Dirk Bootsma

Dirk Bootsma
Algemene informatie
Geboortedatum	23 mei 1936
Overlijdensdatum	5 oktober 2020
Werk
Beroep	academisch docent, geneticus
Werkgever(s)	Erasmus Universiteit Rotterdam
Studie
School/universiteit	Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht
Diversen
Lid van	Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Academia Europaea
Prijzen en onderscheidingen	EMBO Membership, Louis-Jeantet Prize for Medicine (1995),[1] Mauro Baschirotto Award (2000)[2]
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Dirk Bootsma (Hilversum, 23 mei 1936 - 5 oktober 2020) was een Nederlands hoogleraar in de genetica.

Bootsma studeerde vanaf 1953 celbiologie aan de Universiteit Utrecht. In 1965 promoveerde hij aan de Universiteit Leiden onder J.L. Cohen op proefschrift De invloed van röntgenstraling op de delingcyclus van in vitro gekweekte cellen.^[3] Zijn proefschrift was een voortvloeisel uit zijn werk van De Rijks Verdedigings Organisatie TNO in Rijswijk, waar hij toen ook woonde. Hij werd na dat proefschrift vrijwel direct (gast)docent aan de Medische Faculteit Erasmus Universiteit Rotterdam; vanaf 1969 was hij er lector.^[4]

Bootsma werd gekenschetst als pionier binnen het onderzoek naar DNA. Hij werkte in de voetsporen van de onderzoeken (en resultaten) van James Watson en Francis Crick, dat een paar maanden eerder in Nature was gepubliceerd. Zijn inzicht in de combinatie van genetica en celbiologie leidde tot een internationale conferentie in Rotterdam over die onderwerpen in 1974. De uitvinding van de recombinant-DNA-techniek in diezelfde jaren zeventig brachten hem verder, alhoewel bewust van de mogelijke gevaren (in de toekomst). Die mogelijke gevaren leidden tot regelgeving voor wetenschappers, maar ook bij overheden. Binnen hun vakgebieden werkte Bootsma samen met klinisch geneticus Hans Galjaard, die ook bij TNO had gewerkt, aan de uitbreiding (ze begonnen met vrijwel niets) en professionalisering van de afdeling Celbiologie en Genetica aan de Rotterdamse universiteit. Dat leidde weer tot onderzoek chromosoomonderzoek bij Chronische myeloïde leukemie. Resultaten kwamen daarbij in 1982, maar het geneesmiddel liet nog twintig jaar op zich wachten. Bootsma studies en onderzoeken naar DNA-herstel leidden dikwijls tot een basis waarop andere wetenschappers konden voortborduren. In 1986 kreeg hij de Shell-prijs. 1992 kreeg hij de Antoine Lacassagneprijs voor zijn kankeronderzoek. In 1994 kreeg Bootsma een Japanse onderscheiding voor zijn onderzoek naar die leukemie en kennisoverdracht over nucleotide excisie.^[5] In 2000 volgde nog de Mauro Baschirotto Award.

In 2002 ging Bootsma met emeritaat. Zijn archief ging over naar de universiteitsbibliotheek van de Erasmus.

Hij was zoon van Grietje Schaper en onderwijzer Atte Bootsma.^[6] Hij was getrouwd met Johanna Maria Gerda (Hannie) van der Mooren (overleden in september 2020; geëerd met een beeldje van Els Molenaar-Gazan), die in 1961 zelf haar doctoraal biologie haalde in Utrecht.^[7] Het paar kreeg twee kinderen. Hij was ridder in de Orde van Oranje-Nassau (1996) en drager van de Wolfert van Borselenpenning van de stad Rotterdam.^[8] Zijn rouwadvertentie begon met een citaat van Ida Gerhardt:

Er is een weten van elkaar dat tijd en afstand overwint.