Carl Rütti
Carl Rütti (Fribourg, 24 maart 1949) is een Zwitsers componist, organist en pianist.
Levensloop
Rütti groeide op in Zug en kreeg pianolessen bij Cécile Hux. Na zijn basisopleiding aan de "Stiftsschule Engelberg" studeerde hij aan de Hochschule für Musik und Theater Zürich muziektheorie, contrapunt, fuga, bij Sava Savoff piano en bij Erich Vollenwyder orgel. In 1975 studeerde hij af met de diploma's in beide hoofdvakken (piano en orgel).
In 1976 volgde een studiejaar te Londen aan het Royal College of Music bij onder andere Kendall Taylor en Richard Latham. Onder de indruk van de Engelse koortraditie begon hij veelstemmige koorwerken te schrijven en als componist werkzaam te worden.
Na zijn terugkomst werd hij docent aan de Hochschule für Musik und Theater Zürich en organist in het plaatsje Oberägeri. Verder was hij bezig met composities en werkte ook als orgel- en pianosolist. In 1981 werden door de BBC Singers radio opnames gemaakt. Sindsdien heeft hij regelmatig compositieopdrachten. In 1999 werd tijdens de bekende Promenadeconcerten in Londen het werk Alpha et Omega wereldwijd uitgezonden. In de King’s College Chapel in Cambridge werd voor het kerstfeest in 2000, 2002 en 2004 een carol van hem uitgevoerd.
Voor het Europees Brassband Kampioenschap in 2001 in Montreux schreef hij het verplichte werk voor de hoogste divisie met de titel Montreux Wind Dances. In 2005 werd hij met de Anerkennungspreis van het kanton Zug onderscheiden. In 2006 ging het oratorium Zu Babel ein Turm op een tekst van Ulrich Knellwolf en de toneelmuziek voor het stuk Haus der neuen Schöpfung (tekst: Silja Walter) tijdens het 175-jaar jubileum van de concertkoor Solothurn in première. In 2008 werd het musical NIKKI, die hij samen met zijn zoon Tobias Rütti geschreven heeft, voor het eerst uitgevoerd.
Composities
Werken voor orkest
- 1986: Das Gold der Sonne, muzieksprookje voor spreker en orkest - tekst: B. van Dongen-Rütti
- 1986: Franziskus, voor orkest
- 1987: Concert, voor alpenhoorn en strijkorkest
- 1994: Panta Rhei, voor orkest
- 1996: Jig, voor strijkorkest (opdracht van de Festival Strings Luzern)
- 2002: Aegeri-Suite, voor orkest
- Passacaglia
- Jig
- Siciliano
- Tänzli
- Nüssler
- 2003: Dursli und Babeli, een presentatie van muziekinstrumenten op de basis van een Zwitsers lied voor 2 blokfluiten, dwarsfluit, klarinet, altsaxofoon, fagot, hoorn, trompet, trombone, eufonium (of tuba), slagwerk, harp, 2 gitaren, piano, accordeon, klavecimbel, violen, altviolen, cello's, contrabas en zang
- 2004: Zäme - Melodie und 13 Variationen, in verschillende bezettingen
Concerten voor instrumenten en orkest
Werken voor harmonieorkest en brassband
- 1974: Captain, mars voor harmonieorkest
- 1985: rev.2002 Emmaus, concert voor piano solo en harmonieorkest
- 1990: Blackbird in concert, voor harmonieorkest (verplicht werk in de hoogste afdeling harmonie voor het Eidgenössische Musikfest Lugano in 1990)
- 1999: Cher (Obwaldner Sprüche), voor voorzanger en brassband
- 2001: Metamorphosis, voor eufonium solo en harmonieorkest (of brassband)
- 2001: Montreux Wind Dances, voor brassband (verplicht werk in de hoogste divisie voor de Europese Brassband Kampioenschappen in 2001 in Montreux)
- Baumtanz
- Seetanz
- Feuertanz
- 2004-2005: Phoenix, voor brassband
- 2004-2005: Die goldenen Zwanziger - Hommage à Heinrich Danioth, voor sopraan en brassband
- Winter-Einsamkeit
- Tyflä
- Am See
- 2005: Ground, voor harmonieorkest
- Jona mitenand, voor gemengd koor en harmonieorkest - tekst: Claudia Murer-Rusterholz
Missen, oratoria en gewijde muziek
- 1974: Vater unser Onzevader, voor gemengd koor
- 1980: Wach auf, voor gemengd koor
- 1982: Magnificat, voor sopraan, alt, tenor, bas en 10-stemmig gemengd koor (opdracht van "Radio de la Suisse romande")
- 1982: Salve Regina, voor vierstemmig knappen- of vrouwenkoor en orgel
- 1982-1984: Missa angelorum, voor 11-stemmig gemengd koor (oorspronkelijk als "Missa brevis" gecomponeerd)
- 1982/1992: Nunc dimittis, voor sopraan, alt, tenor, bas en 10-stemmig gemengd koor
- 1984: Tag des Heiligen Bruder Klaus - Mein Herr und mein Gott, voor sopraan, tenor, samenzang, gemengd koor en acht blazers (ook: een versie met orgel) - tekst: Nicolaas van Flüe
- 1985: Jugendmesse, voor samenzang en instrumenten (variabele bezetting) - tekst: B. Schibli
- 1987: Ingenbohler-Messe (Sr. R.-P. Venzin/ Mutter Th. Scherer/ Franz v. Assisi), voor sopraan, mezzosopraan, alt, vierstemmig vrouwenkoor, samenzang, orgel en orkest
- 1989: Michaels-Vesper, voor sopraan, tenor, gemengd koor, samenzang, orgel en orkest
- 1990: Don Bosco-Messe, voor gemengd koor, samenzang, orgel (of piano) en slagwerk - tekst: Don Bosco, B. Schibli
- 1991: Baarer Weihnachtsoratorium, voor tenor, 14-stemmig gemengd koor, 3 acteuren, blazers, harp en altviool - tekst: S. Walter
- 1991: Vater unser Onzevader, voor vierstemmig gemengd koor, samenzang en orgel
- 1991-1992 O magnum mysterium, voor 13-stemmig gemengd koor
- 1992: Die Sterndeuter, voor sopraan, tenor, zesstemmig gemengd koor, instrumentaal ensemble, 3 koperblazers - tekst: B.van Dongen-Rütti
- 1992: Peter und Paul-Messe, voor vierstemmig gemengd koor, samenzang, orgel, 4 koperblazers, pauken - tekst: B. Schibli naar teksten van Petrus en Paulus
- 1993: Ave Maria, voor vierstemmig gemengd koor en orgel
- 1994: Lieder der Liebe (Koning Salomo), voor 14-stemmig gemengd koor en cello
- 1995: Bergpredigt, voor achtstemmig gemengd koor en orgel
- 1995: Verena die Quelle, oratorium voor 16-stemmig gemengd koor en zes instrumentalisten - tekst: Silja Walter
- 1996: Ave Maris Stella, voor 8-stemmig gemengd koor
- 1996: Sonnengesang (Zonnelied) (Franciscus van Assisi), voor achtstemmig gemengd koor en orgel
- 1996: Three Carols, voor gemengd koor en koperkwintet
- I wonder as I wander
- O little town of Bethlehem
- My dancing day
- 1997: St Peter and St Paul, voor gemengd koor en orgel (opdracht van de Norwich Cathedral Choir)
- 1997: Exodus Messe, voor gemengd koor, samenzang, orgel, 2 trompetten, trombone (of 2 violen en cello) - tekst: Silja Walter
- 1997: Veni Creator Spiritus, voor 40-stemmig gemengd koor
- 1997-1998 Stabat Mater, voor sopraan, mezzosopraan, alt, tenor, bas, twee koren, cello en strijkkwartet (opdracht van de English Baroque Choir)
- 1999: 2 Liturgische Gesänge, voor samenzang, gemengd koor en orgel
- Deinen Tod...
- Durch ihn...
- 1999: Ave Generosa, voor sopraan, alt, tenor, bas, twee koren (SSAATTBB+SSAATTBB) en orgel - tekst: Hildegard van Bingen
- 1999: Golgota Psalm, voor sopraan solo, brassband en orgel - tekst: Psalm 22
- 1999-2004: Christus Lebensbaum, voor solisten, gemengd koor, samenzang en orgel - tekst: Pater Eugen Bollin (OSB)
- 2000: A Blessing, voor gemengd koor en orgel - tekst: Jesaja)
- 2000: Till Earthly Passions Turn, voor sopraan, sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, 3 trompetten, harp, slagwerk en strijkorkest - tekst: Bijbel, William Butler Yeats, Rainer Maria Rilke, Hymne "Down Ampney" van Ralph Vaughan Williams
- 2000: Mess-Gesänge zu Pfingsten, voor gemengd koor, samenzang, orgel, 4 koperblazers en strijkers
- 2001: Kostet und seht, voor gemengd koor en orgel - tekst: Psalm 34,9
- 2001: Solothurner Kreuzweg, voor sopraan, alt, tenor, bas, gemengd koor, orkest (dwarsfluit, hobo, klarinet, fagot, 2 trompetten, 2 hoorns, harp, slagwerk en strijkers) en orgel - tekst: Silja Walter naar schilderijen van Maria Hafner
- 2002: Alma Redemptoris Mater, voor sopraan, alt, tenor en achtstemmig gemengd koor - tekst: gregoriaans Marien-Hymne
- 2002: Auf, ihr Hirten, von dem Schlaf, naar een traditioneel kerstlied uit het kanton Wallis voor hoge stemmen (SSA) en orgel
- 2002: Im silbernen Wassergrund, voor gemengd koor en orgel - tekst: Silja Walter
- 2002: Noël, het kerstverhaal met kerstliederen in de vier Zwitserse talen (Duits, Frans, Italiaans en Reto-Romaans) voor sopraan, tenor, kinderkoor, gemengd koor, harp, orgel en brassband
- 2002: Peter und Paul-Messe, in vijf delen voor gemengd koor, samenzang en harmonieorkest - tekst: B. Schibli naar teksten van Petrus en Paulus
- 2003: Fries der Lauschenden, voor unisono koor en orgel - tekst: Silja Walter tot monumenten van Ernst Barlach
- 2004: Effata, voor gemengd koor en orgel - tekst: Carl Rütti
- 2006: Aus tiefer Not, voor achtstemmig gemengd koor - tekst: Maarten Luther
- 2006: Zu Babel ein Turm, oratorium in 11 delen, voor sopraan, alt, tenor bas, groot gemengd koor en orkest - tekst: Ulrich Knellwolf
- 2006: Kontemplation, voor 20-stemmig gemengd koor - tekst: Silja Walter
- 2007: Requiem, voor sopraan, bariton, twee gemengd koren, strijkorkest, harp en orgel
Muziektheater
Musical
| Voltooid in | Titel | Uitvoeringen | Première | Libretto | Verdere liedteksten | Choreografie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2008 | NIKKI | 29 augustus 2008, Zug |
Toneelmuziek
- 2006: Haus der neuen Schöpfung - tekst: Silja Walter
Werken voor koren
- 1976-1978: Buch der Bilder, zeven motetten voor solisten en 10-stemmig gemengd koor - tekst: Rainer-Maria Rilke
- 1986: Zwei Gesänge, voor gemengd koor - tekst: Friedrich Hebbel en Else Lasker-Schüler
- 1989: Cher (Obwaldner Sprüche), voor gemengd koor, jeugdkoor, voorzanger, groot orkest
- 1990: Sommernacht, voor gemengd koor en strijkorkest - tekst: G. Keller
- 1991: The moon, voor 10-stemmig gemengd koor - tekst: J. Brough, Sanskriet
- 1994: Alpha et Omega, voor sopraan, alt, tenor, bas en 10-stemmig gemengd koor (opdracht van het BBC-Symphony-Chorus, Londen)
- 1998: Two Madrigals, voor achtstemmig gemengd koor en unisono-koor - tekst: Matthew Poole
- Taken
- I am born
- 2000: Leaves of Grass, voor achtstemmig gemengd koor - tekst: Walt Whitman
- Sing on
- Tears
- Weave in
- 2001: In wachsenden Ringen, voor 10-stemmig gemengd koor - tekst: Rainer-Maria Rilke
- 2003: An die Musik, voor dubbel-koor - tekst: Rainer-Maria Rilke
- Jona mitenand, voor gemengd koor en harmonieorkest - tekst: Claudia Murer-Rusterholz
Vocale muziek
- 1976: Drei Lieder, voor sopraan en piano (of harp) - tekst: Silja Walter
- 1989-2001: Magnificat, voor sopraan, hobo, altviool, harp en vibrafoon
- 1991: Das Marien-Leben, voor mezzosopraan, harp en piano - tekst: Rainer-Maria Rilke
- 1993: Salve Regina, voor sopraan, viool en orgel
- 2004-2005: Die goldenen Zwanziger - Hommage à Heinrich Danioth, voor sopraan en brassband
Kamermuziek
- 1978: Im Glockenstuhl deines Schweigens (7 Miniaturen tot P. Celan), voor harp en piano
- 1979: Hommage à Peter Wullimann, voor harp en altviool
- 1980: The secret rose (naar William Butler Yeats), voor viool en klavecimbel
- 1983: Concerto arlecchino, voor jazz-combo en blazers (2 klarinetten, 2 saxofoons, 2 trompetten, trombone, contrabas, 2 slagwerkers en piano)
- 1985/2003: Pastorale, voor harp en orgel
- 1989: Sextet, voor dwarsfluit, altfluit, hobo, klarinet, basklarinet en hoorn
- 1990: Suite pastorale, voor alpenhoorn en orgel
- 1991: Sonatine, voor altblokfluit en klavecimbel
- 1993: Sonata da chiesa, voor 3 trompetten en orgel
- 1997: Der Tanz des Gehorsams, voor harp en orgel - tekst: Silja Walter
- 1997: Pavane, voor viool en orgel
- 2003: En plein air, voor koperkwartet (2 cornetten, Es-hoorn, eufonium) (verplicht werk in de hoogste klasse tijdens het Zwitserse koperkwartet concours 2003)
- Brins d'herbe
- La sauterelle
- Le petit nuage
- Jet d'eau
- 2003: Partita da chiesa, voor 3 trompetten, orgel en slagwerk
- 2005: Söldner-Fantasie, voor alpenhoorn in Ges en orgel
- 2012: Dowland-Suite, voor Blokfluitkwintet
Werken voor orgel
- 1975: Verkündigung
- Der Engel
- Das Mädchen
- 1981: Veni Creator naar de gregoriaanse hymne
- 1992: Lerche
- 1993: Tabor
- Berg der Verklärung
- Die Wolke
- 1998: Feuerzungen
- 2001: Die Himmelsleiter
- Der Traum
- Schwebend
- Zwitschernd
- Kreisend
- Das Windmühlerad
- 2003: Vita, het leven van de Heilige Fridolin in muzikale schilderijen
- Der Pilgerstab
- Die Traum-vision
- An fliessenden Wassern
- Der Baum
- Ursus, der tote Zeuge
Werken voor piano
Werken voor klavecimbel
- 1997: Magnificat
Werken voor harp
- 1983: Under der Linden, variaties over een Minnelied van Walther von der Vogelweide
Bibliografie
- Jean Balissat: Schweizer Komponisten unserer Zeit; Biographien; Werkverzeichnisse mit Discographie und Bibliographie - Compositeurs suisses de notre temps : biographies, catalogues d'oeuvres avec discographie et bibliographie, Winterthur: Amadeus, 1993, 470 p., ISBN 3-905049-05-8
- David M. Cummings, Dennis K. McIntire: International who's who in music and musician's directory - (in the classical and light classical fields), Twelfth edition 1990/91, Cambridge, England: International Who's Who in Music, 1991. 1096 p., ISBN 0-948875-20-8
- Kurtz Myers: Index to record reviews 1984-1987 : based on material originally published in "Notes", the quarterly journal of the Music Library Association between 1984 AND 1987, Boston, Massachusetts: G.K. Hall, 1989, 639 p., ISBN 978-0-816-10482-6
Externe links
- (de) Officiële internetpagina
- (de) Biografie[dode link]
- (en) Biografie