Dampten

Dampten is een vermoedelijk verdronken dorp ten zuiden van de Noord-Hollandse gemeente Hoorn, in de Hoornse Hop. De locatie van het, volgens overlevering, kerkdorp is (nog) niet bekend.[1] Velius plaatst het dorp in zijn kroniek ten zuidwesten van de huidige binnenstad.[2] Hierbij vermeldt hij ook dat Hoorn vernoemd is naar het dorp in de vorm van Dampterhorn. Waarbij het deel Dampten verdween, met het heengaan van het dorp Dampten. De locatie van Velius is goed mogelijk, omdat er ook verdwenen dijken op de bodem van het Hoornse Hop zijn gevonden.[3]

Geschiedenis

Dampten lag achter de zeedijk die van het West, in Hoorn, in een rechte lijn naar Schardam liep, maar de precieze locatie is niet bekend.[4] Tussen 1248 en 1288 vonden er meerdere zware stormen plaats op de Zuiderzee. Door deze stormen zijn er ook meerdere dijken en delen van de Westfriese Omringdijk doorgebroken. Vermoedelijk is hierbij ook het land tussen Schellinkhout en Lutje Schardam rond 1286 onder water gelopen.[5] Rond dezelfde tijd werden er ook nieuwe dijken aangelegd achter de oude zeedijken. Door stormen in 1287 en 1288 raakten de zeedijken zodanig beschadigd dat die het water niet langer tegen konden houden. Nadien werden de nieuw aangelegde dijken de nieuw zeedijken.

In grafelijke rekeningen van 1311 en later komt het dorp in ieder geval niet meer voor.[6] Hoorn wordt in datzelfde jaar vermeld als de banne Horne

Trivia

  • Naar het dorp is ook de straat Dampten vernoemd.
  • Tot 1949 bevond zich in de gemeente Hoorn nog een waterstaatkundige banne Dampten. Deze bevond zich ten westen van het Keern en de Westersingel. Waterstaatkundig is in oude tekeningen van de Noorderpoort ook een dam in de singel rondom de stad Hoorn te zien, die de waterhuishoudkundige scheiding vormde tussen de banne Dampten (Westerpolder of Westerkogge) en de banne Hoorn (samen met de banne Zwaag en banne Westerblokker deel van de Oosterpolder). In 1949 werd de Banne Dampten (ook wel d'Ampten of Damten) na een provinciaal decreet bestuurlijk onderdeel van de polder Westerkogge. In het Westfries Archief zijn de documenten van de bestuursvergaderingen en de financiële documenten van de banne Dampten tot 1949 nog terug te vinden. Ten oosten van Keern/Westersingel lag de banne Hoorn.[7] De Kleine Waal (tussen de Westersingel en de ringsloot Grote Waal, nu De Weel) maakte deel uit van de banne Dampten; de droogmakerij Grote Waal (binnen de ringsloot, rondom de Middelweg) was een apart waterstaatkundig bestuur, al liepen de financiën voor het polderbestuur Westerkogge via de banne Dampten.

Referenties

  1. Stiemer, Jaap, "Hoorn zoekt eigen Atlantis", Noordhollands Dagblad – Dagblad voor West-Friesland, 9 september 2016.
  2. Velius, Th. (2007, vertaling van de derde druk) Kroniek van Hoorn. Hoorn: Publicatiestichting Bas Baltus. p. 106
  3. Onderzoek naar historie op de bodem van het Hoornse Hop. Gemeente Hoorn (8 september 2016). Gearchiveerd op 31 maart 2017. Geraadpleegd op 9 februari 2017.
  4. Ottens, Egbert, Column Carrousel - Vereniging Oud Hoorn. Rodi Media (1 maart 2015). Gearchiveerd op 31 maart 2017. Geraadpleegd op 9 februari 2017.
  5. Van Woesik, Henk, 12e eeuw t/m 13e eeuw. ZuiderZeeHoorn.nl (2016). Gearchiveerd op 31 maart 2017. Geraadpleegd op 9 februari 2017.
  6. Hoorn en het binnenwater. Oud Hoorn (2003). Gearchiveerd op 10 juni 2023. Geraadpleegd op 9 februari 2017.
  7. Pdf-documentJan de Bruin, Hoorn, dorp en stad. Gemeente Hoorn (februari 2007). Gearchiveerd op 29 september 2013. Geraadpleegd op 9 februari 2017.