Daniel Santbech

Daniel Santbech (werkzaam omstreeks 1561) was een Nederlandse wiskundige en sterrenkundige. Hij nam de verlatijnste naam Noviomagus aan. Dit duidt er wellicht op dat hij afkomstig was uit Nijmegen, dat in de Romeinse tijd vermoedelijk vanaf ongeveer het jaar 100 Ulpia Noviomagus Batavorum werd genoemd.

Mogelijk studeerde hij in Bazel. In 1561 stelde Santbech een verzamelde uitgave samen van de werken van Regiomontanus (1436–1476), De triangulis planis et sphaericis libri quinque (eerst gepubliceerd in 1533) en Compositio tabularum sinum recto, evenals Santbech's eigen Problematum astronomicorum et geometricorum sectiones septem. Dit werd gepubliceerd in Bazel door Henrich Petri en Petrus Perna.

Santbechs werk bestond uit studies van astronomie, zonnewijzers, landmeetkunde, en hoogtebepalng voor waterlopen. Het omvatte ook beschrijvingen van astronomische instrumenten, informatie voor navigatoren en geografen, en algemene informatie over astronomie in de eerste jaren na Nicolaus Copernicus.

Santbech bestudeerde ook de theorie van artillerie en ballistiek en de toepassing ervan in een oorlog, en gebruikte de fundamenten van de meetkunde met daartoe uitgebreide referenties naar Euclides en Claudius Ptolemaeus. Het lijkt dat Santbech niet bewust was van het vergelijkbare werk van Niccolò Tartaglia.

Santbechs tekst bevat theoretische illustraties van trajecten. Deze werden afgebeeld met abrupte hoeken en rechte lijnen, wat hem in staat stelde een rechthoekige driehoek te creëren waarmee de baan van projectielen werden berekend met behulp van een tabel van cosinussen. Santbech was er natuurlijk van bewust dat de ware baan van een kanonskogel niet bestaat uit een rechte lijn en een plotselinge val, maar deze illustraties waren bedoeld om behulpzaam te zijn bij wiskundige berekeningen.

In 1651 gaf Giovanni Battista Riccioli Santbechs naam aan de maankrater Santbech.^[1]