Brandweerman Sam

Brandweerman Sam
	Agusta-Bell 47 D-HWAL met Brandweerman Sam
Genre	kinderserie; Stop-motion
Speelduur per afl.	10 minuten (Aflevering); 60 minuten (Special)
Bedenker	Dave Gingell; Dave Jones; Rob Lee
Regie	Ian Frampton; John Walker; Timon Dowdeswell; Jerry Hibbert
Muziek	Ben Heneghan; Ian Lawson
Land van oorsprong	Verenigd Koninkrijk
Taal	Nederlands (nagesynchroniseerd)
Productie
Producent	Mike Young; Ian Frampton; John Walker; Robin Lyons
Uitzendingen
Start	17 november 1987; 27 mei 1990
Afleveringen	317 + 5 Specials (16 januari 2026)
Seizoenen	16
Netwerk of omroep	VARA (1990); Kindernet (2000–2002); JimJam (2008-2018) ; RTL 8 Telekids (2010–heden)); NPO 3 NPO Zappelin (2024–heden)
	(en) IMDb-profiel
	(mul) TMDb-profiel
Portaal	Televisie

Brandweerman Sam (oorspronkelijke Engelse titel: Fireman Sam) is een Welshe kinderserie voor televisie, oorspronkelijk uitgezonden door de lokale televisiezender S4C vanaf 15 september 1987. De televisieserie toont de avonturen van een brandweerman in het fictieve Welshe dorpje Piekepolder (oorspronkelijke Welshe en Engelse titel: Pontypandy; een porte-manteau van twee echte dorpen, Pontypridd en Tonypandy).

De serie werd in nagesynchroniseerde vorm ook op de Nederlandse televisie uitgezonden. De eerste reeks met een vertelstem van Olaf Wijnants werd in 1990 door de VARA uitgezonden, KinderNet 5 programmeerde enkele reeksen tussen 2000 en 2002, en RTL 8 nam het sinds 2010 over als onderdeel van Telekids. Sinds 2024 wordt het ook uitgezonden op NPO 3 als onderdeel van NPO Zappelin.

In Vlaanderen werd de reeks uitgezonden door VTM Kids Jr..

Oorsprong

Gebaseerd op hun eigen ervaringen bedachten Dave Gingell en Dave Jones, twee voormalige brandweermannen, de avonturen van brandweerman Sam. Met dit idee gingen ze naar Mike Young, producent van de tekenfilmserie SuperTed, die er wel wat in zag. Hij ging met het voorstel naar S4C, een zender in Wales. Illustrator Rob Lee kreeg vervolgens de opdracht om de personages en de verhaallijnen verder uit te werken. Ook hij had meegewerkt aan SuperTed, maar voor de belevenissen van Sam werd gekozen voor stop-motion, de animatietechniek met poppen waarbij beeldje voor beeldje wordt opgenomen. Dit was een tijdrovende klus omdat in een seconde 25 beeldjes gaan. Fireman Sam debuteerde met kerst 1985 op de zender S4C met zes afleveringen gesproken in het Welsh. De Britse BBC kocht de kleuterserie aan en zond deze, voorzien van een Engelse nasynchronisatie, voor het eerst uit in 1987, en al snel volgden andere landen waaronder Nederland.

Verhaal

Sam de brandweerman woont in het aan zee gelegen plaatsje Piekepolder. Onder leiding van commandant Staal komen hij en zijn collega’s Elvis en Jenny in actie bij brand of als er iemand in nood is, soms geholpen door helikopterpiloot Tom.

Meer dan eens moet de brandweer uitrukken door toedoen van Norbert Puk, een ondernemend jongetje dat vaak in de problemen komt maar het niet slecht meent. Na drie vervolgreeksen leek er in 1994 een einde aan de serie te komen, maar Sam bleef populair en beleefde nieuwe avonturen in 2003. De stop-motiontechniek was inmiddels ook verbeterd, onder andere met computeranimatie, zodat de monden ook bewegen. De meest recente afleveringen zijn helemaal computergeanimeerd. Dit kost minder tijd en is dus ook minder kostbaar. De serie is over de hele wereld te zien en producent HiT Entertainment heeft meerdere reeksen gemaakt.

De hoofdpersonen zijn de leden van enkele gezinnen: een loodgieter en verpleegster met een kind, een visser en zijn vrouw en twee kinderen, en een alleenstaande vrouw met een kind 'Norbert'. Verder zijn er een buschauffeur en het brandweerpersoneel, commandant Staal, helikopterpiloot Tom, Sam, Elvis en één brandweervrouw Jenny. Sinds de film Helden v/d storm is er ook een brandweerman die Arnoud heet en een brandweervrouw die Ellen heet. Daarna hebben ook andere wijzigingen plaats gevonden. Zo is er een politieman bijgekomen genaamd Marco, die de beschikking heeft over een quad, een auto en een motor en Dirk (het neefje van Norbert) en Jenny hebben een andere stemacteur gekregen. Ook heeft Jenny een staartje gekregen

Bijna elke uitzending vraagt één personage om hulp. De serie bevat veel kinderhumor. Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan brandveiligheid in huis.

Nederlandse versie

De Nederlandse versie van de serie speelt zich in Nederland af en de personages hebben Nederlandse namen.

Tijdens het eerste seizoen en tot en met de vierde aflevering van het tweede seizoen is de titel van de reeks in het Engels en daarna verschijnt de afleveringstitel in het Nederlands met een afbeelding van Sam. Vanaf seizoen 2, aflevering 5 t/m het einde van seizoen 2 verschijnt de serietitel niet, maar de afleveringstitel wel met een andere afbeelding van Sam.

Tijdens de 1e serie belt men 0611 op bij noodgeval en betaalt met gulden, aangezien dat de reeks in de jaren 90 zich afspeelt, de 1e serie bevat 4 seizoenen.

Seizoen 3 en 4 zijn niet uitgezonden in Nederland, dus deze hebben nooit een Nederlandse afleveringstitel gekregen. Vanaf seizoen 5 is de Nederlandstalige versie weer teruggekeerd en zijn de titels allemaal vertaald. Af en toe zijn er referenties over Nederland te horen (Vlaardingen, Friesland, enz.).

Nasynchronisatie

1e serie (VARA)

Personage	Nederlandse stem	Originele stem
Verteller, Brandweerman Sam, en alle stemmen	Nederlandse stem	Originele stem	Olaf Wijnants	John Alderton
Verteller, Brandweerman Sam, en alle stemmen	Gareth Lewis		Olaf Wijnants

De Nederlandse nasynchronisatie wordt verzorgd door Wim Pel Productions.

2e serie- (Telekids)

Deze nasynchronisatie wordt verzorgd door Cinemeta.

Personage	(Originele naam )	Nederlandse stem	Seizoenen
Brandweerman Sam	(Fireman Sam Jones)	Stan Limburg (S5-15) Frans Limburg (S16-)	5-
Commandant Norris Staal*	(Station Officer Steele)	Stan Limburg (S5-15) Frans Limburg (S16-)	5-
Elvis Chrispijn	(Elvis Crindlington)	Finn Poncin (S5-S10)	1-
Elvis Chrispijn	(Elvis Crindlington)	Job Bovelander (S11-)	1-
Klaas Kozijn	(Trevor Evans)	Finn Poncin (S5-S10)	1-
Klaas Kozijn	(Trevor Evans)	Jan Elbertse (S11-)	1-
Dieuwertje Puk	(Dilys Price)	Finn Poncin (S5-S10)	1-
Dieuwertje Puk	(Dilys Price)	Hetty Heyting (S11-)	1-
Norbert Puk	(Norman Price)	Dennis Kivit (S5-)	5-
Bella Lasagna	(Bella Lasagne)	Hildegard van Nijlen (S5-S10) Hymke de Vries (S11-)	5, 10-
Mandy Voet	(Mandy Flood)	Hildegard van Nijlen (S5-S10) Hymke de Vries (S11-)	5-
Brenda Jansen (moeder van Jaap en Sara)	(Bronwyn Jones)	Hildegard van Nijlen (S5-S10) Hymke de Vries (S11-)	6-
Sara	(Sarah Jones)	Hetty Heyting (S5-)	5-
Jaap	(James Jones)	Hetty Heyting (S5-)	5-
Jenny Jansen	(Penny Morris)	Hildegard van Nylen (S3-S10) Hymke de Vries (S11-)	3-
Ellen Philips	(Ellie Phillips)	Jannemien Cnossen (S10-)	10-
Arnoud Milleman	(Arnold McKinnley)	Kas Westerbeek (S10-S13) Enzo Coenen (S14-)	10-
Karel (vader van Jaap en Sara)	(Charlie Jones)	Joost Claes (S6-)	6-
Tom Thomas	?	Finn Poncin (S5-S10)	5-
Tom Thomas	?	Job Bovelander (S11-)	5-
Mark Voet	(Mike Flood)	Stan Limburg (S5-15) Frans Limburg (S16-)	5-
Nellie Voet	(Helen Flood)	Hetty Heyting (S5-S10) Joanne Telesford (S11-)	5-
Max Roovers	(Moose Roberts)	Huub Dikstaal (S8-)	8-
Ben Huisman	(Ben Hooper)	Huub Dikstaal (S9-)	9-
Commandant Bosch	(Chief Fire Officer Boyce)	Joost Claes (S8-)	8- (positie genoemd in seizoen 4)
Dirk Puk	(Derek Price)	Joost Claes (S7-S12) Sanne Bosman (S12-)	7-
Mevrouw Chen	(Mrs. Chen)	Jannemien Cnossen (S8-)	8-
Lily Chen	?	Jannemien Cnossen (S8-)	8-
Professor Pekel	(Professor Pickles)	Jan Elbertse (S10-)	10-
Computerstem	(Computer Voice)	Hildegard van Nijlen (S10) Hymke de Vries (S11-S12) Joost Claes (S13-)	10-
Jan Vonk	(Joe Sparkes)	Huub Dikstaal (S9-)	9-
Hannah Vonk	(Hannah Sparkes)	Jannemien Cnossen (S9-)	9-
Lenie Vonk	(Lizzie Sparkes)	Hildegard van Nijlen (S9-) Hymke de Vries (S11-)	9-
Gerrit Griffioen	(Gareth Griffiths)	Huub Dikstaal (S8-S10) Jan Nonhof (S11-S13) Rob van de Meeberg (S14-)	8-
Marco Willems**	(Malcolm Williams)	Werner Kolf (S12-) Rogier Komproe (S12-)	12-
Hoofdagent de Ruyter	(Rose Ravani)	Jasmine Sendar (S13-)	13-
Peter	(Peter Kaminski)	Paul Boereboom (S14-)	14-
Jodie	(Jodie Phillips)	Carolina Dijkhuizen (S13-)	13-
Noor Nieuwtje	(Scoop Dooley)	Jantine van den Bosch (S14-)	14- (positie genoemd in seizoen 12)
Krystyna	(Krystyna Kaminski)	Peggy Sandaal (S14-)	14-

*Commandant Staal had de roepnaam Edward in Helden van de Storm.
** De eerste stem van Marco Willems is Werner Kolf en de tweede stem is Rogier Kromproe.

Seizoenen & afleveringen

In totaal zijn er 317 afleveringen gemaakt en 5 specials. De eerste twee seizoenen, uit 1985 en 1988, waren in Nederland bij de VARA te zien. Sommige afleveringen hebben bij herhaling een andere titel gekregen, deze staat tussen haakjes vermeld. Tot nu toe zijn er 16 seizoenen gemaakt.

Specialen

Er zijn vijf specialen van de serie. De eerste 4 specialen waren films, de 5de was een speciaal waarin 6 afleveringen werden vertoond in 1 speciaal. Deze afleveringen zijn in sommige andere landen zoals Nederland als aparte afleveringen uitgezonden.


Speciaal (Originele titel)	Uitzenddatum
De grote brand in Piekepolder (The Great Fire of Pontypandy)	2009
Helden van de storm (Heroes of the Storm)	2015
UFO Alarm (Alien Alert)	2017
Klaar voor actie (Set for Action)	2018
Norbert Puk en het Mysterie in de Lucht (Norman Price and the Mystery in the Sky)	2020
De grote show (The Big Show)	2025

Songteksten

De eerste begintune is gezongen door Olaf Wijnants. In de nieuwere versie is de songtekst wat gewijzigd en werd het gezongen door Stan Limburg.

Seizoen 14

In seizoen 14 is de begintune weer aangepast, dit doordat er nieuwe personages vanaf seizoen 13 zijn toegevoegd die te maken hebben met de politie, waardoor er meerdere hulptroepen een rol hebben gekregen in de serie. Sindsdien wordt het een reddingsteam genoemd.

Seizoen 16

Vanaf seizoen 16 werd de begintune niet meer door Stan Limburg gezongen, maar door zijn broer Frans Limburg, die de rol van Brandweerman Sam heeft overgenomen van hem.