Clarisse Heilbron
| Clarisse Heilbron | ||||
|---|---|---|---|---|
| Algemene informatie | ||||
| Geboortedatum | 10 december 1868 | |||
| Geboorteplaats | Paramaribo | |||
| Overlijdensdatum | 23 oktober 1949 | |||
| Overlijdensplaats | Philadelphia | |||
| Werk | ||||
| Beroep | fotograaf | |||
| Werkplaats | Paramaribo | |||
| De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken. | ||||
| ||||
Clarisse (of Clarissa) Philippina Heilbron (Paramaribo, 10 december 1868 - Philadelphia (Pennsylvania), 23 oktober 1949) was een Surinaams fotograaf. Ze was de eerste vrouw in Suriname die een eigen fotostudio opende.[1][2]
Biografie
Privéleven
Clarisse Heilbron was de dochter van Anna Margaretha Wolf en Philippus Heilbron. Toen Clarisse werd geboren waren haar ouders niet getrouwd. Bij de voltrekking van het huwelijk van haar ouders op 15 februari 1882 werd Clarisse erkend en werd haar achternaam gewijzigd van Wolf in Heilbron.[3] Op 18 oktober 1893 trouwde Heilbron met de lokale industrieel Abraham Moses (Alexander) Salomons. Het huwelijk eindigde in 1898 in een echtscheiding.[2] Daarna vertrok zij naar New York.[4] Ze trouwde met de Britse consul-generaal in Philadelphia, Hugh Charles Barnes. Het echtpaar kreeg twee kinderen. Clarissa Philippina Barnes-Heilbron stierf op 23 oktober 1949 in Philadelphia.[1]
Werkzaamheden
Heilbron opende haar fotostudio op 26 augustus 1889 aan de Keizerstraat B 214. In de aankondiging van de opening staat dat zij een aanvang zal maken met het vervaardigen van Photographie en Craijon Portretten.[5] Dit is een speciale techniek waarbij een lichte versie van een afgedrukte foto wordt geretoucheerd met houtskool en met pasteltinten wordt ingekleurd.[1]
Henrique A. Siza, een collega-fotograaf, vestigde in november 1890 zijn atelier in haar zaak. Heilbron heropende haar portretstudio in 1891, na het vertrek van Siza naar het buitenland.[2]
Ze plaatste personeelsadvertenties in de Nieuwe Surinaamsche courant van 3 juli 1892 en de West-Indiër van 23 oktober 1892 voor een jongeling en een jonge dame, enigszins bekend met tekenen uit de vrije hand. Zij werden waarschijnlijk ingezet voor het retoucheren van de foto’s.[6]
Twee weken na haar huwelijk met Alexander Salomons in 1893 bood Heilbron de fotostudio te huur aan. Fotograaf F.H. Murray die eerder door Heilbron werd ingehuurd om de buitenopnamen te verzorgen, vestigde in maart 1894 zijn eigen studio in het atelier van zijn voormalige werkgever.[2]
Heilbron was de eerste vrouwelijke fotograaf in Paramaribo. Andere vrouwelijke fotografen die rond de eeuwwisseling actief waren in Suriname zijn: Augusta en Anna Curiel, mejuffrouw J.C.P. van Polen Hulleman, weduwe C.R. Fock van Coppenaal en Anna Horst-Andres-Grimm.[7]
Wegens vertrek uit de kolonie bood Heilbron haar bezittingen op 9 januari 1899 te koop aan. Het betreft het erf en de gebouwen van het voormalige gebouw van de Koloniale Staten op de hoek van het Kerkplein en de Heerenstraat en het erf en de gebouwen aan de Keizerstraat waar haar studio gevestigd was.[8] Haar kostbare studio camera is terechtgekomen bij kunstschilder, dichter en fotograaf George Gerhardus Theodorus Rustwijk.[9]
Werk
Er zijn weinig foto’s van Heilbron opgenomen in openbaar toegankelijke collecties. Van drie foto’s is de bewaarplaats bekend. De foto’s zijn op karton geplakt met de naam van haar studio: Clarissa Heilbron.
- Het Rijksmuseum in Amsterdam bezit een geretoucheerde portretfoto uit 1891 van de gouvernementsgeneesheer te Paramaribo Jacob Evert Wesenhagen.[10]
- In de collectie Buku - Bibliotheca Surinamica bevindt zich een kabinetsfoto (ca. 1895) die (vrijwel zeker) gemaakt is van Elisabeth Dutier, een drankverkoopster bij het leger met de bijnaam ‘Matrozen Bet’.[11]
- De Stichting Surinaams Museum bezit een ongedateerde foto met het portret van een baby in een mand.[12]
Bronnen en referenties
- Bronnen
- Groeneveld, Anneke (1990). Fotografie in Suriname 1839-1939. Museum voor Volkenkunde, Rotterdam. ISBN 9065790659.
- Haarnack, Carl, Eveline Sint Nicolaas en Garrelt Verhoeven (2025). Suriname in beeld. Fotografie in Suriname 1845-1975. Terra, Amsterdam. ISBN 9789059960435.
- Referenties
- 1 2 3 Haarnack 2025, p. 99.
- 1 2 3 4 Groeneveld 1990, p. 90.
- ↑ Geboorteakte Clarisse Philippine Wolf. Nationaal Archief Suriname (12 december 1868). Geraadpleegd op 1 januari 2026.
- ↑ Kabel Telegram New York. De Surinamer (27 oktober 1901). Geraadpleegd op 3 januari 2026.
- ↑ Photographie en Craijon portretten. De West-Indiër (28 augustus 1889). Geraadpleegd op 3 januari 2026.
- ↑ Leurs, Gloria (2019), 'Vroege fotografen in Suriname', in: Lucia Nankoe en Jean Jacques Vrij (ed.), Trouwportretten - Surinaamse voorouders in beeld. Album 1846-1950, In de Knipscheer, Haarlem. ISBN 9789062656776. Geraadpleegd op 1 januari 2026.(Eerder verschenen in Mededelingen van het Surinaams Museum 42 (1986)
- ↑ Henna Guicherit, De koto is hier om te blijven. Women’s Rights Centre Suriname (10 januari 2024). Geraadpleegd op 1 januari 2026.
- ↑ Openbare Verkooping. Nieuwe Surinaamse courant (8 januari 1899). Geraadpleegd op 3 januari 2026.
- ↑ Groeneveld 1990, p. 35.
- ↑ Clarissa Heilbron, Portret van Jacob Evert Wesenhagen. Rijksmuseum (1891). Geraadpleegd op 3 januari 2026.
- ↑ Haarnack 2025, p. 101.
- ↑ Clarissa Heilbron, Portret van baby in mand. Stichting Surinaams Museum. Geraadpleegd op 3 januari 2026.