opgelegd.

In april 2002 belandde het dossier van Quakkelsteijn, die op dat moment ontsnapt was, in de middenberm van de snelweg A13 nabij Delft. Tijdens een verkeersongeluk verloor motorrijder advocaat-generaal H. van Atteveld het dossier, maar durfde hij niet te stoppen.^[6]

Op 27 mei 2011 ontzette Quakkelsteijn Jesse Remmers, een van de hoofdverdachten in het liquidatieproces Passage, toen die op de luchtplaats van de gevangenis belaagd werd door Mohammed Bouyeri. Terwijl het EBI-personeel niet mocht of wilde ingrijpen^[7][8], kreeg Quakkelsteijn toestemming om de luchtplaats wel te betreden. Als zeer ervaren beoefenaar van Jiu Jitsu, Kenjutsu en Ninjutsu wist Quakkelsteijn de moordpoging te verijdelen en liep Remmers slechts een blauw oog op.

Quakkelsteijn was een aantal jaren actief als docent (sensei) van een Nin-Jitsu club (dojo) in Maassluis en Rotterdam, maar gaf ook elders op het noordelijk halfrond trainingen.

Quakkelsteijn is sinds 2021 weer op vrije voeten.

• Politie zocht gevaarlijke crimineel, RTV Rijnmond, 27 sept 2006
• Voortvluchtige beruchte overvaller opgepakt, ANP/NU.nl, 15 mei 2007