Cajun-Frans

Frans spreiding in Louisiana in 2015. Gedeelten gemarkeerd in geel zijn parishes waar 4–10% van de populatie thuis Frans of Cajun-Frans spreekt, oranje 10–15%, rood 15–20%.

Cajun-Frans is een variant van het Frans, gesproken door de cajunbevolking in Louisiana en oost-Texas. Het aantal sprekers bedroeg bij de volkstelling van 2000 nog 194.100 personen, vooral in de streek rondom de stad Lafayette. Zij zijn vooral te vinden onder de oudere bevolking; het aantal sprekers loopt dan ook snel terug. De jongeren die nog Cajun-Frans spreken hebben vaak een beperktere woordenschat.

Vroeger werd er onderscheid gemaakt tussen drie varianten van het Frans in Louisiana: koloniaal Frans onder de geletterde stedelijke bevolking, Acadisch Frans onder de ongeletterde landelijke bevolking en Creools onder de zwarte bevolking. De eerste twee hebben zich echter volledig vermengd en ook de verschillen tussen Cajun-Frans en het Creools van Louisiana kunnen eerder gezien worden als een continuüm van taalvarianten. Ook binnen het Cajun-Frans zijn er streekgebonden verschillen in woordenschat en uitspraak.

Het Cajun-Frans heeft enkele van de kenmerken van het Frans zoals dat enkele eeuwen geleden werd uitgesproken; het heeft niet de invloed ondergaan van taalveranderingen die hun oorsprong vonden in de taal van de hogere standen in Parijs. Zo wordt roi ("koning") nog als "rwè" uitgesproken en niet als "rwa", zoals in het Standaardfrans gebruikelijk sinds ongeveer 1800. Ook de "r" is nog rollend in plaats van een brouwende huigklank. In dit opzicht komt het overeen met sommige Franse dialecten. Anderzijds zijn er woorden in het Cajun-Frans die een taalverandering hebben ondergaan waar dit niet het geval is in het Frans (reçoir in plaats van recevoir - "krijgen"). Ook worden standaard bepaalde termen gebruikt die wel gekend zijn in het Frans, maar niet gebruikelijk. Het Cajun-Frans voor "schoen" soulier heeft dezelfde betekenis in het Frans, maar in het Frans is het synoniem chaussure gebruikelijk.

Het Cajun-Frans heeft een evolutie los van het Frans ondergaan. Zo werden eigen termen voor nieuwe begrippen gevonden. Een auto werd voiture in het Frans, maar char in het Cajun-Frans. Beide termen werden gebruikt voor een type koets. Ook is er sprake van veel leenwoorden uit andere talen, uit het Engels, het Spaans en uit Indiaanse en Afrikaanse talen.

Omdat er geen officiële spelling van de taal is en de meeste sprekers geen Frans hebben leren schrijven, wordt het geschreven Cajun vaak op z'n Engels gespeld.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.