Elisabeth Pauw

Elisabeth Pauw
Algemene informatie
Geboren	23 oktober 1639 Delft
Overleden	31 mei 1706 Delft
Geboorteland	Nederland
Beroep	filantroop
Bekend van	Hofje van Pauw

Elisabeth Pauw (Delft, 23 oktober 1639^[1] – aldaar, 31 mei 1706) was een Nederlandse weldoenster en burgemeestersvrouw uit Delft, vooral bekend als initiatiefneemster van het Hofje van Pauw.

Elisabeth Pauw, afkomstig uit het geslacht Pauw, werd in Delft geboren als dochter van Jacob Adriaensz. Pauw (†1645), burgemeester van Delft, en Agatha Pieters van Goeree. Haar grootvader Adriaan Pauw was een van de doopgetuigen.

Pauw trouwde op 2 augustus 1662 met Johan van der Dussen, die verschillende bestuurlijke functies in Delft vervulde, waaronder burgemeester.^[2] Na zijn overlijden hertrouwde zij op 21 september 1686 met zijn neef Dirck van der Dussen (1648-1689), schepen en burgemeester van Delft. Beide huwelijken bleven kinderloos. Pauw overleed op 31 mei 1706, wonende op de Oude Delft. Ze werd op 3 juni 1706, begeleid door achttien lijkdragers en een wapendrager, bijgezet in het familiegraf in de nabijgelegen Oude Kerk.^[3]

Pauw bepaalde in haar testament dat een aanzienlijk deel van haar vermogen moest worden aangewend voor de stichting van een hofje, bedoeld om huisvesting te bieden aan “arme behoeftige persoonen ofte families”. Volgens het testament moest het hofje bestaan uit acht huisjes, elk met een tuin. Uit het testament van haar eerste echtgenoot blijkt dat ze samen al plannen voor een hofje hadden gemaakt.^[4][5]

Het hofje werd door haar executeurs-testamentair Adriaen van Groenewegen en Paulus Durven gebouwd aan de Paardenmarkt in Delft en was voltooid in 1707.^[6] Het bestond uit acht woningen rond een centrale binnentuin, met een poortgebouw dat een regentenkamer bevatte. Het hofje bood bij aanvang uitsluitend onderdak aan vrouwen. In 1712 lieten de executeurs-testamentair bij een notaris vastleggen, dat zij alleen door familieleden mogen worden opgevolgd als regent van het hofje.^[7]

Op het poortgebouw zijn de wapens van de families Van der Dussen en Pauw aangebracht. Boven de poort hangt een bord als herinnering aan Elisabeth Pauw en haar tweede echtgenoot, Dirck van der Dussen.

In de collectie van Museum Prinsenhof Delft bevindt zich sinds 1978 een portret van Elisabeth Pauw, geschilderd in olieverf door Jan de Baen. Het schilderij is vermoedelijk geschilderd in de periode van haar tweede huwelijk.^[8]

Een kopie van het portret bevindt aan de Paardenmarkt.^[9]