Caroline von Brandenstein
| Caroline von Brandenstein | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Caroline Elisabetha Cordula von Brandenstein | |||
| Geboortedatum | 27 maart 1757 | |||
| Geboorteplaats | Engelberg (Winterbach) | |||
| Overlijdensdatum | tussen 1805 en 1816 | |||
| Overlijdensplaats | Berlijn (?) | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | componist,[1] dichter[1] | |||
| Werken | ||||
| Genre(s) | poëzie | |||
| ||||
Caroline Elisabetha Cordula von Brandenstein (Engelberg, 27 maart 1757 - Berlijn (?), na 1805),[2] ook bekend als Charlotte von Brandenstein en Caroline von der Lühe, was een Duitse componiste, dichteres en salonhoudster. Ze heeft zich vooral gewijd aan het schrijven van gedichten; van haar muziek is slechts een vioolsonate bekend.
Levensloop
Caroline was de dochter van Johann August von Brandenstein, kamerheer van de hertog van Württemberg, en Maria Magdalena Ernestina.[3] Ze woonde in haar jeugdjaren in Ludwigsburg en Mannheim en kreeg muziekonderwijs van Georg Joseph Vogler.
Eerste publicaties
In 1774 werden twee gedichten van Caroline uitgegeven in Der Teutsche Merkur.[4] In 1780 verscheen een vioolsonate met pianobegeleiding van Caroline in Voglers publicatie Betrachtungen der Mannheimer Tonschule. Ook als dichteres liet zij weer van zich spreken dankzij publicaties van haar gedichten in tijdschriften als Almanach der deutschen Musen en Mannheimer Schreibtafel. Enkele van haar gedichten werden op muziek gezet door componisten als Carl Friedrich Zelter, Friedrich Heinrich Himmel en Hans Georg Nägeli.
Salon te Gotha
Rond 1780 trouwde Caroline met de jurist en ambtenaar Joachim Friedrich Ernst von der Lühe. Hij werkte aan het hof in Gotha, waar het echtpaar vervolgens ging wonen. Joachim was vrijmetselaar en beschikte over een netwerk van kunstenaars en intellectuelen. Caroline maakte van hun woonhuis een salon waar kunstenaars en filosofen elkaar ontmoetten, geheel in de geest van de Verlichting. Tot hun gasten behoorden onder anderen Johann Wolfgang von Goethe, Sophie de la Roche, Elise von der Recke en Wilhelm von Humboldt. De avondbijeenkomsten werden beschouwd als legendarisch; er werd gemusiceerd en voorgelezen en de avonden werden druk bezocht.
In 1805 gaf Christoph August Tiedge een bundel uit met gedichten van Elise von der Recke. In deze bundel waren ook drie gedichten van Caroline opgenomen. In het voorwoord wijdde Tiedge enkele vriendelijke woorden aan Carolines talent. In 1816 volgde een heruitgave van de bundel.
Overlijden
Caroline verbleef op het eind van haar leven in Mecklenburg en Berlijn. Vermoedelijk is zij ook in Berlijn overleden. Haar sterfdatum is onbekend gebleven, maar ligt tussen 1805 en 1816, de twee publicatiedatums van Tiedges dichtbundel: uit het voorwoord van de uitgave van 1816 blijkt namelijk dat Caroline inmiddels was overleden.
Caroline en Joachim kregen drie dochters: Charlotte, Louise en Dorothee.
Werken
De enige muziekcompositie van Caroline von Brandstein betreft de vioolsonate uit 1780. Er zijn van haar vooral gedichten bekend, maar desondanks werd ze in de muziekliteratuur tot in de 19e eeuw omschreven als componiste.
- (de) Scherf, Joachim (4 maart 2020). Nacht aus Licht: 526 geistliche Abendlieder und -gedichte aus 5 Jahrhunderten. BoD – Books on Demand, p. 301. ISBN 978-3-7504-7001-9.
- (de) Wenzel, Silke, Caroline von Brandenstein. MUGI (2012/2017). Geraadpleegd op 21 december 2025.
- 1 2 Catalogus van de Nationale Bibliotheek van Duitsland; geraadpleegd op: 10 juni 2020; GND-identificatiecode: 142418579.
- ↑ Ook 10 september 1757 wordt als geboortedatum genoemd. Zie onder andere Landeskunde Entdecken Online.
- ↑ (de) Brandenstein Caroline von - Detailseite - LEO-BW. Landeskunde Entdecken Online. Geraadpleegd op 21 december 2025.
- ↑ (en) Dawson, Ruth P., Christoph Martin Wieland (pdf) p. 231 (1983).