Land van Israël

Begrenzing cf. Numeri en Ezechiël (eigen werk 2007)

Land van Israël (Hebreeuws: אֶ֫רֶץ יִשְׂרָאֵל, Eretz Yisrael) is een concept in de joodse traditie ten aanzien van een gebied/land in het oude Kanaän. Dit is gebaseerd op teksten uit de Hebreeuwse Bijbel, vooral die waarin God aan aartsvader Abraham een land voor zijn nakomelingen beloofde, het Beloofde land. Volgens de Bijbel zijn dit de Israëlieten, de nakomelingen van Abrahams kleinzoon Jakob, die later Israël genoemd werd.

Het concept 'Land van Israël' vormt de basis van de hedendaagse visie van Groot-Israël, het streven naar een Israëlische staat die zich uitstrekt tot buiten de internationaal erkende grenzen.

De betreffende teksten in de Hebreeuwse Bijbel

Volgens Genesis werd in een visioen aan Abram (later Abraham genoemd) door JHWH een land voor zijn nakomelingen beloofd. Hij verbleef toen "als vreemdeling in het land Kanaän".[1]

Abraham kreeg twee zonen, Ismaël en Isaak; Isaak werd zijn erfgenaam. Isaaks zoon Jakob had bij zijn oversteek naar Kanaän een worsteling met een onbekend iemand, die hem de naam Israël gaf.[2] Zijn nakomelingen waren de Israëlieten en zouden gaan wonen in het land dat God aan Abraham had beloofd. Mozes herhaalde deze belofte vlak voor de uittocht uit Egypte en tijdens de omzwervingen in de woestijn op de drempel van het Beloofde land.[3][4][5][6] Na de dood van Mozes herhaalde God Zijn belofte aan Jozua en gaf Hij opdracht het Beloofde land te veroveren.[7]

Na de Babylonische ballingschap zijn de visioenen van de profeet Ezechiël over wat God hem zou hebben gezegd opgeschreven, waaronder de grenzen van een land voor de Israëlieten, de verdeling ervan onder de stammen/afstammelingen van Israël (d.i.Jakob) en het eigen deel van de daarbinnen wonende vreemdelingen.[8]

Kritiek op de interpretatie en het gebruik van de teksten

Het gebied dat in de Bijbel wordt aangeduid als het Beloofde Land omvat niet het gebied dat gelijk is aan de moderne staat Israël. De stad Eilat in het zuiden van de staat Israël valt bijvoorbeeld buiten de grenzen van dit hier in de Bijbel beschreven land. Grote delen van het huidige Libanon zouden wel deel uitmaken van het in de Bijbel beschreven land.

De oudste overleveringen van de Bijbel zijn met grote waarschijnlijkheid pas vanaf de 8e eeuw v.Chr. opgeschreven en hebben in de eeuwen daarna nog verschillende redactionele bewerkingen ondergaan, met name na de Babylonische ballingschap. De opvatting en aanduiding als "Land van Israël" is daarom omstreden.[9]

Het is onzeker wat in Genesis 15:18-21 met de "rivier van Egypte" (Nachal Mitzrayim) wordt aangeduid. Volgens veel interpretaties gaat het hierbij om de Wadi El-Arish in de Sinaïwoestijn, maar ook een inmiddels verdwenen oostelijke tak van de Nijl naar Pelusium, ongeveer op de plaats van het huidige Suezkanaal, wordt als mogelijkheid beschouwd. De discussie hierover is al eeuwen gaande.[10]

Bovendien wordt deze beschrijving van 'het land' toegeschreven aan een profeet die in ballingschap in Babel leefde, en wiens visioenen zijn opgeschreven in het gelijknamige Bijbelboek.

Joodse wetten en voorschriften in het 'land'

Om onderscheid te maken tussen het heilige Bijbelse land en de rest van de wereld, wilden rabbijnen enkele speciale voorschriften/wetten handhaven evenals ten aanzien van de kalender van de heilige dagen. Zo zijn er wetten krachtens de rabbijnen, die zich onderscheiden van de Mozaïsche wetten, zoals de landbouwwetten uit de Thora. De wetten aangaande Palestina die na de ballingschap werden uitgebreid, waren oorspronkelijk bedoeld om de gerechtelijke administratieve en economische belangen van Palestina te beschermen en vestiging aldaar aan te moedigen. Volgens de strikte uitleg van de wet van Mozes zouden de speciale wetten voor Palestina namelijk verouderd zijn.[11][12]

Politieke verwijzingen

Postzegel in het Britse mandaatgebied Palestina, in gebruik tussen 1927-1947

Vanaf het eind van de 19e eeuw werd de term 'Land van Israël' door religieus zionistische joden en veel evangelische christen-zionisten gebruikt in het kader van de stichting van het 'Joodse nationale tehuis' in de regio Palestina.

Tijdens de periode van het Brits Mandaat voor Palestina werd in Hebreeuwse publicaties de naam 'Eretz Yisrael' gebruikt als aanvulling op de naam Palestina: Palestina (פלשתינה) werd gevolgd door de eerste letters van Eretz Yisrael (א״י).

Huidige staat Israël

De onafhankelijkheidsverklaring van de staat Israël begint met een verwijzing naar Eretz Yisrael.[13] Na de onafhankelijkheid van Israël was de rabbinale revisionistisch-zionistische partij Cheroet de belangrijkste spreekbuis van de Israëli's die streefden naar grenzen overeenkomend met het Bijbelse 'Land van Israël'.[14] en werd deze ideologie verder verspreid door rabbijnen, zoals Tzvi Yehuda Kook en Moshe Levinger, die na 1967 betrokken waren bij de stichting van Israëlische nederzettingen (met name in Hebron) op de bezette Palestijnse Westelijke Jordaanoever.[15] Beiden waren ook leiders van Gush Emunim, een religieus zionistische beweging die als doel had zoveel mogelijk nederzettingen te stichten.

Het concept 'Land van Israël' vormt de basis van de hedendaagse visie van Groot-Israël, waarbij verwijzingen naar het Beloofde Land worden gebruikt ter rechtvaardiging van het streven naar een Israëlische staat die zich uitstrekt tot buiten de internationaal erkende grenzen.

Een belangrijke strategie van zionistisch-fundamentalisme is het gebruik van oude Bijbelse namen voor Palestijnse gebieden en plaatsen: zoals de naam 'Judea en Samaria' voor de Westelijke Jordaanoever en de naam 'Sichem' voor Nablus en 'Bethel' voor Beit-el. In de directe nabijheid van Palestijnse plaatsen worden Israëlische nederzettingen met een oude Bijbelse naam gebouwd.[16]

Kritiek op dit concept

Volgens de Palestijnse historicus Nur Masalha is 'Eretz Yisrael' een religieus concept dat door zionisten omgevormd is tot een politiek dogma met de bedoeling om het exclusieve recht van Joden op het bezit van het land te benadrukken, waarbij de Arabische aanwezigheid niet in ogenschouw wordt genomen.[17]

In hoeverre de bijbel een juiste weergave van de geschiedenis is, is onderwerp van bijbelwetenschap. Dat geldt impliciet ook voor de historiciteit van het begrip Land van Israël.

Zie ook

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.