Deken (advocatuur)

Een deken is in de Nederlandse advocatuur een toezichthouder op de beroepsgroep en beroepsuitoefening.

De rechtspraak in Nederland is verdeeld in elf arrondissementen, die ieder een eigen Orde van advocaten hebben, geleid door een Raad van de Orde, waarvan de deken de voorzitter is. De algemeen deken is de voorzitter van de Algemene Raad, het bestuur van de Nederlandse Orde van Advocaten.

De dekens zijn belast met het toezicht op de advocatenpraktijken in hun arrondissement^[1] en onderzoeken klachten over de advocaten. De dekens zijn wettelijk verplicht^[2] iedere klacht te onderzoeken en zij kunnen daarbij proberen een schikkingsregeling tussen de partijen te treffen. De deken is vergelijkbaar met een openbaar aanklager, of officier van justitie: hij dient op te komen voor de rechtzoekende door ervoor te zorgen dat misstanden binnen de advocatuur worden onderzocht en zo nodig aangekaart bij de tuchtrechter.

De toezichthoudende deken is een bestuursorgaan en kan bestuursrechtelijke maatregelen opleggen zoals een last onder dwangsom of een boete. Ook kan de deken gebruik maken van het tuchtrecht door een kwestie op verzoek van een klager voor te leggen aan de Raad van Discipline. Ook kan de deken zelf een klacht tegen een advocaat voorleggen bij de tuchtrechter, bijvoorbeeld vanwege algemeen belang. Ten slotte kan een deken spoedmaatregelen verzoeken bij de tuchtrechter, bijvoorbeeld als een advocaat (tijdelijk) niet meer in staat is zijn praktijk uit te oefenen.

Dekenberaad

Om het toezicht op de advocatuur te professionaliseren en te uniformeren komen de dekens bijeen in het dekenberaad. Daarin stemmen de dekens het beleid af.^[3]

Het College van Toezicht^[4] is een orgaan van de Nederlandse Orde van Advocaten dat als systeemtoezichthouder aangesteld is. Het college wil met de blik van een buitenstaander kijken naar het functioneren van het toezicht en de klachtbehandeling door de dekens. Het College van Toezicht wordt gevormd door de algemeen deken en twee door de Kroon benoemde leden.

Bekende voormalige algemeen dekens van de Nederlandse orde van advocaten zijn onder anderen mr. F.W.B. baron van Lynden, jhr. mr. W.H. de Jonge, Els Unger, Willem Bekkers en Jan Loorbach. In 2024 werd de functie door twee personen vervuld: Sanne van Oers en Jeroen Soeteman.^[5]

Bekende voormalige dekens van de Amsterdamse Orde van Advocaten zijn Germ Kemper, Pieter van Regteren Altena en Evert Jan Henrichs. Anno 2024 werd de functie van deken in Amsterdam door twee personen vervuld, namelijk door Jacqueline Schaap en Barbara Rumora-Scheltema.^[6]

België heeft een functie die vergelijkbaar is met de deken: de stafhouder.

• 1952-1955: Ali Visser van IJzendoorn
• 1955-1959: P.W. van Doorne
• 1959-1963: L. Salomonson
• 1963-1967: F. baron van der Feltz
• 1967-1970: F.F. Hooft Graafland
• 1970-1973: P.J.W. de Brauw
• 1973-1976: J.J. van Wessem
• 1976-1977: H. Kuijper
• 1977-1979: Max Rood
• 1979-1981: Huub Roelvink
• 1981-1984: P.C. van den Hoek
• 1984-1986: J.R. Glasz
• 1986-1989: P.A. Wackie Eysten
• 1989-1991: L.C.J.M. Spigt
• 1991-1993: W.G. van Hassel
• 1993-1995: T. de Waard
• 1995-1998: Toon Huydecoper
• 1998-2000: Peter von Schmidt auf Altenstadt
• 2000-2002: M.W. Guensberg
• 2002-2005: J.H. Brouwer
• 2005-2007: E. Unger
• 2007-2010: W.M.J. Bekkers
• 2010-2013: Jan Loorbach
• 2013-2016: W.F. Hendriksen
• 2016-2018: B.J.R. Tongeren
• 2019-2020: Johan Rijlaarsdam^[7]
• 2020-2021: Frans Knüppe^[8]
• 2022-heden: Robert Crince le Roy^[9]