Christian Ferdinand Schiess

Christian Ferdinand Schiess (Burgdorf (Kanton Bern), 7 april 1856 – Angola, 14 december 1884) was een Zwitsers militair, onderscheiden met het Victoria Cross, de hoogste onderscheiding voor dapperheid en moed in het zicht van de vijand die kan worden toegekend aan de Britse en Commonwealth-strijdkrachten.

Schiess was 22 jaar oud toen hij korporaal was in het Natal Native Contingent, Zuid-Afrikaanse strijdkrachten tijdens de Zoeloe-oorlog. Op 22 januari 1879 raakte hij betrokken bij de Slag bij Rorke's Drift in Natal. Schiess was een paar dagen eerder gewond geraakt aan zijn voet. Niettemin getuigde hij van grote moed toen het garnizoen zich had teruggetrokken tot de binnenste verdedigingslinie en de Zoeloes de verdedigingsmuur van meelzakken bezetten die door de Britten was achtergelaten. Hij kroop, zonder daartoe een bevel te hebben gekregen, langs de muur en slaagde erin drie Zoeloes te doden alvorens terug te keren naar de binnenste verdedigingslinie.^[1]

Schiess diende vooreerst in het Franse leger, voordat hij vertrok vanuit de haven van Hamburg naar Oos-Londen in Zuid-Afrika in 1877. Hij meldde zich vrijwillig aan en diende in de 9e Grensoorlog. Kolonel Durnford benoemde hem tot korporaal in het 2e Bataljon, Natal Native Contingent. Door zijn slecht passende laarzen belandde hij op 22 januari 1879 in het ziekenhuis van Rorke's Drift. Na veel druk van militair hogerhand werd hij beloond met het Victoria Cross als de eerste soldaat die dienstdeed bij de Zuid-Afrikaanse strijdkrachten. Schiess kreeg de onderscheiding van Sir Garnet Wolseley tijdens een speciale optocht in Pietermaritzburg op 3 februari 1880.

Na de ontbinding van deze vrijwillige strijdkrachten vond hij echter geen ander werk. In 1884 werd hij gevonden in de straten van Kaapstad en hij leed aan ondervoeding en verwaarlozing. Leden van de Koninklijke Marine vonden hem, gaven hem te eten en boden hem een overtocht naar Engeland aan. Hij aanvaardde dit, maar werd tijdens de reis ernstig ziek. Hij stierf op 14 december 1884, 28 jaar oud, terwijl hij aan boord was van een schip voor de kust van Angola. Schiess stierf in armoede aan boord van de Serapis, die op weg was naar Engeland.

Hij was niet in staat werk te vinden in Zuid-Afrika, zelfs niet bij de Britse autoriteiten. Het was wat men later over hem zei, dat hij betrokken was bij de Slag bij Rorke's Drift, en dat hij inderdaad een Victoria Cross had verdiend, dat de mannen die hij toen kende een andere houding jegens hem aannamen, doch het was te laat. Zijn stoffelijk overschot werd plechtig begraven op zee, op ongeveer 13°OOZ/07° 24 W. Het is onbekend of er sprake was van een portret of foto van korporaal Schiess. Volgens sommigen heeft Lady Elizabeth Butler (1846-1933) bij het schilderen van Rorke's Drift aangetoond dat hij aan de linkerzijde lag tegen de meelzakken aan.

Zijn Victoria Cross wordt tentoongesteld in het Nationaal Legermuseum te Chelsea, Engeland.

• Cpl. Christian Ferdinand Schiess (biografie)
• Discussion that Schiess is depicted in Lady Elizabeth Butler's 1879 painting The Defense of Roarke's Drift
• Lady Elizabeth Butler (1846-1933): Celebrating Victoria's "little wars" (Schilderij)