Ecclesia en Synagoge

Ecclesia et Synagoga (kerk en synagoge) is in de iconografie van de Westerse kunst een allegorische voorstelling van het christendom tegenover het jodendom (of Nieuwe Testament versus Oude Testament), voorgesteld als twee vrouwenfiguren, vaak aan weerszijden van een crucifix.

Sinds de 9e eeuw verschenen zij als volgers van het kruis en werden sinds de 13e eeuw ook als zelfstandige figuren behandeld.

De iconografie van de Ecclesia is een naar het Kruis toegewende meestal jonge vrouw met kroon (die is overgenomen van Synagoga), kelk en kruisvaan als symbool van de enige ware Kerk. De beelden komen vaak voor aan kerkportalen en altaren (Straatsburg); in de 15e en 16e eeuw ook in de schilder- en prentkunst.

Synagoga wordt afgebeeld als een geblinddoekte vrouw (vanwege het niet erkennen van Christus) met een gebroken lans (soms met spons met edik of azijn) en met afgewend gezicht, en gevallen kroon. In de linkerhand (soms) de tafelen der wet, maar ondersteboven of gebroken. Soms is zij een jonge vrouw zoals Ecclesia maar vaak wordt zij voorgesteld als een oude vrouw (versies van Singer Sargent ^[1], Garofalo). Zij staat als symbool voor het anti-judaïsme en de gebroken lans als nederlaag.

In 2015 werd het beeld "Synagoga and Ecclesia In Our Time" onthuld ter gelegenheid van de 50-jarige herdenking van Nostra Aetate (over de verhouding tussen het joodse volk en de Katholieke Kerk). ^[2]. Hier zijn de beide vrouwelijke figuren jong, en in vruchtbare discussie verwikkeld.

Zie de categorie Ecclesia and Synagoga van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.