Eline Arbo
Eline Arbo (Tromsø, 13 januari 1986[1]) is een Nederlandse toneelregisseur van Noorse afkomst. Op 1 september 2023 volgde zij Ivo van Hove op als artistiek directeur van het Internationaal Theater Amsterdam. Ze geldt als een van Nederlands beste en meest onderscheiden regisseurs.[2]
Levensloop
Arbo's vader is socioloog en haar moeder kunstenaar. Ze werd geboren in een activistische wijk van Tromsø (Noorwegen) waar veel gedemonstreerd werd. Gedurende haar puberteit probeerde ze hier afstand van te nemen. Ze bleef wel strijdbaar, maar zag niet alles meer uit de positie 'zwart-wit'. Ze studeerde tussen 2008 en 2012 theaterwetenschappen aan de Universiteit van Oslo. Daarna trok ze naar Amsterdam om er vier jaar regie te studeren aan de Academie voor Theater en Dans. Hiervoor moest ze verplicht in een stoomcursus Nederlands leren. Na haar afstuderen verdeelde ze haar activiteiten tussen Noorwegen en Nederland, waarbij ze een grote productiviteit aan de dag legde.
Van 2022 tot september 2023 was zij begeleidend artistiek directeur naast Ivo van Hove bij Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Vanaf januari 2023 was zij "Ibsen artist in residence". Op 1 september 2023 volgde ze Van Hove op als artistiek directeur.[1]
Artistieke visie
Arbo bewerkt de boeken, films en toneelstukken waarop ze zich baseert bijna altijd zelf, en vaak op een radicale wijze. In haar voorstellingen kiest ze daarbij niet voor sentimenten of gemakkelijke romantiek, maar geeft ze aandacht aan de maatschappelijke normen of invloeden waarmee haar personages te maken hebben, variërend van klassenbewustzijn tot feminisme. De hoofdpersonen moeten hun momenten van bevrijding of verbondenheid zwaar bevechten en bewaken, een engagement dat haar onderscheidt van haar voorganger Ivo van Hove. In haar voorstellingen smelten politiek-maatschappelijke betrokkenheid, een sterk gevoel voor muzikaliteit en haar talent om een groep acteurs tot een organisch ensemble te smeden, samen. Dit laatste bereikt ze door alle medewerkers in het maakproces van een voorstelling te betrekken. Zie kiest voor een democratiserende en transparante werkwijze in plaats van een regisseur te zijn die alles van bovenaf oplegt.[2]
Persoonlijk
Haar levenspartner is Thijs van Vuure.[1] Hij is bioloog, maar werkzaam als componist, arrangeur en muziekregisseur bij het Noord Nederlands Toneel.[3] Hij speelt een belangrijke rol in de muzikale invulling van Arbo's werk.
Werk
- 2020: Toneelschuur: voorstellingen van Weg met Eddy Bellegueule, naar En finir avec Eddy Bellegueule van Édouard Louis
.jpg)
- 2021: Het Nationale Theater: Yerma
- 2021: ITA: De uren (naar The Hours van Michael Cunningham)
- 2022: Noors toneel: Jane Eyre
- 2022: Noors toneel: Jeanne d’Arc
- 2022: Noord Nederlands Toneel: Witch Hunt
- 2022: Het Nationale Theater: De jaren, naar Les années van Annie Ernaux
- 2022: Ilias, in Kopenhagen
- 2023: Het Nationale Theater: Melancholia, Lars von Trier
- 2023: ITA: Penthesilea van Heinrich von Kleist
- 2023/2024: ITA: Prima Facie, van Suzie Miller[4]
- 2024: ITA: De Wetten, naar de gelijknamige roman van Connie Palmen[5]
- 2024: Nationaltheatret: Haugtussa, in Oslo, naar de liederencyclus van Edvard Grieg
- 2025: ITA: Giovanni's Room, naar de gelijknamige roman van James Baldwin
- 2025: ITA: De Wand, naar de gelijknamige roman van Marlen Haushofer
Prijzen
- 2020 Regieprijs, Nederlands Theater Festival voor Weg met Eddy Bellegueule
- 2020 Toneelkijkersprijs voor Weg met Eddy Bellegueule
- 2021 Mary Dresselhuys Prijs, voor haar werk in Drie zusters van Anton Tsjechov
- Eline Arbo. Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Geraadpleegd op 27 augustus 2025.
- Eline Arbo. Theaterencyclopedie. Geraadpleegd op 27 augustus 2025.
- 1 2 3 Lorianne van Gelder, De wet van Arbo (titel in de papieren versie van de krant); Theaterregisseur Eline Arbo: 'De witte man heeft nog steeds het monopolie op existentiële vragen' (titel op de website van de krant)
. Het Parool - PS (10 december 2022). Gearchiveerd op 14 juni 2023. Geraadpleegd op 27 augustus 2025. - 1 2 Marijn Lems, Eline Arbo, Ivo van Hoves opvolger, is Nederlands beste ensembleregisseur
. NRC (16 juni 2023). Gearchiveerd op 21 juni 2023. Geraadpleegd op 27 augustus 2025. - ↑ Thijs van Vuure. NNT. Gearchiveerd op 22 oktober 2020. Geraadpleegd op 12 december 2022.
- ↑ Prima Facie. Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Gearchiveerd op 20 juni 2023. Geraadpleegd op 27 augustus 2025.
- ↑ De wetten. Internationaal Theater Amsterdam (ITA). Gearchiveerd op 20 juni 2023. Geraadpleegd op 27 augustus 2025.