Delta Rhine Corridor
De Delta Rhine Corridor (DRC) is een Nederlands (rijks)programma voor de ruimtelijke inpassing en voorbereiding van ondergrondse buisleidingen tussen de Haven van Rotterdam en de Duits-Nederlandse grens bij Venlo, via het industriegebied Moerdijk. Sinds 5 december 2024 richt het programma zich binnen de rijksprojectprocedure primair op buisleidingen voor waterstof en CO₂ en is het opgesplitst in twee samenhangende deelprojecten: DRC West (Rotterdam–Boxtel) en DRC Oost (Boxtel–Venlo).
Begrip en afbakening
De Delta Rhine Corridor is een initiatief van de rijksoverheid voor de aanleg van ondergrondse buisleidingen, tussen Rotterdam en de Duitse grens bij Venlo, via de industrie in Moerdijk. Het is onderverdeeld in twee projecten:[1]
- DRC West voorziet in buisleidingen voor het transport van waterstof en CO2 van Rotterdam tot Boxtel
- DRC Oost voorziet in het transport van CO2 van Boxtel tot de Duitse grens bij Venlo.
Het betreft geen enkelvoudig werk, maar een raamwerk waarbinnen afzonderlijke leidingen een eigen projectprocedure, milieueffectrapportage (MER) en vergunningverlening doorlopen.
In de Kamerbrief van 27 juni 2024 werd de DRC nog omschreven als een strook met ondergrondse buisleidingen en kabels waarmee (onder meer) waterstof, CO₂, ammoniak en gelijkstroom vervoerd zouden kunnen worden.[2] In december 2024 werd besloten de rijksprojectprocedure voort te zetten voor waterstof- en CO₂-buisleidingen; voor gelijkstroomkabels werd een afzonderlijke route aangekondigd en voor ammoniak werd aangegeven dat hiervoor binnen de gereserveerde strook ruimte beschikbaar kan blijven voor eventuele latere besluitvorming.[1][3]
Achtergrond
Nederland kent sinds de twintigste eeuw omvangrijke energie- en grondstoffenstromen tussen de Rotterdamse haven en het Europese achterland, waaronder het Duitse Ruhrgebied. In de eenentwintigste eeuw namen ruimtelijke druk en de behoefte aan nieuwe energie-infrastructuur toe, waardoor rijksbeleid sterker is gaan sturen op het bundelen en ruimtelijk reserveren van corridors voor nationale energie-infrastructuur.[4]
De Delta Rhine Corridor is in dit kader gekoppeld aan de (in rijksbeleid gereserveerde) buisleidingenstrook van het Programma Energiehoofdstructuur (PEH), waarbinnen buisleidingen “zoveel mogelijk” worden ontwikkeld.[1][5]
Geschiedenis en beleidsontwikkeling
Start van de verkenning en participatie (2023)
In 2023 werd de DRC onderwerp van parlementaire voortgangsbrieven en verkenningen, waarin onder meer veiligheid, ruimtelijke inpassing, samenwerking met Duitsland en planning werden besproken.[6] Het rijksproces bevatte daarnaast participatiestappen (o.a. publicatie van een “Voornemen en voorstel voor participatie”).[1]
Voortgang en procedure (2024)
In juni 2024 werd de Tweede Kamer geïnformeerd over voortgang en procedure, waarbij de DRC werd beschreven als een strook waarin zowel buisleidingen als kabels konden worden ingepast en waarbij meerdere modaliteiten in beeld waren.[2] In december 2024 werd de scope in de rijksprojectprocedure versmald naar waterstof- en CO₂-buisleidingen en werd een herstart (“doorstart”) vormgegeven door opsplitsing in DRC West en DRC Oost, elk met een eigen projectprocedure.[3][1]
Doorstart deelprojecten (2025)
Voor DRC West werd in 2025 de projectprocedure concreet voortgezet met terinzagelegging van het Voornemen en voorstel voor participatie, het Participatieplan en de concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) voor het op te stellen milieueffectrapport (MER).[5][7][8][9]
Doel en functie
Volgens de rijksinformatie is de kernfunctie van DRC West en DRC Oost het mogelijk maken van transport per buisleiding van waterstof en CO₂ tussen (clusters rond) Rotterdam/Maasvlakte, Moerdijk, en via aansluiting richting Duitsland, met koppeling aan het landelijke waterstofnetwerk bij Boxtel en een CO₂-tracé richting Venlo.[1][5] In de planstukken voor DRC West is de initiatiefnemerstructuur gespecificeerd: waterstof (Hynetwork) en CO₂ (CC(U)S Holding) worden als separate modaliteiten binnen één projectprocedure onderzocht.[9]
Projectopzet
DRC West (Rotterdam–Boxtel)
DRC West voorziet in ondergrondse buisleidingen voor waterstof en CO₂ van Rotterdam via Moerdijk tot en met Boxtel. Het tracé ligt “zoveel mogelijk” binnen de buisleidingenstrook van het Programma Energiehoofdstructuur (PEH).[1][5] Volgens de rijksprojectpagina sluit de waterstofleiding bij Boxtel aan op het landelijke waterstofnetwerk.[1]
DRC Oost (Boxtel–Venlo)
DRC Oost omvat maximaal twee ondergrondse CO₂-buisleidingen van Boxtel tot de Duitse grens bij Venlo. Volgens de rijksprojectpagina start de projectprocedure voor DRC Oost naar verwachting eind 2025.[1]
Tracé en geografische ligging
De corridor wordt in rijksdocumenten beschreven als een verbinding van Rotterdam via Moerdijk richting Zuid-Limburg en Duitsland, waarbij de actuele uitwerking binnen de rijksprojectprocedure is gesplitst in Rotterdam–Boxtel (DRC West) en Boxtel–Venlo (DRC Oost).[2][1] Voor de inpassing wordt, waar mogelijk, aangesloten op de gereserveerde PEH-buisleidingenstrook; voor delen waar geen gereserveerde strook aanwezig is, zijn in PEH-stukken scenario’s uitgewerkt (o.a. rond de grensovergang bij Venlo).[10]
Organisatie en betrokken partijen
De projectprocedure wordt door de rijksoverheid gecoördineerd via Bureau Energieprojecten (RVO).[1][5] In planstukken voor DRC West en de cNRD zijn initiatiefnemers voor de modaliteiten beschreven (Hynetwork voor waterstof; CC(U)S Holding voor CO₂).[9]
Besluitvorming, procedure en milieueffectrapportage
Voor DRC West worden in de rijksprojectprocedure onder meer een plan-MER en (in latere stappen) een project-MER voorbereid. De concept-NRD beschrijft de reikwijdte en het detailniveau van de te onderzoeken effecten en bevat verwijzingen naar “raakvlakprojecten” en autonome ontwikkelingen (zoals bestaande of andere geplande CO₂-infrastructuur) die in de referentiesituatie moeten worden betrokken.[9]
De onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage adviseerde in december 2025 over de gewenste inhoud van het MER voor DRC West. In dit advies wordt onder meer benadrukt dat het hoofdtracé grotendeels vastligt maar dat ontwerpkeuzes en milieuproblemen langs het tracé kunnen vragen om varianten (bijvoorbeeld vanwege veiligheid, natuur, archeologie) en dat het MER de milieugevolgen tijdens aanleg en aspecten van veiligheid en monitoring van mogelijke lekkages tijdens gebruik concreet moet beschrijven.[11][12]
Planning
Op de rijksprojectpagina wordt een “nieuwe planning” genoemd met realisatie van waterstof- en CO₂-buisleidingen tussen Rotterdam en Boxtel in 2031–2032 (DRC West) en realisatie van de CO₂-verbinding tussen Boxtel en Venlo in 2032–2033 (DRC Oost).[1] [13]
Maatschappelijke discussie en berichtgeving
De Delta Rhine Corridor is in nieuws- en achtergrondberichtgeving onderwerp geweest van discussie over onder meer financiering en tempo van realisatie, mede doordat de corridor in eerdere planfasen breder was opgezet (met ook andere stoffen of modaliteiten). In 2023 berichtte Nieuwsuur dat voor delen van het beoogde ondergrondse leidingenstelsel nog geen investeerders waren gevonden.[14]
Daarnaast is de corridor in de context van transport van gevaarlijke stoffen en de mogelijke relatie met vervoer per spoor in regionale en landelijke berichtgeving besproken, onder meer in 2024 in NOS-artikelen over de (voorgenomen) rol van de DRC en het voortduren van vervoer van stoffen over spoorverbindingen in Zuid-Nederland.[15]
In december 2024 berichtte Trouw over de versmalling van de scope en de gevolgen van de corridor voor ruimtelijke inpassing (o.a. doorsnijding van gebieden met natuur- en omgevingswaarden).[16]
Internationale component
In de waterstoftransitie werken Nederlandse en Duitse overheden samen rond grensoverschrijdende infrastructuur. Het Nationaal Waterstofprogramma beschreef dat Nederland en Noordrijn-Westfalen informatie zouden gaan uitwisselen over de Delta Rhine Corridor als bundel van ondergrondse buisleidingen en kabels, met focus op waterstof en CO₂ aan beide zijden van de grens.[17]
Zie ook
Externe links
- Delta Rhine Corridor – RVO (Bureau Energieprojecten)
- Delta Rhine Corridor West – RVO (Bureau Energieprojecten)
- Advies Commissie m.e.r. (3949): Delta Rhine Corridor West
Referenties
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Delta Rhine Corridor. RVO – Bureau Energieprojecten. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- 1 2 3 Kamerbrief over voortgang en procedure Delta Rhine Corridor. Rijksoverheid (27 juni 2024). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- 1 2 Kamerbrief over scope en vervolg Delta Rhine Corridor. Rijksoverheid (5 december 2024). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Programma Energiehoofdstructuur (pdf). Staatscourant (5 maart 2024). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- 1 2 3 4 5 Delta Rhine Corridor West. RVO – Bureau Energieprojecten (28 november 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Kamerstuk 29826, nr. 198 – Voortgang Delta Rhine Corridor. Overheid.nl (Officiële bekendmakingen) (23 oktober 2023). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Voornemen en voorstel voor participatie – Delta Rhine Corridor West (pdf). RVO / Bureau Energieprojecten (augustus 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Participatieplan – Delta Rhine Corridor West (pdf). RVO / Bureau Energieprojecten (augustus 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- 1 2 3 4 Concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) – Delta Rhine Corridor West (pdf). RVO / Bureau Energieprojecten (augustus 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Programma Energiehoofdstructuur (PEH) – document (open.overheid.nl) (pdf). Rijksoverheid / open.overheid.nl (12 februari 2024). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ 3949. Delta Rhine Corridor West. Commissie voor de milieueffectrapportage (8 december 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Advies reikwijdte en detailniveau – Delta Rhine Corridor West (a3949rd) (pdf). Commissie voor de milieueffectrapportage (8 december 2025). Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ "Wat is de Delta Rhine Corridor?", Wat is?, 16 december 2024. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ "Investeerders ontbreken voor ondergrondse pijpleidingen gevaarlijke stoffen", NOS / Nieuwsuur, 8 september 2023. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ "Zuid-Nederland vreest dat ammoniak en lpg nog jaren over het spoor gaan", NOS, 12 december 2024. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ "Ambitieus klimaatproject wordt simpeler om het tempo erin te houden", Trouw, 7 december 2024. Geraadpleegd op 16 december 2025.
- ↑ Nederland en Duitsland bundelen krachten in waterstoftransitie. Nationaal Waterstofprogramma. Geraadpleegd op 16 december 2025.