Branimir Glavaš

Branimir Glavaš
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemeen
Geboortedatum 23 september 1956
Geboorteplaats Osijek (toenmalig Socialistische Federale Republiek Joegoslavië)
Partij HDZ (tot 2005)[1]
HDSSB (vanaf 2005)[2]
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Branimir Glavaš (Osijek, 23 september 1956) is een Kroatisch politicus en voormalig officier. Hij verwierf bekendheid in Slavonië tijdens de Kroatische Onafhankelijkheidsoorlog en bekleedde daarna functies in de regionale en nationale politiek, waaronder als prefect (župan) van de Osijek-Baranja-regio in de jaren 1990.[1][3][4]

Glavaš was daarnaast meerdere perioden lid van het Kroatisch parlement (Hrvatski sabor).[2] Zijn publieke rol wordt mede bepaald door een langdurige strafzaak over vermeende oorlogsmisdrijven tegen Servische burgers in Osijek (1991). Daarbij werden eerdere veroordelingen in 2015 en 2016 vernietigd, waarna een hernieuwde behandeling volgde die in 2023 opnieuw leidde tot een (nog niet onherroepelijke) gevangenisstraf.[5][6][7]

Levensloop

Opleiding en vroege loopbaan

Glavaš werd geboren in Osijek en studeerde rechten aan de rechtenfaculteit in Osijek.[2] In de late jaren 1980 en vroege jaren 1990 behoorde hij tot de prominente regionale figuren binnen de HDZ.[1]

Rol tijdens de oorlog in Kroatië

Tijdens de Kroatische onafhankelijkheidsoorlog speelde Glavaš een rol in de organisatie van de verdediging van Osijek en in het lokale veiligheidsapparaat.[1] In latere strafprocedures werd die periode ook het kader waarbinnen hem misdrijven tegen burgers werden verweten.[5][8]

Politieke loopbaan

Regionale functies

In 1993 werd Glavaš župan (prefect) van de Osijek-Baranja-regio. Volgens het centrale overheidsregister vervulde hij het ambt in elk geval gedurende de perioden 1993–1997 en 1997–2000.[3][4]

Lid van het Kroatisch parlement (Sabor)

Glavaš was in meerdere zittingsperioden parlementslid. De parlementsbiografie vermeldt onder meer mandaten in de 4e (2000–2003), 5e (2003–2008), 6e (2008–2011), 8e (2015–2016) en 9e zittingsperiode (2016–2020).[2]

Partijen

Na een breuk met de HDZ (midden jaren 2000) werd Glavaš in verband gebracht met de opbouw van een uitgesproken regionale politieke stroming in Slavonië, die in het parlement doorgaans onder de afkorting HDSSB zichtbaar werd.[2][1]

Strafzaak over oorlogsmisdrijven

Achtergrond: “Selotejp” en “Garaža”

De zaak draaide om feiten in Osijek in 1991–1992, in Kroatische media en rechtspraak vaak aangeduid met de dossiernamen Selotejp (“plakband”) en Garaža (“garage”).[7] In de procedures ging het om misdrijven tegen burgers van Servische nationaliteit, waaronder (volgens de aanklacht en bewezenverklaringen in eerdere uitspraken) onrechtmatige vrijheidsberoving, mishandeling en dodelijk geweld.[5][8]

Veroordelingen (2009–2010) en vernietiging (2015)

In 2009 werd Glavaš in eerste aanleg veroordeeld. In 2010 volgde een uitspraak in hoger beroep bij het Hooggerechtshof van Kroatië (Vrhovni sud).[5] Glavaš verliet in die periode Kroatië richting Bosnië en Herzegovina; hij bezit naast de Kroatische ook het staatsburgerschap van Bosnië en Herzegovina. Daar werd hij in verband met tenuitvoerlegging van de straf aangehouden en gedetineerd.[8]

Op 12 januari 2015 vernietigde het Constitutioneel Hof van Kroatië (Ustavni sud) de uitspraak van de Vrhovni sud (2010) en verwees de zaak terug voor hernieuwde behandeling, onder meer vanwege constitutioneel-procedurele bezwaren.[5] In het vervolg werd de verdere tenuitvoerlegging van de straf beëindigd en kwam Glavaš vrij.[9]

Beslissing Vrhovni sud (2016) en hernieuwde berechting

Op 7 juni 2016 nam de Vrhovni sud een beslissing in de zaak, waarmee de behandeling in de daaropvolgende jaren werd voortgezet in het kader van hernieuwde procesvoering.[6] De rechtbankprocedure werd later hervat, wat uiteindelijk leidde tot een nieuwe uitspraak in 2023.[7]

Uitspraak (2023) en latere ontwikkelingen

Op 27 oktober 2023 veroordeelde de bevoegde rechtbank in Zagreb Glavaš opnieuw tot een gevangenisstraf van zeven jaar; volgens berichtgeving had hij daarbij het recht om in hoger beroep te gaan (dus: de uitspraak was niet onherroepelijk).[7] In november 2023 reisde Glavaš naar Bosnië en Herzegovina; Kroatische media brachten dit in verband met de lopende procedure en zijn dubbele nationaliteit.[10]

Onderscheidingen en rang

In 2010 werden Glavaš' Kroatische onderscheidingen bij presidentieel besluit ingetrokken; het besluit is ondertekend door president Ivo Josipović en gepubliceerd in Narodne novine (Kroatische Staatscourant).[11] Op 9 september 2010 werd ook zijn militaire rang van general-bojnik bij afzonderlijk presidentieel besluit ingetrokken.[12] Josipović was verkozen als kandidaat van de SDP.[13]

Op 21 mei 2021 ondertekende president Zoran Milanović een besluit waarin de intrekking van de onderscheidingen uit 2010 werd beëindigd (prestaje važiti).[14] In dat besluit staat dat dit gebeurde na rechterlijke uitspraken uit 2015 en 2016 waarmee de veroordeling waarop de intrekking was gebaseerd werd vernietigd.[14] Feitelijk betekent dit dat het besluit uit 2010 tot intrekking van de onderscheidingen vanaf 21 mei 2021 niet langer van kracht is.[14] In een toelichting bij de beslissing sprak het presidentieel kantoor ook over het teruggeven van rang en onderscheidingen.[15]

Nadat de relevante veroordeling in 2015 en 2016 was vernietigd, werd in 2021 een besluit gepubliceerd waarin de intrekking van onderscheidingen werd beëindigd.[16] President Zoran Milanović lichtte de beslissing publiek toe en koppelde die expliciet aan het feit dat Glavaš op dat moment niet (meer) onherroepelijk veroordeeld was.

Referenties

  1. 1 2 3 4 5 (hr) Branimir Glavaš. Večernji.hr (Enciklopedija). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  2. 1 2 3 4 5 (hr) Glavaš, Branimir – 9. saziv Hrvatskoga sabora. Hrvatski sabor. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  3. 1 2 (hr) Glavaš, Branimir – mandat als župan (1993–1997). Središnji katalog tijela javne vlasti (RH). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  4. 1 2 (hr) Glavaš, Branimir – mandat als župan (1997–2000). Središnji katalog tijela javne vlasti (RH). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  5. 1 2 3 4 5 (hr) Odluka Ustavnog suda Republike Hrvatske (U-III-4150/2010 i dr., 12. siječnja 2015.) (pdf). Narodne novine. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  6. 1 2 (hr) Vrhovni sud Republike Hrvatske – Odluka I Kž 23/15-29 (7. lipnja 2016.) (pdf). Vrhovni sud Republike Hrvatske. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  7. 1 2 3 4 (hr) "Glavašu sedam godina zatvora: To je farsa, predstava…", HRT Vijesti, 27 oktober 2023. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  8. 1 2 3 (en) ICD Case 1133: Glavaš. International Crimes Database (Asser Institute). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  9. ↑ (hr) Priopćenje Vrhovnog suda RH – II Kž 122/15-3 (2015) (pdf). Vrhovni sud Republike Hrvatske. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  10. ↑ (hr) "Ministar sigurnosti: Provjerit ćemo što Glavaš radi u BiH", HRT Vijesti, 15 november 2023. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  11. ↑ (hr) Odluka o oduzimanju odlikovanja (NN 112/2010). Narodne novine (29 september 2010). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  12. ↑ (hr) Odluka o oduzimanju čina oružanih snaga Republike Hrvatske (NN 109/2010). Narodne novine (20 september 2010). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  13. ↑ (en) Ivo Josipović. Encyclopaedia Britannica. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  14. 1 2 3 (hr) Odluka o prestanku važenja Odluke o oduzimanju odlikovanja Branimiru (Ljubinom) Glavašu (NN 59/2021, 1139). Narodne novine (28 mei 2021). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  15. ↑ (hr) Predsjednik Milanović: Glavaš je tražio vraćanje odlikovanja, a ja nisam sudac nego predsjednik Republike. Predsjednik Republike Hrvatske (31 mei 2021). Geraadpleegd op 5 januari 2026.
  16. ↑ (hr) Odluka o prestanku važenja odluke o oduzimanju odlikovanja (NN 59/2021). Narodne novine. Geraadpleegd op 5 januari 2026.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.