Dubbele boekhouding

Dit artikel gaat over de zwarte boekhouding. Voor het reguliere systeem, zie Dubbel boekhouden.

Een dubbele boekhouding of zwarte boekhouding verwijst in Nederland en ook wel in België naar de illegale praktijk waarbij een deel van de opbrengsten en kosten niet, niet geheel, of niet tijdig, in de officiële boekhouding verantwoord wordt. De zwarte boekhouding is dan de echte, of deze bevat de verschillen met de officiële, zoals de daarin verzwegen opbrengsten.

Deze praktijk wordt met name gebezigd om bepaalde kosten of opbrengsten verborgen te houden voor de buitenwereld. Vaak is dat om minder belasting af te dragen, maar soms ook om beleggers te misleiden of om een illegale activiteit verborgen te houden. In dat laatste geval wordt ook wel van schaduwboekhouding gesproken.

De tweede, 'zwarte' boekhouding is dan voor intern gebruik en medeplichtigen, om beslissingen voor de bedrijfsvoering te onderbouwen.

In het Belgisch-Nederlands worden de termen "dubbele boekhouding" en het reguliere "dubbel boekhouden" gemakkelijk door elkaar gebruikt en spreekt men vaker van "zwarte boekhouding" als het over de illegale praktijk gaat.