Cariocecus

Cariocecus is een geslacht van plantenetende ornithischische dinosauriërs, behorende tot de Euornithopoda, dat tijdens het vroege Krijt leefde in het gebied van het huidige Portugal. De enige benoemde soort is Cariocecus bocagei.

In 2016 vond Pedro Marrecas tweehonderd meter van de Praia do Areia do Mastro-vindplaats op de kust van het schiereiland Setúbal in Sesimbra de schedel van een euornithopode. Het fossiel werd in 2024 door Stéphane Berton geprepareerd in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. Daarbij werd ook een CAT-scan uitgevoerd met speciale aandacht voor de hersenpan. De weke delen van het binnenoor, de nervus vestibulocochlearis en de macula werden digitaal gereconstrueerd.

In 2025 werd de typesoort Cariocecus bocagei benoemd en beschreven door Filippo Bertozzo, Bruno Camilo, Ricardo Araújo, Fabio Manucci, José Carlos Kullberg, Donald G. Cerio, Victor Feijó de Carvalho, Pedro Marrecas, Silvério D. Figueiredo en Pascal Godefroit. De geslachtsnaam is gelijk aan de naam van de Iberische god van de oorlog aan welke behalve mensen ook schapen en paarden geofferd werden waarvan de schedels op die van de dinosauriër leken. De soortaanduiding eert José Vicente Barbosa du Bocage.

Het holotype SHN.832 is gevonden in een laag van de Papo Seco-formatie die dateert uit het vroege Barremien, zo'n 125 miljoen jaar oud. Het bestaat uit een schedel zonder onderkaken, uit beide premaxillae, beide neusbeenderen, beide voorhoofdsbeenderen, de onderzijde van de hersenpan, een rechterbovenkaaksbeen met twaalf tanden, een rechterjukbeen, een rechterectopterygoïde, een rechtertraanbeen, een rechterprefrontale, een rechtersupraorbitale en een rechterpostorbitale. Het betreft een onvolgroeid dier dat gezien de omvang van de oogkas echter niet ver van de maximale grootte afstond. Het maakt deel uit van de collectie van de Sociedade de Historia Natural.

Cariocecus is een middelgrote hadrosauroïde. De lengte van de schedel is geschat op 423 millimeter. Bij een volgroeid dier zou dat ongeveer vijfenveertig centimeter hebben bedragen, wat past bij een lichaamslengte van drie à vier meter.

Autapomorfieën zijn de naadloze vergroeiing van het bovenkaaksbeen met de voorste tak van het jukbeen; het drielobbige supraoccipitale in achteraanzicht en een palpebrale dat laag staat zodat het vooraan slechts het traanbeen raakt, niet het prefrontale.

De schedel heeft een laag profiel met een plat schedeldak. Een snuitkam lijkt te ontbreken. De oogkas is rond. Het aantal maxillaire tanden is geschat op zeventien. Er zijn maar twee tanden aanwezig per tandpositie, inclusief vervangingstanden. De opgaande tak van het bovenkaaksbeen is hoger dan breed en heeft een afgeleide vorm gelijk aan die van latere Hadrosauridae.

Cariocecus is in de Hadrosauroidea geplaatst. Het genus zou een aanwijzing zijn dat de Iguanodontia in Zuid-Amerika zouden zijn geëvolueerd.

De positie in de evolutionaire stamboom volgens het beschrijvende artikel toont het volgende cladogram.

• Bertozzo, Filippo; Camilo, Bruno; Araújo, Ricardo; Manucci, Fabio; Kullberg, José Carlos; Cerio, Donald G.; Carvalho, Victor Feijó de; Marrecas, Pedro; Figueiredo, Silvério D.; Godefroit, Pascal. 2025. "Cariocecus bocagei, a new basal hadrosauroid from the Lower Cretaceous of Portugal". Journal of Systematic Palaeontology. 23(1): 2536347. DOI:10.1080/14772019.2025.2536347.