Dubbeltje

Dubbeltje, nikkel, koningin Wilhelmina, 1948
Dubbele stuiver van de stad Deventer, zilver, 1707.

Een dubbeltje is een klein voormalig Nederlands geldstuk, een munt, oorspronkelijk van zilver, met een waarde van een tiende gulden. Het muntstuk van 10 eurocent wordt ook wel een dubbeltje genoemd.

De naam dubbeltje vond zijn oorsprong in het feit dat de gulden in twintig stuivers verdeeld was. Na de invoering van het decimale stelsel in Nederland (rond 1800), waarbij de gulden in honderd centen werd verdeeld en de stuiver geen rekeneenheid meer was, bleef de naam dubbeltje behouden. De diameter bedraagt 15 mm, wat niet veel is. Buitenlanders verbaasden zich wel eens over de afmeting van het muntje. In Nederland waren destijds – bij het begin van de twintigste eeuw – de zilveren stuiver (0,685 gram) en het halfje (1,25 gram) nog kleiner.

Een dubbeltje werd in het Bargoens ook wel beisje genoemd. De term komt uit het Nederlands-Jiddisch, waarin beis verwijst naar de waarde van twee stuivers. In informele taal wordt ook wel gesproken van een duppie.

De eerste dubbeltjes van het Koninkrijk der Nederlanden werden geslagen in 1818. Het was een gering aantal en de verzamelaarswaarde is hoog. In 2017 werd een exemplaar verkocht voor € 75.000.[1]

Trivia

  • De opening in het midden van een cd omsluit precies de grootte van een dubbeltje. Joop Sinjou, hoofd ontwikkeling audioproducten van Philips, noemde het bepalen van de diameter van het gat in de cd de snelste beslissing in de ontwikkelingsfase: "Ik legde een dubbeltje op tafel en dat werd de maat."[2]
  • Dagobert Duck bezit een geluksdubbeltje. Zwarte Magica probeert dit in verschillende verhalen in haar bezit te krijgen.
  • In Groot-Brittanië en Ierland bestond de verdeling in twintig tot 1971. Een twintigste pond was een rekeneenheid onder de naam shilling en de munt van twee shilling heette florin. De florin was dus het Britse equivalent van het Nederlandse dubbeltje. De benamingen shilling en florin zijn echter uit de volksmond verdwenen, men spreekt tegenwoordig van five-penny piece en ten-penny piece, terwijl de Nederlandse benamingen stuiver en dubbeltje gebleven zijn, en ook voor euromunten worden gebruikt.

Zie ook

Noten

  1. Dubbeltje verkocht voor €75000. Metrohttp://www.metronieuws.nl (9 december 2017). Gearchiveerd op 9 december 2017. Geraadpleegd op 11 maart 2019.
  2. Philips geëerd voor uitvinding compact disc. Trouwhttp://www.trouw.nl (6 maart 2009). Gearchiveerd op 1 maart 2019. Geraadpleegd op 28 februari 2019.
Zoek dubbeltje op in het WikiWoordenboek.