Cor Gorter

Cor Gorter
Persoonlijke gegevens
Titelatuur/graad doctoraatBewerken op Wikidata
Geboortedatum 14 augustus 1907Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats UtrechtBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 30 maart 1980Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats LeidenBewerken op Wikidata
Beroep natuurkundige,[1] academisch docent[2]Bewerken op Wikidata
Lid van Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen, American Academy of Arts and Sciences, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Amerikaanse Nationale Wetenschapsacademie, Amerikaanse Filosofische SociëteitBewerken op Wikidata
Academische achtergrond
Alma mater Universiteit LeidenBewerken op Wikidata
Promotor(s) Wander de HaasBewerken op Wikidata
Wetenschappelijk werk
Prijzen en erkenningen doctor honoris causa van de Universiteit van Grenoble (1955),[3] eredoctoraat van de Universiteit van Parijs (1963),[4] Fritz London Memorial Prizes (1966)[5]Bewerken op Wikidata
Dbnl-profiel

Cornelis Jacobus (Cor) Gorter (Utrecht, 14 augustus 1907Leiden, 30 maart 1980) was een Nederlands experimenteel en theoretisch natuurkundige. Hij ontdekte onder meer de paramagnetische relaxatie en was een pionier in de natuurkunde van lage temperaturen.

Opleiding en loopbaan

Hij ging naar school in Den Haag en studeerde natuurkunde in Leiden. In 1932 promoveerde hij op het proefschrift Paramagnetische Eigenschaften von Salzen bij Wander de Haas. Hij werkte bij Teylers Stichting in Haarlem (1931-1936) en als lector aan de Universiteit Groningen (1936-1940), voor hij Pieter Zeeman opvolgde als gewoon hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. In 1946 keerde hij terug naar Leiden om W.H. Keesom op te volgen en na 1948 ook De Haas. In 1946 werd hij benoemd tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Tot zijn pensionering in 1973 bleef hij directeur van het Kamerlingh Onnes Laboratorium. Cor Gorter overleed in Leiden in 1980.

Werk

In 1936 ontdekte hij de paramagnetische relaxatie en miste hij de ontdekking van de kernspinresonantie, zoals Van der Waals beschreef.[6]

Met Hendrik Casimir bedacht hij een model met twee vloeistoffen ter verklaring van supergeleiding met thermodynamica en Maxwelltheorie. Casimir beschreef hun samenwerking in een van zijn boeken.[7] Het "Gorter-model" voor een tweede-orde faseovergang stamt uit dezelfde tijd, evenals de verklaring van het Senftleben-Beenakker effect (verandering van de viscositeit en warmtegeleiding van paramagnetisch gas in een magnetisch veld).

Na de oorlog werkte hij onder meer aan vloeibaar helium II en bedacht hij de theorie van wat nu bekendstaat als Coulombblokkade, de toename van de elektrische weerstand in metalen films bij lage temperaturen.

Prijzen

  • Fritz London Award 1966 voor zijn uiteenlopende bijdragen aan de natuurkunde van lage temperaturen. Zijn aanvaardingsrede bespreekt de ontdekkingen die hij misliep.[8]

Publicaties

  • vele wetenschappelijke artikelen
  • boek Paramagnetische relaxatie, Leiden, november 1946
  • Progress in Low Temperature Physics, zes delen onder zijn eindredactie

Referenties

  1. Gemeinsame Normdatei; geraadpleegd op: 25 juni 2015.
  2. Leidse Hoogleraren; geraadpleegd op: 19 juni 2019; Leidse Hoogleraren-identificatiecode: 1075.
  3. https://archive.org/details/sim_journal-officiel-de-la-republique-francaise_1955-05-13_114/page/4770/mode/2up.
  4. Notre équipement actuel répond tout au plus au Paris de 1950 déclare le recteur Roche. Le Monde 22 (8 november 1963).
  5. https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/low-temperature-physics/c5-awards/#commission.
  6. (en) Waals, J.H. van der (1996). "Gorter's footprints on the trail that led to magnetic resonance". Encyclopedia of Nuclear Magnetic Resonance 1. Wiley. p. 677.
  7. (en) Hendrik Casimir over Gorter. Gearchiveerd op 11 januari 2022.
  8. (en) "Bad luck in attempts to make scientific discoveries". Gearchiveerd op 20 maart 2022.

Bronnen