Blauw-blauw
Voor de politieserie, zie Blauw blauw.
| Blauw-blauw IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2016) | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||||||||||||
| Mannelijke C. murinus te Westpunt. | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Cnemidophorus murinus Laurenti, 1768 | ||||||||||||||
.jpg) | ||||||||||||||
| Vrouwelijke C. murinus in het Christoffelpark. | ||||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||
Blauw-blauw op  Wikispecies | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
De Blauw-blauw (Papiaments: Blòblò, Lagadishi) (Cnemidophorus murinus) is een hagedissensoort van het geslacht der renhagedissen (Cnemidophorus ) dat behoort tot de Tejuhagedissenfamilie (Teiidae). De Blauw-blauw is endemisch op de eilanden Curaçao en Klein Curaçao.[2]
Beschrijving
De Blauw-blauw heeft een spitse kop, een langwerpig lichaam en een lange, dunne staart. De kleur en tekening van de mannetjes verschilt sterk van die van de vrouwtjes en van de jongen. Het lichaam van de mannetjes is grijsbruin van kleur, met rijen witte of felblauwe stippen. Kenmerkend zijn de blauwe kop en de blauwgroene poten en staart. De vrouwtjes en de jongen zijn geheel bruin en dragen minder stippen.
Doordat het uiterlijk van de mannetjes sterk verschilt van dat van de vrouwtjes en de jongen, lijkt het alsof het om verschillende soorten gaat. Om deze reden hebben de hagedissen in de lokale, Papiamentse taal verschillende namen gekregen: Blòblò voor de mannetjes en Lagadishi voor de vrouwtjes en de jongen.
Hoewel de meeste renhagedissensoorten voornamelijk insectivoren of omnivoren zijn, is de Blauw-blauw primair een herbivoor.[3] Het plantaardige dieet wordt soms aangevuld met aas en kleine ongewervelden, zoals insecten.
De Blauw-blauw is een bodembewoner. Hij is overdag actief. Hij houdt van warmte en is vaak in de volle zon te vinden. De hagedis leeft in droge bosgebieden en struikvegetaties en op rotsachtig terrein, waar kieren en spleten zijn schuilplaatsen vormen. Daarnaast wordt de Blauw-blauw veelvuldig waargenomen in de buurt van menselijke bewoning, waar hij profiteert van alternatieve voedselbronnen. Op het onbewoonde eiland Klein Curaçao is waargenomen dat de Blauw-blauwpopulatie zich dichtbij menselijke bezoekers waagt om voedsel te zoeken.[4]
De mannetjes hebben een eigen territorium. Daarin dulden ze vrouwtjes en jongen, maar andere volwassen mannetjes worden fel verjaagd, waarbij de hagedissen hard achter elkaar aanrennen. De hagedis is eierleggend. Het vrouwtje begraaft de eieren in een ondiep hol. De eieren komen vervolgens uit met behulp van de warmte van de zon.
De Blauw-blauw vertoont armzwaaigedrag, waarbij de voorpoten een cirkelvormige beweging maken. Uit onderzoek is niet gebleken dat dit gedrag een sociale functie heeft, maar waarschijnlijk enkel wordt vertoond in reactie op naderende mensen die de hagedis mogelijk als roofdieren beschouwt.[2]
Het suffix murinus in de wetenschappelijke naam van de hagedis, is een afgeleide van het Latijnse woord mus, muris, dat 'muis' betekent. Waarschijnlijk heeft de Blauw-blauw deze naam gekregen vanwege de grijsbruine kleur, of omdat de hagedis bij dreigend gevaar snel wegrent.[5]
Verspreiding
De renhagedis komt algemeen voor op de eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao (de ABC-eilanden). Op ieder eiland leeft een eigen soort, die daar endemisch is.[2]
Tot 2010 werd aangenomen dat Cnemidophorus murinus twee ondersoorten kende: de Bonaireaanse renhagedis (C. murinus ruthveni) en de Curaçaose renhagedis of Blauw-blauw (C. murinus murinus).[6] Inmiddels is vastgesteld dat de Bonaireaanse renhagedis een eigen soort vormt.[3][7][8] Sindsdien kent elk van de ABC-eilanden zijn eigen renhagedissensoort:
- Cnemidophorus arubensis, de Arubaanse renhagedis (Papiaments: Blousana of Kokodo), endemisch op Aruba;
- Cnemidophorus ruthveni, endemisch op Bonaire en Klein Bonaire;
- Cnemidophorus murinus, de Blauw-blauw, endemisch op Curaçao en Klein Curaçao.
De Blauw-blauw is een van de meest voorkomende reptielen op Curaçao en Klein Curaçao. De hagedissen zijn niet beschermd en worden niet bedreigd.
De Blauw-blauwpopulatie op Klein Curaçao wordt soms wel beschouwd als een aparte populatie, omdat de grootte, het kleurenpatroon en het niveau van seksueel dimorfisme verschilt van de Curaçaose populatie. De populatie op Klein Curaçao is kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Dit heeft te maken met het kleine leefgebied: een eiland ter grootte van 1,2 km², dat nergens hoger reikt dan ongeveer 2 meter boven zeeniveau.[4]
Externe links en referenties
- De Boer, B.A., De Haseth-Bolivar, C. (2008). Onze Dieren, 2e herziene druk. Schuttersmagazijn BV, p. 36-37. ISBN 99904-0-397-X.
- Carmabi, Informatieblad hagedissen (11 september 2020). Gearchiveerd op 4 november 2025. Geraadpleegd op 30 oktober 2025.
Noten en/of referenties
- ↑ (en) Blauw-blauw op de IUCN Red List of Threatened Species.
- 1 2 3 (en) Senter, Philip J. (2024). Social display in the Curaçao Whiptail (Cnemidophorus murinus Laurenti). Caribbean Herpetology (94): 1-4. DOI:https://doi.org/10.31611/ch.94.
- 1 2 (en) Senter, Philip J. (2024). Diet and foraging in the Curaçao Whiptail, Cnemidophorus murinus (Laurenti, 1768). Caribbean Herpetology (93): 1-3. DOI:https://doi.org/10.31611/ch.93.
- 1 2 (en) van Buurt, G. (2016). Cnemidophorus murinus (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016. IUCN Red List 2016. DOI:10.2305.
- ↑ Reptile-Database.cz, Cnemidophorus murinus (LAURENTI, 1768). Gearchiveerd op 4 november 2025. Geraadpleegd op 30 oktober 2025. Zie sectie Etymology.
- ↑ Doordat beide hagedissen tot 2010 werden beschouwd als dezelfde soort en voornamelijk onderzoek is gedaan naar de Bonaireaanse renhagedis (Cnemidophorus ruthveni), is verhoudingsgewijs minder wetenschappelijk onderzoek beschikbaar met betrekking tot de Blauw-blauw. Zie: (en) Senter, Philip J. (2024). Social display in the Curaçao Whiptail (Cnemidophorus murinus Laurenti). Caribbean Herpetology 0 (94): 1-4. DOI:https://doi.org/10.31611/ch.94.
- ↑ Reptile-Database.cz, Cnemidophorus murinus (LAURENTI, 1768). Gearchiveerd op 4 november 2025. Geraadpleegd op 30 oktober 2025. Zie sectie Comment.
- ↑ (en) Ugueto, Gabriel N., Harvey, Michael B. (2010). Southern Caribbean Cnemidophorus (Squamata: Teiidae): Description of New Species and Taxonomic Status of C. murinus ruthveni Burt. Herpetological Monographs 2010 (24): 111-148. DOI:10.2307/41058257.