Bruno Munari

Bruno Munari
Algemene informatie
Geboortedatum	24 oktober 1907
Geboorteplaats	Milaan
Overlijdensdatum	29 september 1998, 30 september 1998
Overlijdensplaats	Milaan
Begraafplaats	cimitero Monumentale di Milano
Werk
Beroep	ontwerper,[1][2][3] beeldhouwer,[4] fotograaf,[5][4] kunstschilder,[1][4] grafisch ontwerper,[6] graficus,[1][4] illustrator,[3] industrieel ontwerper,[3] reclameontwerper,[3] installatiekunstenaar[3]
Werkplaats	Milaan
Actieve periode	1927–heden
Kunst
Stroming	futurisme, concrete kunst
Persoonlijk
Talen	Italiaans
Schrijftaal	Italiaans
Diversen
Deelnemer aan	documenta III, Documenta 4
graf
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Bruno Munari (Milaan, 24 oktober 1907 – 29 september 1998) was een Italiaanse kunstenaar, ontwerper en uitvinder die belangrijke bijdragen leverde aan schilderkunst, beeldhouwkunst, film, industrieel en grafisch ontwerp, maar ook aan literatuur, poëzie, spel en didactiek. Hij zocht voortdurend naar manieren om kunst, dagelijks leven en leren te verbinden. Over het nut van kunst zei hij eens dat "...kunst niet gescheiden moest worden van het leven; dingen die alleen mooi zijn om naar te kijken maar slecht om te gebruiken, zouden niet moeten bestaan"^[7].

Bruno Munari werd geboren in Milaan, maar bracht zijn kinder- en tienerjaren door in Badia Polesine, waar zijn familie een hotel runde. In 1924 studeerde hij aan het Technisch Instituut in Napels. In 1926 keerde hij terug naar Milaan, waar hij ging werken bij zijn oom, die ingenieur was.

Vanaf 1927 begon Munari het werk van Filippo Tommaso Marinetti en de futuristische beweging te volgen. In diezelfde periode werkte hij als schilder en beeldhouwer in Milaan en Rome. Hij was verbonden aan de futuristen en toonde zijn werk op belangrijke tentoonstellingen, waaronder “Secondo Futurismo” (1927), “Trentate Futuristi” (1929) en de Biënnale van Venetië in 1929.

Drie jaar later, rond 1930, begon hij samen te werken met de grafisch ontwerper Riccardo Castagnedi (Ricas), met wie hij tot 1938 als grafisch ontwerper zou samenwerken.

In 1932 richtte Munari zijn aandacht op fotografie, en in 1933 maakte hij een reis naar Parijs, waar hij Louis Aragon en André Breton ontmoette. In die jaren ontwikkelde hij ook zijn beroemde Macchine Inutili (Nutteloze Machines): lichte, kinetische structuren die met beweging en balans speelden.

Van 1938 tot september 1943 werkte hij als grafisch ontwerper voor uitgeverij Mondadori en was hij artdirector van de tijdschriften Tempon en Grazia. In dezelfde periode begon hij ook boeken voor kinderen te maken, aanvankelijk ontworpen voor zijn zoon Alberto.

In de late jaren 1920 sloot Munari zich aan bij de ‘Tweede’ Italiaanse futuristische beweging onder leiding van Marinetti. In deze fase maakte hij collages voor Italiaanse tijdschriften – soms met een uitgesproken propagandistisch karakter – en creëerde hij sculpturale en abstract-geometrische werken die de basis vormden voor zijn latere experimenten, waaronder de Nutteloze Machines.

Na de Tweede Wereldoorlog distantieerde Munari zich bewust van het Italiaanse futurisme, vooral vanwege de proto-fascistische connotaties van deze beweging. Zijn aandacht verschoof steeds sterker naar concrete kunst, systematisch onderzoek naar vorm en kleur, en naar toepassingen in design, onderwijs en spel.

In 1945 begon Munari intensief boeken te ontwerpen; vanaf 1949 publiceerde hij een groot aantal kinderboeken. Hoewel hij al sinds de jaren 1930 kinderboeken maakte, werd dit na de oorlog een van zijn belangrijkste werkterreinen. Hij ontwikkelde boeken met gestructureerde, tactiele oppervlakken, uitsparingen en bewegende delen, om kinderen via aanraking, beweging en kleur kinesthetisch te laten leren.

Parallel daaraan ontwierp hij vanaf 1945 producten en meubels. In de jaren 1940 en 1950 creëerde hij een breed scala aan objecten voor de Italiaanse designindustrie, waaronder verlichtingsarmaturen, asbakken, televisies, espressomachines en speelgoed. Zijn Singer-stoel (1945) is een duidelijk voorbeeld van zijn overtuiging in de eenheid van beeldende kunst en design. In 1948 richtte Munari samen met Gillo Dorfles, Gianni Monnet en Atanasio Soldati de Movimento Arte Concreta (MAC) op, de Italiaanse beweging voor concrete kunst. Twee jaar later begon hij intensief te experimenteren met kleurinteractie, onder andere met positieve en negatieve beelden en overlappende transparante vlakken.

Onder zijn industriële ontwerpen bevindt zich ook een speelgoedaapje voor Pigomma (1954), dat werd bekroond met een Compasso d’Oro. In de loop van zijn carrière trad Munari op als ontwerpadviseur voor diverse grote bedrijven, waaronder IBM, Olivetti, Cinzano, Danese (samen Enzo Mari), La Rinascente, Pirelli en Mondadori, naast vele anderen.

Bezorgd over de fragmentarische en soms eenzijdige interpretatie van zijn werk – dat vaak werd beperkt tot zijn rol als ontwerper of docent – vroeg Munari in 1969 de kunsthistoricus Miroslava Hajek een chronologisch gestructureerde selectie van zijn belangrijkste werken samen te stellen. Deze collectie liet zijn voortdurende creativiteit, thematische samenhang en de ontwikkeling van zijn esthetische en didactische ideeën door de jaren heen zien.

In het begin van de jaren 1970 gaf Munari les in basisontwerp en geavanceerde visuele communicatie aan Harvard University en bekleedde hij een hoogleraarschap aan de Scuola Politecnica in Milaan. Zijn onderwijs sloot direct aan bij zijn onderzoek naar spel, didactiek, tactiel en kinesthetisch leren en creativiteit.

Munari bleef tot op hoge leeftijd actief in kunst, design en onderwijs. Hij overleed op 29 september 1998 in Milaan.

De nalatenschap van Bruno Munari leeft voort in zijn boeken, objecten, meubels en didactische projecten. Zijn werk wordt internationaal tentoongesteld en beheerd, onder meer door de Andrew Kreps Gallery in New York, en blijft een belangrijke inspiratiebron voor kunstenaars, ontwerpers, pedagogen en onderzoekers die de grens tussen kunst, gebruiksvoorwerp en spel willen blijven verkennen.