Enschedesche Katoenspinnerij

De Enschedesche Katoenspinnerij (EKS) was een spinnerij in Lonneker bij Enschede die als zelfstandig bedrijf bestond van 1833 tot 1960.

Deze stoomspinnerij, later bekend als De groote stoom, werd opgericht in 1833 op initiatief van een aantal weeffabriceurs uit Enschede. Een Engelse ingenieur, John Dixon, adviseerde hierbij^[1]. Het was aanvankelijk een van de grootbedrijven in de regionale textielsector, zeker na overname van de Kleine Stoom ter plaatse en de twee spinnerijen van het failliete Hofkes te Almelo. Gelijktijdig met andere textielondernemingen met veel kinderarbeid richtte de EKS in 1861 een fabrieksschooltje op: in een vertrek van de fabriek was 's morgens van 7 tot 8 uur vier dagen in de week gelegenheid tot onderwijs. In 1863 volgde liquidatie van de verschillende bedrijven, de Grote en de Kleine Stoom te Enschede, de twee spinnerijen te Almelo en een te Gronau werden begin 1864 openbaar geveild. De Grote Stoom kwam in handen van Jannink. De bedrijfsvoering werd overgelaten aan derden, in eerste instantie De Bruyn. Vanaf 1882 vormden leden van de familie Ter Kuile de directie: eerst B. W., vanaf circa 1890 H ter Kuile Jzn, in het interbellum K. ter Kuile.

In 1890 brandde de fabriek, met 130 werklieden en 18.000 spillen, af. Op een deel van de fundamenten ervan werd later een doktershuis gebouwd, de spinnerij zelf werd herbouwd met 20.000 spillen. In 1941 waren er 177 werklieden in dienst, wat veel was voor deze tijd. De spinnerij lag aan de Kortesteeg, later omgedoopt tot Hengelosedwarsstraat. In 1960 werd het bedrijf overgenomen door de Enschedese Spinnerij Tubantia^[2]. In 1960 nam Ter Kuile deel in het kunststoffenbedrijf Plasticon te Almelo. De ontwikkeling van deze tweede bedrijfspoot leidde al spoedig tot de stichting van een tweede productiebedrijf. In verband daarmee werden in 1965 alle activiteiten van de spinnerijen ondergebracht in de nv Enschedese Katoenspinnerij. Deze kreeg vervolgens de naam nv Enschedese Spinnerij Tubantia (EST). De nv Spinnerij Tubantia v.h. B. W. & H. ter Kuile werd gewijzigd in nv Industrie-Maatschappij Weina, als houdstermaatschappij van de E.S.T. en Plasticon.^[3]

Avonturen van Enschedese onderneming