Papilionoidea
| Papilionoidea | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||||||
| Keizersmantel (Argynnis paphia), met de voor deze superfamilie karakteristieke antennen | ||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||
| ||||||||
| Superfamilie | ||||||||
| Papilionoidea Latreille, 1802 | ||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||
Papilionoidea op  Wikispecies | ||||||||
| ||||||||
De Papilionoidea, in het Nederlands doorgaans dagvlinders genoemd, vormen een superfamilie in de orde van de vlinders. Deze groep telt bijna 19.000 soorten. Sinds de revisie van de orde Lepidoptera door Van Nieukerken et al. in 2011, worden de voormalige superfamilie Hesperioidea en de familie Hedylidae in deze superfamilie geplaatst.[1] Daarmee omvat deze superfamilie alle groepen die traditioneel samen de "dagvlinders" genoemd werden. De groep omvat ongeveer twaalf procent van alle vlinders.
Kenmerken
De groep wordt gekenmerkt door draadvormige antennen die aan het eind verdikt zijn (overigens hebben ook enkele families die niet bij deze groep horen, zoals Castniidae en Zygaenidae, antennen met verdikte uiteinden), en de manier waarop de vleugels in rust boven het lichaam tegen elkaar worden gevouwen. Daarnaast zijn de meeste soorten dagactief.[2]
Families
- Hedylidae Guenée, 1858
- Hesperiidae Latreille, 1809 – Dikkopjes
- Lycaenidae Leach, 1815 – Kleine pages, vuurvlinders en blauwtjes
- Nymphalidae Rafinesque, 1815 – Schoenlappers, parelmoervlinders en zandoogjes
- Papilionidae Latreille, 1802 – Pages
- Pieridae Swainson, 1820 – Witjes
- Riodinidae Grote, 1895 – Prachtvlinders
Beeldherkenning
De patronen op de vleugels van de Papilionoidea blijken goed herkenbaar te zijn voor getrainde beeldherkenningsmodellen. Door Naturalis werd in 2021-2025 een door iedereen te gebruiken AI-model ontwikkeld om (hoofdzakelijk Zuidoost-Aziatische) Papilionoidea te herkennen aan de onderzijde van de vleugels. Het model werd getraind aan de hand van gedetermineerde (gevouwen) collectie-exemplaren, om hiermee de eigen collectie Lepidoptera sneller op naam te brengen en andere musea alsmede particulieren in staat te stellen (gevouwen) specimens te determineren aan de hand van foto's. [3]
- ↑ Nieukerken, E.J. van et al. (2011). Order Lepidoptera Linnaeus, 1758. In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness. Zootaxa 3148: 212–221
- ↑ Brower, Andrew V.Z. 2008. Papilionoidea Latreille 1802. True Butterflies. Version 07 October 2008 (under construction). http://tolweb.org/Papilionoidea/12027/2008.10.07 in The Tree of Life Web Project
- ↑ https://museum.identify.biodiversityanalysis.nl/model/papilionoidae, geraadpleegd 25-08-2025.