Döner kebab

Döner kebab (döner betekent 'draaiend' in het Turks) is een van oorsprong Turks vleesgerecht van gekruid lamsvlees. Soms worden ook andere vleessoorten gebruikt zoals kalfsvlees, kip of kalkoen.

Beschrijving

De eigenlijke döner (Yaprak döner) bestaat uit een dikke, ronde staaf van afwisselende laagjes gekruid vlees en vet, die aan een braadspit zijn geregen. De staaf wordt verticaal draaiend in een staande grill verhit en gebakken. Daarna worden plakjes ervan afgesneden met een speciaal mes of een elektrisch snijapparaat. Vervolgens wordt de döner geserveerd, bijvoorbeeld als schotel met rijst of friet en sla, tomaat en ui, of als broodje of als dürüm. Ook wordt het geserveerd op Turkse pizza's. De traditionele drank die er in Turkije bij gedronken wordt is ayran.

Europa

Döner kebab werd in West-Europa geïntroduceerd door Turkse immigranten, die daar eind twintigste eeuw een aantal kebabzaken openden. In Europa onderging döner kebab een verandering van de manier waarop döner kebab geserveerd werd. Als uitvinder van dit gerecht wordt Kadir Nurman (1934-2013) gezien, die in 1972 zijn eerste broodjes döner kebab in Berlijn serveerde.^[1]. Döner kebab wordt er vooral verkocht met pitabroodjes, of in dürüm gerold. In België en Nederland wordt er vaak knoflooksaus, cocktailsaus of sambal bij geserveerd. Bij de oorspronkelijke Turkse stijl wordt nooit saus bij de döner kebab gedaan. De döner kebab wordt altijd op een bord geserveerd met groene peper, tomaten en rode uien. Vaak zit er Turks brood bij en eventueel yoghurt. De Europese stijl zou daarna ook Turkije bereiken.^[2]^[3]

Een aanzienlijk deel van de döner kebab in West-Europa is afkomstig uit Duitsland. De officiële Turkse spelling is döner kebabı. De spelling 'kebab' wordt het meest gebruikt in Nederland, België, Duitsland en Zweden maar ook in landen als Spanje is de aanduiding kebab bekend.

Het tv-programma Keuringsdienst van Waarde onderzocht in 2010 tien broodjes döner aangeprezen als lamsvlees, en vond slechts één exemplaar dat 100% lam bevatte, terwijl de meeste een mengsel van lams- en rundvlees waren. Ook bestonden sommige voor 100% uit ander vlees: rund, kip, kalkoen en zelfs varkensvlees.^[4]

In april 2024 diende de Turkse federatie van kebabproducenten, Udofed, een aanvraag in bij de EU om döner kebab te erkennen als traditionele specialiteit om het een beschermende status te geven, wat als gevolg heeft dat dan strengere voorschriften gelden voor de bereiding van döner. Udofed was namelijk ontevreden over de kwaliteit van de döner kebab die Europa verkocht werd.^[2]^[3] Het plan stuitte op kritiek van een aantal Europese landen, waarvan het meest van Duitsland. Uiteindelijk werd de aanvraag door Turkije zelf ingetrokken.^[5]