Circumventriculair orgaan

Grays figuur 734: Schematische weergave van het ventrikelstelsel in de menselijke hersenen. Circumventriculaire organen hoofdzakelijk rondom de derde ventrikel en vierde ventrikel

Een circumventriculair orgaan (CVO) is een orgaan rond de rand van het ventrikelstelsel van de hersenen dat gefenestreerde haarvaten heeft, waardoor ze buiten de bloed-hersenbarrière vallen. Ze hebben gespecialiseerd ependym (tanycyten), gespecialiseerd subependymaal weefsel. De vaten van circumventriculaire organen hebben in tegenstelling tot de andere hersenstructuren endotheel met poriën.

Ze hebben als een van de weinige plekken in de hersenen een onvolledige bloed-hersenbarrière. Hierdoor kunnen neuronen in de circumventriculaire organen direct de concentratie van verschillende stoffen in het bloed, in het bijzonder peptidehormonen, waarnemen.

Deze organen zijn uitscheidingsorganen[1] of actieplaatsen voor verschillende hormonen, neurotransmitters en cytokinen.

Soms worden ze ingedeeld naar uitscheidings- of waarnemingsorgaan.[2]

Circumventriculaire organen zijn:

Ook de plexus chorioides wordt wel tot de circumventriculaire organen gerekend.